VII SA/Wa 1330/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-22
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła nieruchomość po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, może być uznana za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jeśli jej interes prawny wynika z ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości lub konieczności zapewnienia dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące ustalania kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Interes prawny skarżącej wynikał z przepisów Prawa budowlanego (art. 28 ust. 2, art. 5 ust. 1) oraz przepisów techniczno-budowlanych, które zapewniają ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym dostępu do drogi publicznej. Nieruchomość skarżącej znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji, co ograniczało jej zagospodarowanie i wymagało udostępnienia drogi zaopatrzenia. Fakt, że skarżąca nabyła nieruchomość po wydaniu decyzji pozwolenia na budowę i jej nieruchomość nie graniczyła bezpośrednio z inwestycją, nie wyklucza jej przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które jest nowym postępowaniem administracyjnym.Stan faktyczny
D. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę kamienicy. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmawiały wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że D. K. nie posiada przymiotu strony, ponieważ nabyła nieruchomość po wydaniu pozwolenia na budowę i jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. D. K. argumentowała, że przebudowa ograniczyła dostęp do jej nieruchomości i stworzyła konieczność korzystania z niej jako drogi dojazdowej i ewakuacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że D. K. ma interes prawny i powinna być uznana za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D.K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. ż 2000 r. Nr 98 poz.1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D.K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006r., znak: [...], odmawiającej wszczęcia, na wniosek D. K., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2000 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T.J. pozwolenia na przebudowę kamienicy mieszkalno-usługowej i zmianę sposobu użytkowania powierzchni mieszkalnych z przeznaczeniem na cele handlowo-usługowe, na działce nr ew. [...], położonej w K. przy ul. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 18 kwietnia 2006 r. D. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę: przebudowę parteru kamienicy mieszkalno usługowej i zmianie sposobu użytkowania powierzchni mieszkalnych z przeznaczeniem na cele handlowo - usługowe na działce ewidencyjnej nr [...] usytuowanej w K. przy ul. [...] dla T.J., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności z powodu naruszenia interesu osób trzecich art. 33, 34 i 35 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K.. Po rozpatrzeniu odwołania D. K. z dnia [...] czerwca 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak:[...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał m. in. na konieczność ustalenia obszaru oddziaływania obiektu stanowiącego własność inwestora – T.J. oraz ustalenia kręgu podmiotów działek znajdujących się w obszarze oddziaływania ww. nieruchomości. Wojewoda [...] ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzając, iż D.K. nie dysponuje interesem prawnym i nie może zostać uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2000 r.
Od powyższej decyzji D.K. wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podnosząc m.in. fakt prowadzenia postępowania sądowego o ustalenie służebności drogi koniecznej na jej działce na rzecz nieruchomości inwestora, w związku z faktem, iż jest to jedyna droga zaopatrzeniowa.
Rozpatrując odwołanie organ wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu i podniósł, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994r., Nr 89, poz. 414), stanowiły, że przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przysługuje: inwestorowi, a także właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości objętej planowaną inwestycją oraz właścicielom (użytkownikom wieczystym) gruntu bezpośrednio sąsiadującego z działka, na której mają być wykonywane roboty budowlane. Na marginesie natomiast wspomniał, iż obecnie obowiązujący art. 28 ust 2 Prawa budowlanego skonkretyzował krąg podmiotów mogących być stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w ten sposób, iż określił, że są nimi: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił także uwagę, iż krąg podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ulega rozszerzeniu i należą do niego strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (art. 28 Kpa).
Organ podniósł, iż przymiotu strony D. K. w postępowaniu nieważnościowym nie można wywieźć z faktu posiadania przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę, gdyż nieruchomość o nr ew. [...] skarżąca nabyła już po wydaniu pozwolenia na budowę, a ponadto działka ta nie graniczy z nieruchomością na której została zaplanowana inwestycja, co w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji eliminuje jej właściciela z kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Ponadto stwierdził, iż nie można interesu prawnego skarżącej wywieźć z przepisu art. 295 Kodeksu cywilnego, gdyż w przedmiotowej sprawie służebność przejazdu i przechodu przez działkę Skarżącej nr [...], została ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...]. Sporna inwestycja została tymczasem zaprojektowana na działce nr [...]. Przywołany w odwołaniu argument, iż w chwili obecnej toczy się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...], przez działkę Skarżącej nie może mieć znaczenia w niniejszym postępowaniu, ponieważ brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia sądu w tej sprawie.
Dodatkowo zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przebudowa kamienicy mieszkalno-usługowej i zmiana sposobu użytkowania powierzchni mieszkalnych z przeznaczeniem na cele handlowo-usługowe, nie wykraczała poza gabaryty istniejącego budynku. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich o których mowa w art. 5 Prawa budowlanego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego. Skarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 28 kpa, poprzez nie przyznanie skarżącej przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym art. 33, 34, 35 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 (w obecnym brzmieniu art. 5 ust 1) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez naruszenie interesu osób trzecich, art. 7a kpa w zw. 156 § 1 pkt 2 kpa przez naruszenie zasady legalizmu i ważnego interesu społecznego i dopuszczenie do obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą prawną, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, art. 75 i art. 77 kpa poprzez rażące naruszenie przepisów w zakresie postępowania dowodowego, art. 157 § 2 kpa w związku z art. 7 i 8 kpa przez odmowę wszczęcia postępowania z urzędu oraz art. 104 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 kpa przez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzje wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa.
W obszernym uzasadnieniu skargi podniosła, iż organ wskazywał wprawdzie na szerokie pojęcie strony w postępowaniu nieważnościowym, jednakże wbrew interpretacjom prawnym i ustaleniom faktycznym, organ II instancji wydając zaskarżoną decyzje dopuścił się rażącej sprzeczności pomiędzy ustaleniami a wnioskami uzasadniającymi treść decyzji.
W ocenie skarżącej zasadność jej występowania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu uzasadnione jest zakresem praw właściciela nieruchomości, które zaskarżoną decyzją w rażący sposób zostały naruszone. Zaznaczyła, że przymiot strony wynika ze stosunku prawnego, a nie z rozstrzygnięcia organu administracyjnego akceptującego udział w charakterze strony danego podmiotu w postępowaniu, a zatem odmowa uwzględnienia interesu prawnego jest dopuszczalna jeżeli organ administracji wskaże okoliczności uzasadniające odmowę.
D. K. podkreśliła, że w wyniku zatwierdzonej kwestionowaną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2000 r. przebudowy zupełnie zlikwidowane zostało wejście do przebudowanego budynku dla mieszkańców od strony Rynku. Jedynym wejściem do budynku, a jednocześnie drogą ewakuacyjną, przeciwpożarową itd. stało się wejście od strony podwórza, a tym samym przejście i przejazd drogą przez działkę [...] stanowiącej własność D. K.. Skarżąca zwrócił uwagę, że Inwestor T. J. oraz M. W., będący właścicielami nieruchomości stanowiącej działkę [...] położonej w K. przy ul. [...], we wniosku do Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 lipca 2005r. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, wskazali jako stronę postępowania sądowego m. in. D. K., gdyż służebność przechodu i przejazdu może być ustanowiona wyłącznie przez działkę o nr ew. [...] stanowiącą własność D. K. Zdaniem skarżącej trudno w tych okolicznościach podzielić stanowisko organów administracji, że wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony.
D.K. zarzuciła, iż organ administracji rażąco naruszył także przepisy kpa w zakresie postępowania dowodowego, ograniczając się w zasadzie do badania służebności ujawnionych w księdze wieczystej, a nie biorąc w ogóle pod uwagę dokumentacji związanej ż przebudową wskazanego spornego obiektu i faktu toczącego się postępowania o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Za bezprawne uznała stanowisko w zakresie stwierdzenia, że toczące się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej nie może mieć znaczenia w sprawie, bowiem brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia. Podniosła, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości T. J., natomiast argumenty skarżącej nie były przedstawiane dla uzasadnienia zagadnienia prejudycjalnego.
