II SA/Rz 159/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skarg M. T. oraz E. i R. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę - skargi oddala - II SA/Rz 159/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].11.2004 r., Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem W. T. – kuratora E. i R. T. decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2004 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. i M. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami: energetycznym kablem ziemnym, wodociągowym z sieci wodociągowej i lokalnym ze studnią kopaną oraz kanalizacyjnym z bezodpływowym zbiornikiem na ścieki na działce nr 939/2 w W. Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji przytoczył, że odwołanie złożył W. T. jako kurator nieznanych z miejsca pobytu E. i R. T. współwłaścicieli działki nr 938/2 /według Kw [...]/ graniczącej od strony wschodniej z działką inwestorów nr 939/2. W. T. został ustanowiony kuratorem przez Sąd Rejonowy w L., postanowieniem z dnia 7.06.2004 r., sygn. akt [...]. Odwołujący się zarzucił, że zaprojektowane usytuowanie budynku mieszkalnego na działce 939/2 jest nieprawidłowe i może spowodować zacienianie tarasu budynku na działce 938/2 w przyszłości planowanego do zadaszenia dachem szklanym. Jego zdaniem wykazana w projekcie odległość projektowanego budynku na działce inwestorów do granicy działki 938/2 jest nieaktualna. W piśmie z dnia 21.07.2004 r. podniósł, że działka inwestorów nr 939/2 ma szerokość 13m, a nie 13,30 m jak to podano w projekcie. Z tego powodu nie ma możliwości wybudowania na niej budynku o szerokości 7,15 m przy zachowaniu odległości 3 i 3,15 m do granic z działkami sąsiednimi. Na tą okoliczność przedłożył dokument dotyczący wznowienia granicy między działkami 938/2 i 939/2 wykonany w 2002 r. przez uprawnionego geodetę. We wskazanym piśmie ponadto zarzucił, że również nieprawidłowo jest usytuowane szambo w stosunku do granicy działki i brak jest drogi dojazdowej przeciwpożarowej o szerokości 3,65m z jednej strony budynku. Zarzucił też, że budynek inwestorów został zaplanowany na starych ławach fundamentowych, które nie zostały rozebrane, a tylko zasypane cienką warstwą gruzu. Organ odwoławczy nie uwzględnił tych zarzutów i wyjaśnił, że kwestię szerokości działki inwestorów zbadał na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 28.06.2002 r., sygn. akt [...] dotyczącego rozgraniczenia działki inwestorów nr 939/2 i działki 938/1 W. T., która wspólnie z działką 938/2 E. i R. T. przylega do działki inwestorów od strony wschodniej. Załącznikiem do tego wyroku jest szkic biegłego geodety z dnia 10.05.2002 r., opracowany na zlecenie Sądu. Wymienione dokumenty przedstawili inwestorzy. Natomiast W. T. przekazał organowi protokół wznowienia znaków granicznych z dnia 20.06.2002 r. dla działki nr 938/2 opracowany na jego zlecenie R. T. przez geodetę J. O. Z tego ostatniego dokumentu rewidujący wywodzi, że działka inwestorów nr 939/2 ma szerokość 12,80 m, a nie 13,30 m jak wskazano w projekcie. Porównując w/w dokumenty organ odwoławczy stwierdził, że zarówno dowód odwołującego się jak i inwestorów jednakowo wskazują, że działka inwestorów nr 939/2 powinna mieć szerokość 14 m od północy, tj. przy drodze gminnej i 13,5 m od południa, tj. przy działce nr 939/1, oraz że granica wschodnia działki inwestorów jest linią prostą. Natomiast z innego dokumentu przedstawionego przez inwestorów /opinia biegłego geodety M. L. z dnia 31.07.2000 r./ wynika, że sporna szerokość działki inwestorów według znaków na gruncie wynosi 13,31 m. Tak określona szerokość działki nr 939/2 wskazuje, że proponowana przez inwestorów zabudowa budynkiem mieszkalnym w odległości 3 m i 3,15 m od granicy z sąsiednimi działkami jest możliwa do wykonania i nie jest sprzeczna z analizowanymi dowodami geodezyjnymi. W projekcie budowlanym podano, że szerokość działki inwestorów wynosi 13,30 m. Wskazanych dowodów M. i W. T. nie kwestionowali. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez kuratora, organ II instancji wyjaśnił: 1/ zastrzeżenia dotyczące niespełnienia przez inwestorów obowiązku rozbiórki stanu zerowego budynku mieszkalnego, nakazanego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.1999 r., Nr [...], zostały wyjaśnione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26.05.2003 r. informującym, że w/w obowiązek rozbiórki został wykonany, co potwierdził również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 28.08.2003 r., znak [...]. Skoro organy nadzoru budowlanego stwierdziły wykonanie orzeczonego nakazu, powyższe stanowisko jest dla organu architektoniczno-budowlanego wiążące, 2/ zarzut dotyczący zacieniania budynku istniejącego na działce nr 938/2 przez projektowany budynek jest nietrafny. W projekcie budowlanym znajduje się analiza światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach na działkach sąsiednich nr 940/1 i 938/2 /str. 31D projektu/, która wykazała, że spełnione zostały w tym zakresie wymagania z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm./, 3/ zbiornik bezodpływowy /szambo/ w projekcie usytuowano w odległości 3,5 m od granicy z działką nr 940/1, co spełnia wymagania z § 36 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia, który stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych od granicy działki sąsiedniej powinna wynosić co najmniej 2 m, 4/ sprawa odległości budynku od granicy działki minimum 3,65 m z przeznaczeniem na drogę przeciwpożarową nie znajduje potwierdzenia w przepisach w/w rozporządzenia. W konkluzji organ odwoławczy skonstatował, że usytuowanie budynku mieszkalnego w projekcie budowlanym jest zgodne z przepisami rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r., spełnia wymóg z § 12 ust. 3 pkt 1 litera b dotyczący odległości ściany bez otworów, co przy wysokości ściany budynku h-4,87 m i kalenicy h-8,70 powyżej terenu, nie spowoduje zacieniania obiektów na działkach sąsiednich /§ 13 rozporządzenia/. Organ dodał, że zgodnie z art. 43 prawa budowlanego z 1994 r. objęty pozwoleniem obiekt podlega geodezyjnemu wytyczeniu w terenie, co zapewnia jego lokalizację zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki. Nadmienił, że organ udziela pozwolenia w oparciu o dokumenty m. innymi aktualną mapę do celów projektowych z zaznaczonymi granicami działki, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nie w oparciu o pomiary w terenie. Organ odwoławczy badał, czy nie zostały naruszone przepisy prawa budowlanego /art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1/. Analiza akt wykazała, że wymagania wynikające z wymienionych przepisów zostały spełnione. Inwestorzy dołączyli do wniosku decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].08.2003 r., Nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu i utrzymującą ją w mocy decyzję SKO z dnia [...].10.2003 r., Nr [...] oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 32 ust. 4/. Organ zbadał kompletność projektu budowlanego i jego zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, przepisami technicznymi, a także sprawdził, czy projektanci posiadają wymagane uprawnienia do projektowania i zaświadczenia o ich członkostwie w Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa /art. 35 ust. 1/. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli: M. T. oraz E. T. i R. T. M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz od Wojewody kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wymieniony zarzucił, że organ I instancji nie doręczył mu decyzji z dnia [...].07.2004 r. Wojewoda uznał, że w/w decyzja została mu doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem doręczenie zastępcze przez złożenie pisma na okres 7 dni w placówce pocztowej lub w Urzędzie Gminy, stosuje się gdy nie jest możliwe doręczenie pism w sposób określony w art. 42 i 43 k.p.a. Pełni funkcję Wójta Gminy [...], przeto możliwe było doręczenie mu decyzji w miejscu pracy, które organowi I instancji było znane. Po drugi zawiadomienie o fakcie złożenia decyzji w urzędzie pocztowym nie zostało umieszczone zgodnie z art. 44 k.p.a. w skrzynce pocztowej. O wyniku decyzji dowiedział się od ojca, który w sprawie działał jako kurator jego brata będącego stroną postępowania, który decyzję odebrał. Pomimo skierowania pisma do Starosty [...] do chwili obecnej decyzji mu nie doręczono i tym samym nie mógł wnieść odwołania. Organ I instancji naruszył kilka podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu /art. 10 § 1 k.p.a./. Wprawdzie organ odwoławczy powiadomił go o możliwości przeglądania i zapoznania się z dodatkowym materiałem dowodowym, ale nie otrzymał od tego organu odpowiedzi na jego pisma, w którym pytał jakie przysługują mu prawa w tym postępowaniu, jeżeli nie doręczono mu prawidłowo decyzji w sposób określony w art. 42 k.p.a. Tym samym doszło do naruszenia art. 9 k.p.a. Organ II instancji nie dążył do wyjaśnienia niemożliwości doręczenia mu decyzji w sposób określony w art. 42 k.p.a., a oparł się tylko na wyjaśnieniach organu I instancji. Doręczenie decyzji w sposób określony w art. 44 k.p.a. powinno następować wyjątkowo, gdy z przyczyn obiektywnych nie można doręczyć adresatowi pisma do rąk własnych. E. i R. T. również wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz od Wojewody kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zarzucili, że w Starostwie Powiatowym nie udostępniono mu akt sprawy w momencie, gdy otrzymali decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę G. i M. N. W dniu 10.08.2004 r. w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego powiedziano mu, że po otrzymaniu decyzji nie ma do tego prawa. Dlatego też w tym samym dniu zwrócił się pisemnie o ponowne udostępnienie akt sprawy oraz umożliwienie dokonania fotokopii aparatem cyfrowym lub kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Nigdy nie żądano potwierdzonych kserokopii dokumentów, natomiast Starostwo wydaje postanowienie, w którym odmawia mi wydania potwierdzonych kserokopii dokumentów. Projekt techniczny budynku przewiduje częściowe wykorzystanie ław fundamentowych, które miały być rozebrane zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.1999 r., a nie zostały rozebrane. Wyrokiem z dnia 10.09.1996 r., sygn. akt SA/Rz 1564/95 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie – uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.1996 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].08.1995 r., Nr [...] udzielającą G. i M. N. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, polegających na dokończeniu budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 939/2 w W. Po wydaniu tego wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał N. rozebrać stan zerowy /ławy fundamentowe, ściany piwnic/ budynku mieszkalnego. Tą decyzję utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Decyzję tego organu z dnia [...].10.2001 r., Nr [...] utrzymał w mocy Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3.07.2002 r., sygn. akt SA/Rz 2542/01. Do dnia dzisiejszego nie zostały rozebrane ławy fundamentowe i części piwnic /zdjęcie – załącznik nr 2/. Organy nadzoru uznały, że jest to zgodne z prawem, z czym skarżący nie zgadzają się, ale nie dano im możliwości odwoławczych. Nawet gdyby uznać taki stan za rozbiórkę, to jak można wykorzystać w projekcie technicznym coś co zostało rozebrane. W piśmie z dnia 21.11.2004 r. /załącznik nr 4/ oświadczono, że "Budynek został zaprojektowany na ławach fundamentowych, które nie zostały rozebrane, dla których nie ma inwentaryzacji oraz stosownych ekspertyz". W odpowiedzi na to pismo z dnia 2.12.2004 r. nie ma konkretnych wyjaśnień na ten temat /załącznik 5/. Podane odległości budynku od granicy nie mogą być takie, jakie wskazuje dokumentacja. Wojewoda [...] powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 28.06.2002 r. sygn. akt [...], który dotyczył rozgraniczenia działki nr 938/1 W. T., który nie jest stroną tego postępowania i granica jego działki