I OZ 113/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-29
Skład orzekający: Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie na podstawie art. 18 lub 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli skarżący nie zgadza się z wydanymi przez niego orzeczeniami w innych postępowaniach?Ratio decidendi
Nie istnieją podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli skarżący jedynie nie zgadza się z wydanymi przez niego orzeczeniami w innych postępowaniach. Rozczarowanie co do sposobu prowadzenia postępowania lub podjętych rozstrzygnięć nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 18 lub 19 P.p.s.a. Zarzuty dotyczące prawidłowości orzeczeń sądu pierwszej instancji mogą być podnoszone w środkach odwoławczych, a nie jako podstawa wniosku o wyłączenie sędziego.Stan faktyczny
K. C. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie dotyczącej sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu Ministra Obrony Narodowej. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, uznając, że podniesione okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Skarżący złożył zażalenie, wskazując na naruszenie art. 18 § 1 pkt 1 k.p.c. i twierdząc, że sędzia nie zapoznał się z aktami sprawy i nie zachował obiektywizmu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2351/06 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłącznie sędziów w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 października 2007 r. oddalił wniosek K. C. o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie S. M. P. od orzekania w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż stosownie do treści art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których zachodzi jedna z przesłanek w nim wymienionych. Ponadto zgodnie z art. 19 powołanej ustawy sędzia zostaje wyłączony od rozpoznawania sprawy - niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ustawy - na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Rozpoznając przedmiotowy wniosek na tle niniejszej sprawy, Sąd I instancji, uznał iż okoliczności podniesione przez skarżącego we wniosku o wyłączenie sędziego nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wydanie przez sędziego, do którego odnosi się wniosek o wyłączenie orzeczeń w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych, z którymi nie zgadza się skarżący, nie może jednoznacznie świadczyć o braku bezstronności sędziego. Ocena wydanych przez danego sędziego orzeczeń w sprawie pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego lub procesowego należy do sądu wyższej instancji czyli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający.
Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący. W jego uzasadnieniu K.C. wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 1 k.p.c. Sędzia, który został objęty żądaniem wyłączenia go od rozpoznawania przedmiotowej sprawy nie dopełnił, w ocenie skarżącego, obowiązku zapoznania się z treścią skorygowanej przez postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] czerwca 2005 r. decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]. W ocenie skarżącego, wszystko to prowadzi do winsoku, iż sędzia nie dopełnił obowiązku zapoznania się z aktami administracyjnymi i nie zachował obiektywizmu podczas prowadzenia sprawy o sygnaturze akt II SA/Wa 592/06. Mając na względzie istotną zależność między sprawą II SA/Wa 592/06 a sprawą niniejszą należało uznać, iż sędzia P. objęty wnioskiem o wyłączenie stał się wobec tego stroną niniejszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podkreślić należy, że charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty - sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 P.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Wniosek o wyłączenie sędziego winien podlegać starannej ocenie, ponieważ ma on istotne znaczenie z punktu widzenia analizy nieważności postępowania dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, którą w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu. Stosownie do treści art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi między innymi wtedy, gdy skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli przy rozpoznawaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi jednak taka sytuacja. Analiza wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie S. M. P., pozwala dojść do przekonania, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił brak podstaw do wyłączenia go od orzekania w niniejszej sprawie na podstawie art. 18 czy 19 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący K. C. nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w wyżej powołanych przepisach. Taką okolicznością nie może być, jak słusznie przyjął Sąd I instancji, wydanie przez tego sędziego orzeczeń w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych, z którymi skarżący się nie zgadza. Rozczarowanie co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego, czy też podjętych w jego ramach rozstrzygnięć nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie przesłanek wymienionych w art. 18 czy 19 P.p.s.a. Zarzuty odnoszące się do tej kwestii mogą być podnoszone w środkach odwoławczych od ewentualnych orzeczeń Sądu I instancji, natomiast nie mogą one w żadnym razie stanowić podstawy do uwzględnienia tego rodzaju wniosku i wyłączenia w związku z tym konkretnego sędziego.
W świetle tych okoliczności należało przyjąć, że zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowe i odpowiada prawu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło