VII SA/Wa 1259/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-19

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej, w którym strona podważa jej prawidłowość z powodu rażącego naruszenia prawa, powinien zostać rozpatrzony w trybie art. 154 § 1 k.p.a., czy też organ powinien pouczyć stronę o możliwości rozpatrzenia sprawy w trybie art. 156 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., który jednocześnie podważa prawidłowość tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, powinien pouczyć stronę o możliwości rozpatrzenia sprawy w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Zastosowanie trybu art. 154 § 1 k.p.a. do decyzji, co do której strona podnosi zarzuty rażącego naruszenia prawa, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad praworządności, pogłębiania zaufania do organów, informowania stron i działania na podstawie przepisów prawa.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, powołując się na wyrok WSA uchylający wcześniejsze decyzje, wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody z 1998 r. nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. Organy administracji (Wojewoda, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że decyzja z 1998 r. nie jest wadliwa i strona nabyła na jej mocy prawo, a zatem nie można jej uchylić na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak pouczenia o właściwej podstawie prawnej wniosku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi M.F., Z.F. – [...] S.C w J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006r wydaną na podstawie art. 154 § kpa odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] lutego 1998r o wniesieniu sprzeciwu na dokonane przez Firmę Handlową [...] s.c. zgłoszenie i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia części działki nr [...] przy pawilonie handlowym w J. ul. B. W uzasadnieniu wskazał, iż Firma Handlowa [...] s.c. M.F. i Z.F. inwestorzy planowanego ogrodzenia powołując się na art. 154 § 1 kpa wystąpili w dniu [...] sierpnia 2006r z wnioskiem o uchylenie i wycofanie z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r. W uzasadnieniu wniosku powołali się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] marca 2006r, sygn. akt [...] wydany w sprawie budowy ogrodzenia części działki nr [...] przy pawilonie handlowym w J. ul. B. uchylający decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002r oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia [...] lutego 2002r odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego ogrodzenia. Zdaniem M.F. i Z.F. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w uzasadnieniu wyroku podważył podstawę na której oparto decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r stwierdzając, iż "plan miejscowy nie zabrania budowy ogrodzeń, a uciążliwości i ograniczeń dla terenów sąsiednich organ I instancji nie dowiódł". Wojewoda [...] rozpatrując wniosek M.F. i Z. F. uznał, iż ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r jest decyzją na mocy której strona nabyła prawa bowiem na inwestora zgłaszającego budowę ogrodzenia został nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W tej sytuacji zdaniem organu nie ma podstaw prawnych do uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie przepisu art. 154 § 1 kpa odnoszącego się do decyzji ostatecznych na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M.F. i Z.F. decyzją z dnia [...] maja 2007r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o braku przesłanki do zastosowania art. 154 § 1 kpa z uwagi na fakt, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r wnioskodawca nabył prawo. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M.F. i Z.F. Skarżący podnoszą, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 6 kpa, art. 7, art. 8 i art. 9 kpa poprzez brak zastosowania przy rozpatrzeniu ich wniosku odpowiedniego przepisu bądź pouczenia skarżących o podaniu właściwej podstawy wniosku. Ponadto skarżący zarzucają brak odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu i wnoszą o uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego które miało wpływ na wynik sprawy (art. 6 kpa, art. 7, art. 8, art. 9 kpa, art. 154 § 1 kpa). Zarówno Wojewoda [...] jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie rozpatrzyli wniosek skarżących o uchylenie i wycofanie z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r na podstawie przepisu art. 154 § 1 kpa. Wprawdzie skarżący na podstawie tego właśnie przepisu wnieśli o uchylenie i wycofanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r lecz jednocześnie w uzasadnieniu wniosku zakwestionowali prawidłowość powyższej decyzji powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] marca 2006r, sygn. akt [...]. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa i art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie to obejmuje przypadki weryfikacji decyzji niewadliwych bądź też dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podważyli podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1998r podnosząc, iż plan miejscowy nie zabrania budowy ogrodzeń, a uciążliwości i ograniczeń dla terenów sąsiednich organ I instancji nie dowiódł. W tej sytuacji Wojewoda [...] do którego skarżący skierowali wniosek o zastosowanie art. 154 kpa powinien przeprowadzić kontrolę wniosku z punktu widzenia oceny żądania strony w aspekcie wagi uchybienia, które strona zarzuca decyzji weryfikowanej. W sytuacji gdy z samego wniosku strony wynika, iż domaga się ona weryfikacji decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa należy pouczyć stronę o niemożności orzekania w trybie art. 154 kpa i wezwać ją do zmiany wniosku. Obowiązkiem Wojewody [...] było więc pouczenie skarżących o możliwości rozpatrzenia sprawy w świetle art. 156 § 1 kpa stanowiącego podstawę weryfikacji decyzji pod kątem rażącego naruszenia prawa. Organ z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa nie udzielił skarżącym informacji o rodzajach wad decyzji usuwanych w danym trybie postępowania lecz błędnie zastosował tryb przewidziany w art. 154 § 1 kpa służący do zmiany bądź uchylenia decyzji niewadliwej lub dotkniętej wadą niekwalifikowaną. W tym stanie rzeczy zaskarżone decyzje naruszają wskazane przepisy prawa procesowego w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał zatem obowiązek uwzględnić skargę i uchylić wadliwe decyzje na podstawie art. 145§1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło