IV SA/Po 903/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi G. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B. Popowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz- Frymus Decyzją nr [...] z [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004r., nr 99, poz. 1001 ze zm., dalej: p.z.r.p.) uznano G.F. z dniem 10 lutego 2005r. za osobę bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku od dnia 18 lutego 2005r. w wysokości 605,10 zł miesięcznie. Zasiłek ten podlegać będzie waloryzacji na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca spełnia ustawowe przesłanki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku. Kolejną decyzją nr [...] z [...] wstrzymano skarżącej wypłatę zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 maja 2005r. wobec nie przedłożenia wymaganych dokumentów. Na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 p.z.r.p. decyzją nr [...] z [...] orzeczono o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 maja 2005r., oraz o utracie z tym dniem prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca nie stawiła się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i nie powiadomiła w terminie 5 dni o przyczynie niestawiennictwa. Postanowieniem nr [...] z [...], na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 p.z.r.p. oraz art. 145 § 1 pkt 5 i 149 § 1 k.p.a. wznowiono postępowanie w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych. Podczas kolejnej rejestracji skarżącej w dniu 31 maja 2006r., ustalono, że od dnia 11 stycznia 2005r. przyznano jej prawo do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Działając z upoważnienia Starosty, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy decyzją nr [...] z [...] wydaną w oparciu o art. 76 ust. 1, 2 i 9 p.z.r.p. oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. : - uchylił decyzję z dnia 10 lutego 2005r. w sprawie uznania skarżącej z dniem 10 lutego 2005r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 18 lutego 2005r., - uchylił decyzję z 13 maja 2005r. w sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 maja 2005r., - uchylił decyzję z dnia 13 maja 2005r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 4 maja 2005r, - zobowiązał G. F. do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 18 lutego 2005r. do 30 kwietnia 2005r. w wysokości 1.432,10 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w chwili rejestracji w dniu 31 maja 2006r. ustalono, że od 11 stycznia 2005r. skarżącej przysługiwało prawo do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Wobec czego organ uznał, że zasiłek dla bezrobotnych pobrany w okresie od 18 lutego 2005r. do 30 kwietnia 2005r., jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi. Odwołując się od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że przez okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, nie otrzymała jeszcze decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o prawie do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Zdaniem skarżącej nie ponosi ona odpowiedzialności za zaistniałą sytuację i nie powinna być zobowiązana do zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda Wielkopolski decyzją nr [...] z [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca podtrzymała swoją argumentację wnosząc o uchylenie decyzji nr [...] z [...] Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych względów niż w niej wskazane Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Organ I instancji, ustalając, że od dnia 11 stycznia 2005r. skarżącej przysługiwała renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, uchylił decyzję z dnia 10 lutego 2005r. w sprawie uznania skarżącej z dniem 10 lutego 2005r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 18 lutego 2005r., i jednocześnie zobowiązał do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 18 lutego 2005r. do 30 kwietnia 2005r. w wysokości 1.432,10 zł. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, podzielany także przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest uprzednie uchylenie lub zmiana decyzji, na podstawie której to świadczenie zostało przyznane. Uznanie świadczenia za nienależne i nałożenie obowiązku jego zwrotu, bez uprzedniego wzruszenia decyzji przyznającej to świadczenie, prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostawałyby dwie sprzeczne ze sobą decyzje administracyjne, jedna przyznająca świadczenie oraz druga nakładająca obowiązek jego zwrotu. Istotnym zagadnieniem na gruncie przedmiotowej sprawy jest równoczesne orzeczenie o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek i zobowiązanie strony do jego zwrotu. Biorąc pod uwagę treść art. 130 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) stwierdzić należy, że decyzja uchylająca poprzednią decyzję nie ulega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Dlatego też działanie organu I instancji spowodowało, że w tym samym czasie w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja nr [...] z 10 lutego 2005r. przyznająca prawo do zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzja nr [....] z [...] uchylająca ją i zobowiązująca stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Przyjęcie takiego rozwiązania, może powodować istotne komplikacje w sytuacji, gdy decyzja zostanie zaskarżona jedynie w części rozstrzygającej o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, a co do części uchylającej stanie się ostateczna. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, powyższe rozważania jednak, uwzględniając treści art. 130 § 1 k.p.a., prowadzą do wniosku, że rozstrzygnięcie przyjęte przez organ I instancji jest nieprawidłowe. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną powielił, błędne założenia uznając prawidłowość jednoczesnego orzeczenia o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek dla bezrobotnych i zobowiązaniu strony do jego zwrotu. Rozpoznając sprawę ponownie organy winny uwzględnić wytyczne ujęte w treści niniejszego uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono jak w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski AT