D. K. stwierdziła, że jej interes faktyczny i prawny dodatkowo wynika z rażącego naruszenia prawa budowlanego uzasadnionego przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., w szczególności zasady ochrony interesu prawnego osób trzecich, która znajdowała konkretyzację w art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego (obecnie w art. 5 ust 1.). Ta ochrona obejmuje bowiem w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W rezultacie organ zobowiązany był ustalić, czy wydając pozwolenie nie zostanie naruszony interes osoby trzeciej w aspekcie naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Ponadto sprawdzając prawo do dysponowania gruntem na cele zamierzenia inwestycyjnego organ winien sprawdzić nie tylko prawo do działki zabudowanej, ale również prawo dostępu do drogi publicznej, jeżeli bezpośrednio do niej nie przylega oraz czy istnieją służebności, umowa najmu czy dostęp na podstawie innego tytułu prawnego. To samo dotyczy sprawdzania wymogów odległościowych, dostępności do budynku wielomieszkaniowego ze względu na ochronę przeciwpożarową.
Skarżąca podsumowała skargę twierdzeniem, iż skutki rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. J. pozwolenia na przebudowę kamienicy, odczuwalne będą w przyszłości zarówno przez wnioskodawczynię, jak i innych właścicieli przyległych nieruchomości z nieuzasadnionym uprzywilejowaniem właściciela jednej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w szczególności art. 157 kpa oraz art. 28 kpa, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była legalności działań podjętych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewody [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. J. pozwolenia na przebudowę kamienicy mieszkalno-usługowej i zmianę sposobu użytkowania powierzchni mieszkalnych z przeznaczeniem na cele handlowo-usługowe na działce nr ew. [...] położonej w K. przy ul. [...], a w szczególności kwestia prawidłowego ustalenia braku przymiotu strony D. K. w tym postępowaniu. W ocenie Sądu zarówno organ I, jak i II instancji dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów będących podstawą orzekania o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w świetle poczynionych ustaleń faktycznych. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle obowiązującego porządku prawnego i utrwalonych poglądów doktryny oraz judykatury nie ulega wątpliwości, że interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Należy przy tym zaznaczyć także, iż interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Wreszcie od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym.
W rozstrzyganej sprawie interes prawny D. K. do występowania w charakterze strony wynika przede wszystkim z obowiązujących w dacie orzekania organów przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), ale też innych przepisów, w tym regulujących prawo własności.
Odnosząc się do kwestii przepisów Prawa budowlanego należy przede wszystkim zwrócić uwagę na treść Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jednocześnie, stosownie do art. 3 pkt 20 tej ustawy przez obszar oddziaływania terenu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W świetle ustalonego stanu faktycznego nieruchomość D.K. doznaje ograniczenia zagospodarowania ze względu na powstałą przebudowę budynku zlokalizowanego na działce inwestora na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2000 r. pozostając w obszarze jej oddziaływania. Należy podkreślić w tym miejscu, że – wbrew argumentom podnoszonym przez organ – ustalenie obszaru oddziaływania określonej nieruchomości nie jest zawsze uzależnione od stwierdzenia, czy określona nieruchomość sąsiaduje ze sporną inwestycją. Oczywiście to oddziaływanie wiąże się najczęściej z bliskim usytuowaniem nieruchomości i jej bezpośrednim wpływem, tym niemniej nie można wykluczyć sytuacji, w której obszar oddziaływania wynika z całokształtu okoliczności faktycznych pomimo braku bezpośredniego sąsiedztwa.
Interes prawny skarżącej wynika również z ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z przepisami techniczno-budowlanymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Należy zgodzić się ze skarżącą, iż poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust. 1 pkt 9). Należy w tym miejscu przytoczyć treść § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m.
