IV SA/Wa 1443/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 6a ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku B. M. z dnia 28 czerwca 2006r. o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, odmówił wnioskodawcy przyznania przedmiotowej płatności. W uzasadnieniu organ podniósł, iż w załączonej przez wnioskodawcę umowie dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych widnieje zapis, iż "Producent Cukru zamierza złożyć wniosek o przydział i nabyć w roku kwotowym 2006/2007 dodatkową kwotę cukru". Umowa ta zawarta jest na buraki zakontraktowane nie zaś buraki kwotowe zakontraktowane. Zgodnie zaś z art. 6a ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru wysokość płatności cukrowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako ilość buraków cukrowych objętych umową dostawy, o której mowa w ust. 1, przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenie nr 318/2006. W rozumieniu cytowanych przepisów "cukier kwotowy oznacza każdą ilość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach kwoty danego przedsiębiorstwa". Odwołanie od tej decyzji wniósł B. M., wskazując, iż spełnił on wszystkie warunki aby otrzymać oddzielną płatność z tytułu cukru. We właściwym terminie złożył stosowny wniosek, do którego dołączył umowę kontraktacji zawartą z producentem cukru Cukrownią G. S.A. z siedzibą w Z. Pismem z dnia 19 lutego 2007r. strona przedłożyła także decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2006r. na mocy której Cukrowni G. S.A została przyznana dodatkowa kwota produkcyjna cukru od 1 lipca 2006r. do 30 września 2007r. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W., decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 Kpa orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy wynika, iż 11 października 2006r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę w trybie art. 64 § 2 Kpa do usunięcia braków we wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru, pouczając go, iż nie usunięcie braków w terminie wskazanym w wezwaniu spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania w części, w której nie usunięto braków. Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 13 października 2006r., w zakreślonym terminie wnioskodawca nie usunął jednak żądanych braków. A zatem w ocenie organu odwoławczego organ I instancji, po stwierdzeniu, iż wnioskodawca nie dokonał korekty wniosku zgodnie z wytycznymi zawartymi w wezwaniu, zobowiązany był pozostawić wniosek bez rozpoznania. Jednocześnie organ wskazała, iż z uwagi na niezłożenie przez wnioskodawcę korekty wniosku zgodnie z wezwaniem, przedmiotowy wniosek nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. M., podnosząc, iż po otrzymaniu wezwania organu I instancji, niezwłocznie stawił się do biura powiatowego ARiMR w C., gdzie pracownik poinformował go, iż nie ma zastrzeżeń co do samego wniosku lecz do umowy, która została do niego dołączona, a konkretnie do jej tytułu wskazującego, iż jest to umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych. Ponieważ nie posiadałem innej umowy, cały wniosek wraz z umową został w takim kształcie jak w dacie jego złożenia. Skarżący podkreślił także, iż Cukrownia G., dostarczone przez niego buraki rozliczyła jako buraki kwotowe, na potwierdzenie powyższej okoliczności na rozprawie sądowej w dniu 22 października skarżący przedłożył kopię faktury VAT RR nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. Powyższe zdaniem skarżącego czyni niezrozumiałym stanowisko organów w zakresie odmownego rozpoznania jego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wskazał, iż nie kwestionuje słuszności odmowy przez organ I instancji przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru. W ocenie bowiem organu, w sytuacji gdy decyzje w sprawie przyznania dodatkowej kwoty produkcyjnej cukru zostały wydane w grudniu 2006r., warunek o którym mowa w umowie ziścił się dopiero w tej dacie. Producent rolny winien zatem potencjalnie ubiegać się o dodatkową płatność cukrową w roku 2007. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Jak wynika z treści zaskarżonej do Sądu decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W., organ ten uchylił decyzję organu I instancji, z uwagi na okoliczność, iż organ ten merytorycznie rozpoznał sprawę, zamiast wniosek skarżącego o przyznanie mu oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, pozostawić bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia przez wnioskodawcę w zakreślonym przez ten organ terminie jego braków formalnych. Analizując stan faktyczny sprawy Sąd uznał, iż stanowisko organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U z 2004r. Nr 6 poz. 40 ze zm.) stanowiącym podstawę orzekania w niniejszej sprawie producentowi rolnemu, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który zawarł: 1) na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 318/2006", albo 2) na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42) - przysługuje płatność cukrowa. Stosownie do ust. 3 w/w przepisu płatność cukrową przyznaje się na wniosek producenta rolnego w decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1. Producent rolny składa wniosek o przyznanie płatności cukrowej na formularzu, o którym mowa w art. 3a. (art. 6a ust. 4). Do wniosku o przyznanie płatności cukrowej dołącza się, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez producenta cukru, kopię umowy dostawy, o której mowa w ust. 1. (art. 6a ust. 5). W świetle niniejszego przypisu, warunkiem przyznania płatności cukrowej producentowi rolnemu, jest spełnienie przez niego określonych w nim przesłanek, tj. 1. spełnianie warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku, 2. zawarcie w w/w okresie stosownej umowy na dostawy buraków cukrowej z producentem cukru, 3. złożenie wniosku o przyznanie płatności cukrowej. Jak wynika z akt sprawy stosowny wniosek skarżący złożył do właściwego organu w dniu 28 czerwca 2006r. We wniosku tym wskazał, iż z producentem cukru -Cukrownią G. S.A zawarł umowę na dostawy nr [...] i zadeklarował ilość buraków objętych umową jako 230 ton. Do umowy dołączył jeden załącznik - umowę dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych z dnia [...] maja 2006r o numerze wskazanym we wniosku. W dniu 11 października 2006r. organ I instancji wystosował do skarżącego wezwanie nr 0119-00000148224/06 do usunięcia braków w w/w wniosku. Z treści którego wynika, iż wzywa on skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni następujących braków cyt: " 1. deklarowana przez producenta ilość buraków cukrowych objętych umową dostawy powinna być większa od zera. 2. zadeklarowana przez producenta na wniosku ilość załączników-kopii umów kontraktacyjnych nie jest równa ilości załączników (umów kontraktacyjnych) dołączonych do wniosku. 3. producent nie dostarczył przynajmniej jednego załącznika-kopi umowy kontraktacyjnej." Wskazać zatem należy, iż stosownie do treści art. 64 § 2 Kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powyższy przepis winien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z art. 7 i9 Kpa, nakładających na organ obowiązek ochrony interesów jednostki przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa. W sytuacji zatem, gdy organ uzna, iż przedłożone przez stronę podanie/wniosek nie czyni zadość wymaganiom co do treści, zobowiązany jest wezwać wnoszącego podanie do ich uzupełnienia. Podnieść jednak należy, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych jest czynnością materialno-techniczną, która aby wywołała zamierzony skutek musi spełniać wymogi określone w art. 54 § 1 i § 2 Kpa. a zatem musi między innymi określać w sposób nie budzący żadnych wątpliwości jakiego rodzaju wyjaśnień organ oczekuje od wnioskodawcy i przedłożenia jakich dokumentów się domaga. Odmienna interpretacja musiałaby pozostawać w kolizji z zasadami ogólnymi postępowania, a w szczególności z zasadą unormowaną w art. 9 Kpa, obligującą organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz czuwania nad tym, aby jednostka nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z przedstawionego powyżej stanu faktycznego sprawy zdaniem Sądu wynika, wręcz przeciwnie, iż to podmiot zobowiązany do udzielania pomocy udzielił niewłaściwych wskazówek i nierzetelnych wyjaśnień. Cytowana powyżej treść wezwania, które zostało wystosowane przez organ I instancji do wnioskodawcy, jest sformułowana w sposób niezrozumiały, wręcz nielogiczny. Konfrontacja zawartych w nim żądań z treścią przedłożonego przez stronę wniosku budzi zaś szereg wątpliwości. Na przykład organ pomimo wskazania przez stronę ilości buraków (230 ton) wskazuje, iż deklarowana przez producenta ilość buraków cukrowych winna być większa od zera, pomimo załączenia do wniosku kopii umowy, żąda od podmiotu jej dostarczenia. Powyższe w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, iż wezwanie organu I instancji winno być uznane za nieskuteczne. Za niedopuszczalne należy bowiem uznać sytuację w której strona ponosi ujemne skutki, niezgodnych z prawem działań organu. Podnieść przy tym należy, iż w wyroku NSA z dnia 6 listopada 1985r., Sygn. akt I SA 1935/85, niepublikowanym przyjęto, że "art. 64 § 2 Kpa upoważnia jedynie właściwy organ administracji do pozostawienia podania bez rozpoznania, jeżeli nie czyni ono zadość wymaganiom prawa, a wskazanych braków nie usunięto w wyznaczonym terminie. Niewykonanie żądania opartego na art. 64 § 2 Kpa nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia żądania strony na jej niekorzyść. Rozstrzygnięcie sprawy co do istoty może nastąpić po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego przez przyznanie stronie praw lub ustalenie obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego". Odnosząc zatem powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż obowiązkiem organu odwoławczego, wynikającym z art. 15 Kpa. było ponowne zbadanie sprawy, ustalenie jej stanu faktycznego w dacie orzekania w oparciu o całokształt dokumentów znajdujących się w aktach w tym między innymi zbadanie, czy wezwanie organu I instancji skierowane do wnioskodawcy miało usprawiedliwione podstawy i czy jego niewykonanie przez skarżącego rzeczywiście winno prowadzić do uznania, iż wniosek zawierał wadę, która uniemożliwia jego rozpoznanie. Dopiero więc w oparciu o tak przeprowadzoną analizę stanu faktycznego organ winien był wydać stosowną decyzję. Wydanie zatem przez orzekający w sprawie organ odwoławczy rozstrzygnięcia, opartego jedynie na stwierdzeniu faktu niewykonania przez stronę skarżącą wezwania organu I instancji, z pominięciem właściwie przeprowadzonej analizy stanu faktycznego sprawy w ocenie Sądu stanowi naruszenie art. 7 i 9 i 15 Kpa., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, iż jak wykazano na wstępie, przedmiotowe wezwanie organu, było wadliwe, a zatem nie mogło wywołać zamierzonego skutku. Faktu prawidłowości i kompletności wniosku złożonego przez stronę skarżącą nie kwestionował również organ pierwszej instancji, który merytorycznie rozpoznał sprawę. Analiza akt sprawy wskazuje także, iż na etapie postępowania odwoławczego, brak było podstaw do kwestionowania kompletności wniosku. Spełniał on bowiem wymogi formalne określone w cyt. art. 6a ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Ponadto strona skarżącą na etapie postępowania odwoławczego dołączyła również kopię decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2006r. przyznającą Cukrowni G. SA. dodatkową kwotę produkcyjną na okres od dnia 1 lipca 2006r. do 30 września 2007r. , wydanie której to decyzji warunkowało wykonanie dołączonej do wniosku umowy dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych na dostawy w kampanii cukrowej 2006/2007 z dnia [...] maja 2006r. Powyższe, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie zostały jednak w ogóle uwzględnione i przeanalizowane przez organ odwoławczy na etapie postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien zgodnie z art. 15 Kpa rozpoznać ponownie sprawę mając na uwadze wszystkie dokumenty i okoliczności sprawy w celu właściwego ustalenia jej stanu faktycznego, tj. zbadania, czy w dacie orzekania przez organ skarżący spełnił przesłanki uprawniające go do przyznania mu płatności cukrowej o którą się ubiegał.