II SA/Rz 211/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie .Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- II SA/Rz 211/07 Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. O. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w R. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego, polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego. Ostateczną decyzją z [...].12.2004r. Nr [...] WINB w R. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w U. D. z [...].06.2004r. [...] nakazującą A. O. rozbiórkę domku letniskowego z tarasem, zlokalizowanego na dz. nr 1/2 położonej w miejscowości Ch.. PINB w U. D. doręczył w dn.22.06.2005r. upomnienie A. O. wezwanie do wykonania nałożonego obowiązku, zawierające zagrożenie wszczęciem postępowania egzekucyjnego, w przypadku braku dobrowolnego zastosowania się do upomnienia. A. O. zawiadomił organ egzekucyjny o wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie na decyzję organu odwoławczego z [...].12.2004r. wnosząc o zaniechanie prowadzenia czynności egzekucyjnych. WSA w Rzeszowie postanowieniem z 17.08.2005r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki, zaś wyrokiem z 15.11.2005r. II SA/Rz 162/05 oddalił skargę. W aktach zalega kopia powyższego wyroku z klauzulą prawomocności. PINB w U. D. ponownie doręczył upomnienie A. O. w dn.29.08.2006r., zobowiązany w piśmie z 11.09.2006r. wnosił o "przesunięcie terminu" wykonania obowiązku. Odpowiadając na tę prośbę PINB w U. D. wyjaśnił zobowiązanemu, że brak jest podstaw do uwzględnienia prośby, a zwłoka w wykonanie obowiązku prowadzić będzie do zastosowania grzywny w celu przymuszenia. W dn.13.12.2006r. zobowiązanemu doręczono tytuł wykonawczy oraz postanowienie o nałożenie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł. W podstawie prawnej tego postanowienia powołano się na art.119 §1, art.120 § 1, art.121 § 4 w zw. z § 5 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dz.U. Nr 229 z 2005r., poz.1954 ze zm., zwana dalej Upe). Jako źródło prowadzenia egzekucji wskazano decyzję PINB.[...] z [...].06.2004r. w sprawie nakazu dokonania rozbiórki obiektu budowlanego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. O. domagając się jego uchylenia. W zażaleniu zobowiązany wywodził, iż nie wykonał obowiązku w terminie z powodu swojej ciężkiej choroby i konieczności długotrwałej hospitalizacji. A. O. wskazuje, że leczy się nadal, a nie stać go na opłacenie kosztów ewentualnej rozbiórki przez inną osobę. Domek letniskowy przewidziany do rozbiórki położony jest w takim miejscu, że jedyną drogą komunikacji jest konieczność korzystania z transportu wodnego przez teren Zalewu S. Zobowiązany planuje dokonanie rozbiórki w okresie wiosenno-letnim. Rozpoznając powyższe zażalenie WINB w R. postanowieniem z [...].01.2007r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej tego postanowienia powołano się na art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z 14.06.1960r. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Organ zażaleniowy raz jeszcze przytoczył stan faktyczny sprawy, przypomniał fakt ostateczności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Wyeksponowano prawidłowe doręczenie upomnienia, ustanie skutku wstrzymania wykonania nakazu rozbiórki przez zakończenie sprawy sądowoadministracyjnej wyrokiem oddalającym skargę zobowiązanego na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki. Przytaczając regulację art.121 § 2 Upe stwierdzono, iż kwota grzywny nie narusza przepisów prawa, a jej wysokość nie jest wygórowana. Stwierdzono prawidłowość wystawionego tytułu egzekucyjnego. Przypominając, iż wykonanie decyzji rozbiórkowej powinno nastąpić z chwilą, gdy stanie się ona ostateczną, organ II instancji uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie A. O. wnoszący o "umorzenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia" oraz o "wyrażenie zgody na przesunięcie terminu rozbiórkowego". Skarżący przywołuje w skardze argumenty, jaki powoływał w zażaleniu: zły stan zdrowia, utrudnienia komunikacyjne, niedogodność wykonania rozbiórki w okresie zimowym, skromne środki finansowe, jakimi dysponuje rodzina skarżącego. A. O. domagał się także "umorzenia lub zmniejszenia kosztów sądowych". Rozpoznając ten ostatni wniosek WSA w Rzeszowie postanowieniem z 4.04.2007r. udzielił skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiając ustanowienia adwokata. Skarżący do skargi, jak i do druku PPF o udzielenia prawa pomocy dołączył liczne dokumenty (częściowo w kserokopiach), z których wynikać ma zły stan zdrowia jego i członków rodziny oraz jej stan majątkowy. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Przed rozprawą skarżący dołączył kopie dokumentów, z których wynika, iż jego żona jest ciężko chora, wyrażając przekonanie, iż pozwoli to Sądowi lepiej ocenić sytuację rodziny skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując takiej oceny Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona. Sąd nie kwestionuje obiektywnie trudnej sytuacji rodziny skarżącego, wynikającej ze stanu zdrowia jej członków lub stanu finansowego. Te jednak okoliczności w postępowaniu sądowo-administracyjnym w niniejszej sprawie nie mogły mieć żadnego znaczenia, albowiem kontrola Sądu prowadzona jest wyłącznie z punktu widzenia legalności, a więc zgodności z prawem, zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli objęte jest postanowienie WINB w R utrzymujące w mocy postanowienie PINB w U. D. w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, celem wykonania obowiązku niepieniężnego – dokonania rozbiórki obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego. Bezspornym jest, że obowiązek taki stał się wymagalny, a jego źródłem jest prawomocny nakaz rozbiórki. Skarga na decyzję o rozbiórce została prawomocnie oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 15.11.2006r. II SA/Rz 162/05. Skarżący nie kwestionuje faktu, iż nakazu rozbiórki nie wykonał. Z mocy art.6 ust.1 Upe wierzyciel – PINB w U. D. zobowiązany był podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Z akt sprawy wynika także, iż skarżącemu dwukrotnie skutecznie doręczono upomnienie zawierające wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku (k.20. i 25 akt administracyjnych). Skarżący nie wykonał obowiązku na skutek upomnienia, zwracając się natomiast do PINB w U. D. o przedłużenie terminu wykonania rozbiórki. Rzecz jednak w tym, że organ egzekucyjny w zakresie swojej właściwości nie posiada uprawnień do zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, zresztą decyzja taka nie zawiera wskazania terminu rozbiórki, albowiem takiego elementu nakazu rozbiórki nie przewiduje prawo budowlane (por. wyrok NSA z 15.10.1999r. IV SA 1160/97, Lex nr 47801). Skarżącemu niewątpliwe doręczono prawidłowy tytuł wykonawczy (k.29 akt administracyjnych) oraz nałożono na niego postanowienie o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem Sądu grzywna ta, jak i jej wysokość nie naruszają przepisów Upe, trafnie nie stosowano kwoty grzywny określonej dyspozycją art.121 § 5 Upe, albowiem mimo realizacji obowiązku przymusowej rozbiórki obiekt budowlany skarżącego nie spełnia kryterium budynku w rozumieniu prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 17.12.2002r. IV SA 122/01, ONSA 2004/2/50). Kwota grzywny, jaką jednorazowo można było nałożyć na skarżącego nie mogła przekraczać kwoty 5000 zł (art.121 § 2 w zw. z § 4 Upe), wymierzenie w takiej sytuacji grzywny w wysokości 3000 zł prawa nie narusza. Zastosowano środek znany ustawie, mający charakter przymuszający. Wykonanie obowiązku rozbiórki będzie uprawniało skarżącego do ubiegania się na zasadzie art.125 Upe do umorzenia nałożonej, a nie ściągniętej grzywny. Innymi słowy wykonanie obowiązku nie musi prowadzić do egzekwowania nałożonej grzywny, albowiem celem egzekucji jest wyłącznie wykonanie obowiązku. W przypadku ściągnięcia należności na poczet nałożonej grzywny wykonanie obowiązku rozbiórki uprawniać będzie skarżącego do zwrotu wyegzekwowanej kwoty z tytułu grzywny na podstawie art.126 Upe. Takich uprawnień nie posiada Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Skarżący musi zdawać sobie sprawę, iż w przypadku oddalenia skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę, obowiązek określony w decyzji podlegać będzie przymusowemu wykonaniu w razie braku dobrowolnej jej realizacji. Wyrok w tej sprawie zapadł w listopadzie 2005r., abstrahując od braku znaczenia w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia argumentów o trudności w przeprowadzeniu rozbiórki w innym czasie, niż w okresie letnim, zauważyć trzeba iż skarżący miał już dwa takie okresy, w których aura nie przeszkadzałaby w dokonaniu rozbiórki. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art.151 Ppsa.