nie ma tu żadnego związku z przedmiotową sprawą. Protokół wznowienia granicy wykonany w dniu 20.06.2002 r. dowodzi, że szerokość działki nr 939/2 wynosi 12,80 m, a nie 13,30 m. Z tego powodu nie jest możliwe usytuowanie projektowanego budynku w takiej odległości od granicy jak pokazuje plan zagospodarowania. Położenie budynku na tak wąskiej działce spowoduje zacienianie tarasu skarżącego mieszczącego się nad garażem oraz budynku parterowego mieszkalnego znajdującego się na działce sąsiedniej. W odpowiedzi na skargi, Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Nawiązując do zarzutów podniesionych w skardze E. i R. T. wyjaśnił, iż zarzuty dotyczące zaprojektowania budynku częściowo na istniejących fundamentach /które nie zostały rozebrane/, zacieniania tarasu na działce nr 938/2 były wcześniej podnoszone przez W. T. – kuratora E. i R. T. i do tych zarzutów organ odwoławczy ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co się tyczy sprawy nieudostępnienia W. T. przez Starostę [...] akt sprawy pozwolenia na budowę w celu wykonania fotokopii i kserokopii dokumentów /po otrzymaniu decyzji w sprawie/ wyjaśnił, że Starosta na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. wydał postanowienie w sprawie odmowy wydania kserokopii akt. Postanowienie to uchylił Wojewoda i w związku z tym strony postępowania, tj. M. T. – właściciel działki nr 940/1, i W. T. przeglądali akta sprawy i wykonali fotokopie interesujących ich dokumentów aparatem cyfrowym w organie odwoławczym w dniu 21.10.2004 r. Co się tyczy zarzutu skarżącego M. T. – wyjaśnił, że organ II instancji po analizie akt I instancji i po uzyskaniu informacji w Urzędzie Pocztowym w L. w dniu 27 i 28.10.2004 r. /notatka służbowa z rozmów pozostaje w aktach sprawy/ wyjaśnił w/w pismem z dnia 4.11.2004 r., Nr [...] dlaczego uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji było prawidłowe. W toku postępowania pisma kierowane do M. T. były skutecznie doręczane na jego adres zamieszkania – [...]. Wymieniony nigdy nie zgłaszał innego adresu do korespondencji ani też nie zgłaszał organowi I instancji żadnych zastrzeżeń na piśmie co do sposobu doręczania mu pism. M. T. uczestniczył w postępowaniu przed organem I instancji /np. jego pismo z dnia 6.05.2004 r. w sprawie wydłużenia terminu do zapoznania się z aktami sprawy do 20.05.2004 r./. Uczestniczył też czynnie w postępowaniu drugoinstancyjnym. W dniu 21.10.2004 r. razem ze swoim ojcem, który złożył odwołanie od decyzji Starosty przeglądał akta I i II instancji oraz wykonywał fotokopie dokumentów aparatem cyfrowym. Był informowany przez organ II instancji o możliwości zapoznania się z uzupełnionym materiałem dowodowym /np. z materiałem przekazanym przez inwestorów, a także o przedłużeniu terminu rozpatrzenia odwołania W. T. /ojca/. Rewidujący nie wnosił uwag do postępowania, nie zwracał się też do organu odwoławczego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi M. T. oraz E. i R. T. nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, iż wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty administracyjne pod względem zgodności z prawem procesowym i materialnym i przy tej kontroli nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli jest to kontrola zupełna – całkowita /art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269, oraz art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., nazwanej dalej skrótem p.p.s.a./. Sąd kontrolując w takim zakresie zaskarżoną decyzję, nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zarzuty podniesione w skardze M. T. – właściciela działki nr 940/1, graniczącej z działką inwestorów nr 939/2, położonych w W., mają charakter procesowy. Wymieniony w skardze zarzucił, że organ I instancji nie doręczył mu decyzji z dnia [...].07.2004 r., zaś organ odwoławczy uznał, iż doręczenie było skuteczne w trybie art. 44 k.p.a. Zdaniem skarżącego, doręczenie zastępcze nie było skuteczne, bowiem organ I instancji wiedział, że skarżący pełni funkcję Wójta Gminy [...], zatem możliwe było doręczenie mu decyzji w miejscu pracy. O treści decyzji dowiedział się od ojca, który uczestniczył w postępowaniu w charakterze przedstawiciela nieobecnego brata, ustanowionego przez Sąd Rejonowy w L. /art. 34 § 1 k.p.a./. W związku z tym zarzutem przypisywał organom naruszenie art. 7, 9, 10 § 1, 42 i 44 k.p.a. Organ II instancji ustosunkował się do przedstawionych zarzutów w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu in merito wymieniony zarzut nie jest zasadny. Art. 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy /tzw. doręczenie właściwe/. Słowo "lub" zamieszczone w tym przepisie prowadzi do wniosku, że wybór miejsca doręczenia /mieszkanie lub miejsce pracy/ należy do organu. Skoro Starosta wybrał miejsce zamieszkania skarżącego, zatem adresat przesyłki zawierającej decyzję nie może skutecznie kwestionować wyboru miejsca doręczenia. W takiej sytuacji zarzut, że organ mógł mu doręczyć decyzję w miejscu pracy jest chybiony. Zarzut taki mógłby być zasadny tylko wtedy, gdyby skarżący zawiadomił organ, że korespondencję do niego należy kierować na adres jego zakładu pracy /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.11.1998 r., I SA/Gd 812/97 – LEX 36111/. Skarżący nie zastrzegł, aby przesyłki doń skierowane wysyłać na adres zakładu pracy. Na marginesie należy nadmienić, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono skutecznie M. T. na jego adres zamieszkania – [...] /K. 140 akt I instancji/. W toku postępowania przed organem I instancji, skarżący wnosił do tego organu kilka pism, w których wskazywał swój adres zamieszkania – " [...]" /pisma z dnia 6.05.2004 r., 22.07.2004 K. 18 i 33 akt I instancji/. Poprzednie pisma organu były wysyłane na adres zamieszkania skarżącego i doręczane skutecznie w trybie art. 42 § 1 k.p.a. W aktach administracyjnych organu I instancji /K. 40a/ znajduje się przesyłka zawierająca decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2004 r., Nr [...], skierowana na adres zamieszkania skarżącego "[...]" z adnotacją listonosza na zwrotnym poświadczeniu odbioru, że pismo nie zostało doręczone z powodu nieobecności adresata, zatem pismo zostało pozostawione w Urzędzie Pocztowym w L., a zawiadomienie o złożonym piśmie zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata. Nota bene skarżący omawiany zarzut podnosił w postępowaniu odwoławczym i w związku z tym organ ad quem zasięgał w tej sprawie informacji w Urzędzie Pocztowym w L. Z informacji tej wynika, że przedmiotowa przesyłka pozostawała w Urzędzie Pocztowym w okresie 3.08-11.08.2004 r. /7 dni/, i w tym czasie nie została przez adresata odebrana, zatem została zwrócona nadawcy /k. 13 akt adm. II instancji/. Skoro doręczyciel z powodu zamknięcia mieszkania skarżącego, nie mógł doręczyć mu pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., zatem przedstawiony sposób doręczenia był zdaniem Sądu skuteczny w rozumieniu art. 44 k.p.a. Z doręczenia zastępczego wynika domniemanie, że pismo zostało skutecznie doręczone. Takie domniemanie może być obalone przez adresata np. w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli wykaże, że doręczenie zastępcze nie było skuteczne, o czym skarżący pełniący funkcję Wójta Gminy [...] powinien wiedzieć. Dodatkowo należy nadmienić, iż skarżący M. T. brał aktywny udział w postępowaniu odwoławczym, zapoznawał się z aktami sprawy, sporządzał kopie dokumentów za pomocą aparatu fotograficznego. Skoro doręczenie decyzji organu I instancji było skuteczne, a niezależnie od tego skarżący nie był pozbawiony możliwości aktywnego uczestniczenia w postępowaniu odwoławczym, zatem zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia zasady i przepisów k.p.a. wymienionych w skardze. Skarżący E. i R. T. w postępowaniu administracyjnym byli reprezentowani przez kuratora w osobie W. T., ustanowionego przez Sąd Rejonowy w L. /k. 29 akt adm. I instancji/. Natomiast skargę wnieśli do Sądu osobiście /k. 6-9 akt sądowych/. W dniu 22.02.2005 r., Sąd doręczył im m. innymi pouczenie o obowiązku zawiadamiania Sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania i o skutkach zaniedbania tego obowiązku /k. 30 i 32 akt sądowych/. Zarzuty E. i R. T. dotyczą głównie naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /jednolity tekst Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, zmiany; Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 41, Nr 92, poz. 881, Nr 93, poz. 888 i Nr 96, poz. 959 – stan prawny obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji – [...].11.2004 r./, nazwanej dalej prawem budowlanym. Wymienieni skarżący są współwłaścicielami łącznymi działki nr 938/2, która graniczy od zachodu z działką inwestorów G. i M. N. W skardze zarzucili, że projekt budowlany przewiduje częściowe wykorzystanie ław fundamentowych, które miały być rozebrane na podstawie decyzji organu nadzoru budowlanego, określoną w skardze. Zarzut ten był podnoszony w odwołaniu i został wyjaśniony przez organ odwoławczy. Istotnie w opisie technicznym projektu budowlanego opracowanego przez uprawnionego projektanta L. Ł. podano, że będą wykorzystane częściowo pod projektowany budynek mieszkalny fundamenty wybudowane kilka lat temu. Organ I instancji wyjaśniał poruszoną sprawę i przeprowadził na tą okoliczność dowód z informacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26.05.2003 r. /k. 11 akt I instancji/ oraz z informacji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28.08.2003 r. /k. 12 akt I instancji/, w których stwierdzono, że nadziemna część stanu zerowego budynku mieszkalnego została rozebrana, pozostała jedynie niewielka część ściany piwnic, na której zamontowana była skrzynka gazowa. Natomiast ławy fundamentowe zostały zrównane z ziemią. Wykonanie przyłącza gazowego do stanu zerowego budynku mieszkalnego oraz zamontowanie skrzynki gazowej nastąpiło na podstawie pozwolenia na budowę. Wskazane informacje zostały udzielone na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 24.10.2002 r. i na podstawie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 13.08.2003 r. W konkluzji organy nadzoru, będące wierzycielem w sprawie rozbiórki stwierdziły, że obowiązek rozbiórki został wykonany. W takiej sytuacji Sąd aprobował pogląd organu odwoławczego, że stanowisko wierzyciela w poruszonej kwestii było dla organu architektoniczno-budowlanego miarodajne, przede wszystkim z uwagi na to, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było jednolitego poglądu co do zakresu rozbiórki fundamentów. Dla przykładu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27.03.1997 r., sygn. akt II SA/Lu 685/96 stwierdził, że "częściowa rozbiórka górnych części żelbetonowych fundamentów i ścian podpiwniczenia, sąsiadujących z innym budynkiem i nie wychodzących ponad poziom gruntów połączona z całkowitym zasypaniem pozostałej części spełnia wymóg zrealizowania rozbiórki wybudowanej części obiektu budowlanego". Z przytoczonych względów Sąd uznał, iż zarzutu tego nie można traktować jako rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, czyli nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4a w zw. z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego. W kolejnym zarzucie podnieśli, że w protokołu wznowienia granicy w dniu 20.06.2002 r. wynika, że szerokość działki inwestorów nie wynosi 13,30 m, lecz 13,80 m, zatem przy takiej szerokości nie można zaprojektować budynku mieszkalnego o szerokości 7,15 m z zachowaniem odległości 3,15 m od granicy zachodniej i 3 m od granicy wschodniej. Jest to również zarzut, który był podnoszony w odwołaniu, i do którego ustosunkował się organ odwoławczy. Z projektu zagospodarowania terenu, sporządzonego na aktualnej mapie na dzień 14.02.2003 r. w skali 1:500, są wskazane kolorem zielonym granice prawne działki inwestorów oraz m. innymi obrys projektowanego budynku mieszkalnego o szerokości 7,15 m. Wskazano również, iż działka ma szerokość 13,30 m i usytuowanie tego obiektu pozwala na zachowanie odległości 3,15 m od granicy z działką nr 940/1 i 3 m od granicy z działką nr 940/1 i 3 m od granicy z działką 938/2. W ścianach od strony granic z w/w działkami sąsiedni projekt budowlany nie przewiduje otworów okiennych i drzwiowych. W sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, organ architektoniczno-budowlany nie jest właściwy do rozstrzygania sporów granicznych i opiera się na opracowaniach geodezyjnych zasadzających się na prawnych granicach działki wykazanych na aktualnych mapach. W tym przypadku skarżący przedłożyli protokół wznowienia znaków granicznych z dnia 20.06.2002 r., sporządzony przez geodetę J. O. /k. 7.1-7.3 – akt II instancji/ dotyczący granicy między działkami 939/2 i 938/2 /wschodnia granica działki inwestorów/. Ze sporządzonego szkicu wynika, że granica przebiega w linii prostej i pokrywa się z granicą wynikająca z mapy ewidencyjnej /kolor czarny i czerwony/. Natomiast na szkicu podano, że szerokość działki inwestorów nr 939/2, przy granicy północnej /z drogą nr 752/ wynosi 13,80, a nie 14 m. Protokołu granicznego nie podpisali inwestorzy, przeto protokół ten nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem wznowienie znaków granicznych jest skuteczne tylko wtedy, gdy granica jest niesporna i zachodzi jedynie potrzeba zabezpieczenia znaków granicznych przed zatarciem w celu zapobieżenia wątpliwościom co do granic i sporów o nie w przyszłości /por. Magdalena Durzyńska – Podziały, rozgraniczenia i scalenia nieruchomości, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, Zielona Góra 2000 r., str. 167-168/. Oznacza to, że wznowienie znaków granicznych, nie może zastępować rozgraniczenia, w przypadku gdy nie ma jednozgodności pomiędzy właścicielami nieruchomości. Ponadto szerokość działki inwestorów przy granicy północnej mogłaby być ustalona dopiero przy równoczesnym ustaleniu granicy zachodniej. Wiążący jest natomiast wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 28.06.2002 r., sygn. akt [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr 939/2 z działką W. T. nr 938/1 na odcinku CD, uwidocznionego na szkicu biegłego geodety B. C. z dnia 10.05.2002 r. i nakazującego W. T. wydać G. i M. N. część działki nr 939/2 o powierzchni 7m2, oznaczonego na szkicu literami CDEF /k. 6.1-6.4 – akt II instancji/. Z opinii geodezyjnej B. C. jednocześnie wynika, że odcinek CD położony jest na linii prostej AB i ta linia stanowi prawną granicę między dawnymi działkami 938-939. Granica oznaczona na szkicu literami AB biegnie od północy /od drogi publicznej/ w kierunku południowym do narożnika istniejącego na gruncie ogrodzenia działki nr 938/1. Wskazana na szkicu linia AB pokazuje również prawną granicę pomiędzy działką inwestorów nr 939/2, a działką skarżących nr 938/2 i pokrywa się z granicą wykazaną w projekcie zagospodarowania terenu – kolorem zielonym. Biegły geodeta na szkicu z dnia 10.05.2002 r. /k. 6.6 – akt II instancji/ wskazał, że szerokość działki inwestorów przy drodze publicznej wynosi 14 m, zaś w części południowej 13,50 m. Z przedstawionych względów nie było racjonalnych podstaw do podważania przez skarżących projektu zagospodarowania terenu, który spełnia wymogi przewidziane w § 12 ust. 3 pkt 1 litera b rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690/, nazwanego dalej rozporządzeniem. Następny zarzut, że położenie projektowanego budynku mieszkalnego spowoduje zacienianie tarasu skarżących mieszczącego się nad garażem oraz ich budynku parterowego mieszkalnego, został wyjaśniony przez projektanta L. Ł. /rysunek dotyczący dopływu światła i opis do tego rysunku k. 31 D i E projektu budowlanego/. Do tej kwestii odniósł się również organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z opracowania tego wynika, że odległość pomiędzy budynkiem rzucającym cień, a budynkiem zacienianym na działce nr 938/2 wynosi 9,87 m i jest większa od wysokości ściany i kalenicy budynku projektowanego, zatem budynek na działce sąsiedniej nie będzie zacieniany. W takim stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przy projektowaniu obiektu § 13 i 57 ust. 1 w/w rozporządzenia. Kolejny zarzut ma charakter procesowy i dotyczy naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 w zw. z art. 73 k.p.a. Otóż skarżący zarzucili, że Starosta Powiatowy nie udostępnił im akt sprawy, po otrzymaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorom pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...].08.2004 r., Nr [...] organ I instancji odmówił W. T. – kuratorowi E. i R. T. wydania potwierdzonych kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy /k. 30 – akt administracyjnych I instancji/, co jednakże nie jest tożsame z zarzutem uniemożliwienia mu przeglądania akt sprawy /art. 73 ust. 1 k.p.a./. Rzeczone postanowienie w/w zaskarżył zażaleniem i w związku z tym Wojewoda postanowieniem z dnia [...].10.2004 r., Nr [...] uchylił to postanowienie /osobne akta znajdujące się w celofanowej kopercie/. Zdaniem Sądu poruszona sprawa nie pozbawiła kuratora skarżących czynnego udziału w postępowaniu, bowiem postanowienie organu I instancji zapadło już po złożeniu przez kuratora odwołania /wpłynęło do organu 16.08.2004 r./, zaś przed wniesieniem odwołania wymieniony w dniu 10.08.2004 r. przeglądał akta sprawy wraz z projektem budowlanym /k. 42 akt I instancji/. W toku postępowania odwoławczego miał nieograniczony dostęp do akt sprawy. W dniu 21.10.2004 r. zapoznał się w siedzibie organu II instancji z całością akt sprawy i kopiował aparatem fotograficznym niektóre dokumenty znajdujące się w aktach sprawy /k. 10 akt II instancji/. Niezależnie od tego organ II instancji doręczył mu w dniu 4.11.2004 r. zawiadomienie o treści art. 10 k.p.a. /k. 12 – akt II instancji/. W takim stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się naruszenia w/w przepisów, a po wtóre uchybienie procesowe organu I instancji zostało sanowane przez organ odwoławczy. Wychodząc poza granice skarg, Sąd z urzędu sprawdził czy zaistniały warunki materialnoprawne do wydania pozwolenia na budowę przewidziane w art. 32, art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 3 i 35 ust. 1 prawa budowlanego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wymienionych przepisów. Do wniosku z dnia 19.04.2004 r. o pozwolenie na budowę inwestorzy przedłożyli ważną do dnia 31.12.2005 r. ostateczną decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].08.2003 r., Nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Opracowany projekt budowlany jest kompletny i zgodny z w/w decyzją. Projekt budowlany opracowały osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane udokumentowane stosownymi dokumentami, dołączonymi do projektu. Sąd zwrócił również uwagę na treść art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, który stanowi, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu określa art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, który stanowi, że jest to teren w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Z projektu zagospodarowani terenu, mapy ewidencyjnej i wypisów z rejestru gruntów wynika, że działka inwestorów graniczy: - od zachodu z działką nr 940/1 /własność skarżącego M. T./, - od wschodu z działką nr 938/2 /własność skarżących E. i R. T./ i z działką nr 938/1 /własność W. T./, - od północy z drogą gminną, - od południa z działką nr 939/1 S. S. W postępowaniu administracyjnym organy kierując się treścią art. 28 ust. 2 prawa budowlanego uznały, iż działki nr 939/1 i 938/1 położone są poza terenem oddziaływania zamierzonej inwestycji, zatem właściciele tych działek nie są stronami postępowania. Mając na uwadze rodzaj zamierzonej inwestycji, jak również znaczną odległość tych działek od usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego, zbiornika bezodpływowego i studni kopanej – Sąd nie znalazł odrębnych przepisów pociągających za sobą możliwość oddziaływania zamierzonej inwestycji na działki nr 939/1 i 938/1. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.