Organy orzekające w niniejszej sprawie powinny wziąć pod uwagę także inne przepisy z zakresu Prawa budowlanego regulujące wspomniane warunki techniczne np. w zakresie zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Z akt sprawy, w tym wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności wynika, że po dokonaniu przebudowy ograniczone zostało wejście do przebudowanego budynku dla mieszkańców od strony Rynku, zaś aktualnie wejście do budynku, a jednocześnie drogą ewakuacyjną, przeciwpożarową przebiega od strony podwórza przez działkę [...] stanowiącą własność D. K.. Także z wniosku do Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 2005r. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, wynika, że służebność przechodu i przejazdu może być ustanowiona przez działkę o nr ew. [...] stanowiącą własność D. K. W rezultacie zarówno Wojewoda [...], jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był uwzględnić, iż ustalone okoliczności powodują naruszenie uzasadnionego interesu skarżącej w aspekcie naruszenia wspomnianych norm regulujących warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż sytuacja zaistniała po przebudowie budynku zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w K. może powodować naruszenie uzasadnionych interesów D. K. jako właścicielki działki o nr ew. [...] z powodu ograniczania zagospodarowania terenu i konieczności udostępnienia drogi zaopatrzenia na rzecz każdoczesnego właścicielka działki inwestora. Faktu tego nie zmienia powołany przez organ argument niezakończenia prawomocnym orzeczeniem sądowym wspomnianego postępowania o ustanowienie drogi koniecznej, gdyż – jak słusznie podniosła skarżąca – kwestia ta nie jest podnoszona jako uzasadnienie istnienia argumentu prejudycjalnego ale jako okoliczność, którą organ zobowiązany był uwzględnić badając interes prawny strony. Nie ulega także wątpliwości, że zaistniały stan faktyczny ogranicza władztwo skarżącej do nieruchomości zlokalizowanej na działce o nr [...] w kontekście art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).
Należy także zwrócić uwagę, że organ w sposób nieprawidłowy dokonywał analizy interesu prawnego skarżącej w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta K. oraz podnosił kwestię zakupu działki o nr [...] przez skarżącą po dacie wydania wspomnianej decyzji. Należy bowiem jednoznacznie stwierdzić, iż sprawa o stwierdzenie nieważności jest całkowicie nową sprawą administracyjną rozpatrywaną w postępowaniu nadzwyczajnym. Dlatego, jakkolwiek nie bez znaczenia są okoliczności wydania weryfikowanej w tym postępowaniu decyzji, to jednak należy pamiętać, iż interes prawny skarżącej powinien być rozpatrywany na nowo w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji dotyczącej postępowania nieważnościowego. Z tego powodu również kwestia późniejszego zakupu wspomnianej działki przez skarżącą oraz brak przymiotu strony w postępowaniu zwykłym są w niniejszej sprawie prawnie irrelewantne (tego typu okoliczność mogłaby okazać się istotna w ewentualnym postępowaniu wznowieniowym prowadzonym w oparciu o przepis art. 145 kpa). Jak słusznie wskazał organ krąg podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ulega rozszerzeniu i należą do niego strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji w świetle art. 28 kpa. Dlatego za całkowicie pozbawione podstaw należy uznać twierdzenie organu, iż D. K. nie ma interesu prawnego w niniejszym postępowaniu nieważnościowym ze względu na brak przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu D. K. legitymuje się interesem prawnym, a zatem może być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2000 r. W konsekwencji Wojewoda [...] zobowiązany będzie do wszczęcia tego postępowania na wniosek skarżącej i jego rozpatrzenia merytorycznego w oparciu o przesłanki wyrażone w art. 156 kpa.
Reasumując, Sąd w całości podzielił zarzuty skargi uznając, iż zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak też poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] dotknięte są wadami uzasadniającymi ich uchylenie i wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło