VII SA/Wa 546/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. Z. z Kancelarii Adwokackiej przy [...] w W.: tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych). VII SA/Wa 546/07 UZASADNIENIE Po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek W. i S. B. z dnia [...] września 2003r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.2006r., stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.1981 r, Nr [...] zezwalającej na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia do N. oraz rozbudowę istniejącej stacji l-go stopnia przy ul. B. Organ wskazał w uzasadnieniu, że W. i S. B. właściciele nieruchomości nr ew. [...] (obecnie [...]) zlokalizowanej we wsi K., gmina W., przez którą przebiega przedmiotowy gazociąg wysokiego ciśnienia we wniosku o stwierdzenie nieważności podnieśli iż prace wykonano w sposób niezgodny z ww. decyzją ponieważ dotyczy ona gazociągu o średnicy 100 mm, a wybudowany gazociąg posiada średnicę 150 mm, ponadto podnieśli , iż inwestor nie uzyskał zgody do dysponowania nieruchomością nr ew. [...] (obecnie [...]) na cele budowlane, która jest ich własnością. Wojewoda wskazał ,że z treści decyzji jednoznacznie wynika, że pozwolenie na budowę zostało udzielone przed uzyskaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane cytując fragment decyzji w której udziela pozwolenia z zachowaniem warunku -"uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością". Wojewoda stwierdził, że inwestor nie spełnił wszystkich wymogów przewidzianych przepisami prawa. Jeden z takich wymogów został określony w art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 Nr 38, poz. 229), stosownie do którego pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis ten miał charakter bezwzględnie obowiązujący. Zdaniem Wojewody z akt sprawy wynika ,że inwestor nie spełnił tego obowiązku w dacie składania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, jak również w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ stwierdził, że z uwagi na trudności w skompletowaniu całości akt w trakcie prowadzonego postępowania - niedopuszczalne jest aby właściciel obiektu nie był w posiadaniu dokumentacji projektowej, w tym również wydanych pozwoleń. Obowiązek przechowywania dokumentacji spoczywa na właścicielu obiektu (gazociągu) przez okres istnienia, jak i użytkowania przedmiotowego obiektu. Wobec powyższego Wojewoda orzekł, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...].09.1981 r., Nr [...] zezwalająca na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia do N. oraz rozbudowę istniejącej stacji l-go stopnia przy ul. B., została wydana z rażącym naruszeniem prawa - przepisu art. 29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, co skutkuje zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdzeniem jej nieważności. Po rozpatrzeniu odwołania Operatora [...] Sp. z o.o. Oddział w R., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. uchylił w całości zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ wojewódzki powinien zwrócić się o akta dotyczące przedmiotowej decyzji do Urzędu Miasta w N. w celu uzupełnienia materiału dowodowego , a także rozważyć zasadność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, w celu m .innymi uzyskania oryginału decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.198lr, znak: [...]. Zebrany dotychczas materiał dowodowy nie pozwala na merytoryczną ocenę badanej decyzji. Ponadto, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy ustalić czy W. B. posiada przymiot strony w tym postępowaniu. Decyzja została zaskarżona przez S. B., który wniósł o unieważnienie decyzji zaskarżonej. Strona podnosi, że [...] Zakłady Gazownictwa (poprzednik prawny [...]) tego warunku nie spełniły, gdyż nie wystąpiły do właściciela nieruchomości o zgodę na dysponowanie nieruchomością. Strona wskazuje ,że jako podstawę do wejścia na teren i wybudowania gazociągu wysokiego ciśnienia [...] (właściciel gazociągu) przedstawił decyzję nr. [...] z dnia [...].09.1981 r. wydaną przez Urząd Gminy w S. i podnosi, że decyzja ta jest decyzja o czasowym zajęciu terenu, która w żaden sposób nie zezwalała na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia, które jest urządzeniem na trwałe związanym z gruntem- art. 42 Ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości a oświadczenie, [...], że wybudowało gazociąg wysokiego ciśnienia na podstawie tej decyzji świadczy, że nie występowali i nie posiadają zgody właściciela na budowę gazociągu. Podnosi również, że decyzja nr [...], zawierała zgodę na budowę gazociągu o średnicy 0- 100mm, zaś wybudowany gazociąg posiada średnicę 0-l5Omm (nieprawidłowości o wybudowanym Odnosząc się do stanowiska organu II instancji, które było przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji strona podnosi, że składając wszystkie dostępne dokumenty potwierdzaliśmy je własnoręcznym podpisem, Do 1997r. nie była w posiadaniu żadnych dokumentów dotyczących gazociągu wysokiego ciśnienia wybudowanego na naszej nieruchomości. Budując gazociąg o zezwolenie na budowę wystąpiły [...] Zakłady Gazownicze, a decyzje wydał Urząd Miasta [...] i te dwa organy powinny być w posiadaniu oryginałów dokumentów. Obowiązek przechowywania i posiadania dokumentacji spoczywa na właścicielu gazociągu przez cały okres jego istnienia i użytkowania. Wojewoda [...] mimo kilkuletnich poszukiwań z niezrozumiałych względów tych dokumentów nie posiada. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza prawa a analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeśli w ocenie organu II instancji istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to może on skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organ nie wyczerpał wszystkich możliwości dotarcia do oryginału decyzji i dokładnego ustalenia daty wydania pozwolenia na budowę magistrali cieplnej. Przepisy art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazują organom administracyjnym prowadzącym postępowanie dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ administracyjny w celu ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy może na tą okoliczność przeprowadzić również rozprawę administracyjną. Jak wynika z oświadczeń strony złożonych na rozprawie w aktach sądowych sprawy cywilnej dotyczącej tej inwestycji znajdują się w tym potwierdzona a zgodność z oryginałem decyzja budowę gazociągu wysokiego ciśnienia do N. oraz rozbudowę istniejącej stacji l-go stopnia przy ul. B. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i 17 kpa) wymaga aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stany faktycznego sprawy, (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2000 r., V SA 948/00 LEX nr 50114). Ciężar dowód obciąża organ administracyjny. Zdaniem Sądu dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostało rażąco naruszone prawo. Z tej przyczyny, wskazane przez Sąd wątpliwości wymagają ponownych ustaleń organu odwoławczego zgodnie i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, a następnie uzasadnienia decyzji w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. Zważywszy na powyższe uchybienia uznając, iż nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt Ic ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 1 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.