III SA/Gl 708/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007r. przy udziale - sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o. o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpoznaniu odwołania "A" Sp z o.o. w S. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] określających kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od [...] do [...]. W podstawie prawnej postanowienia powołał art. 239, art. 228 § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60). W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz następującą argumentację prawną. W ramach tych wyjaśnił, że decyzjami z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. orzekł o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług od [...] do [...]. Po złożeniu odwołania od tych decyzji, pełnomocnik strony, wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego, z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym według pełnomocnika było ustalenie należności w podatku dochodowym. Wskazał przy tym, iż złożone zostały skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego za lata [...] i [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wskazał na brak przesłanek z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa do zawieszenia postępowania, albowiem zdaniem organu, wydanie przez Sąd orzeczenia w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata [...] i [...] nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia sprawy w podatku od towarów i usług. Na to postanowienie pismem z dnia [...] zażalenie złożył radca prawny E.G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zarzucił naruszenie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, akcentując, że organ odwoławczy nie udzielił stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu [...] radca prawny E.G. złożył osobiście w Izbie Skarbowej pełnomocnictwo z dnia [...] do reprezentowania "A" Sp. z o.o. w S. w postępowaniu odwoławczym. Z kolei w dniu [...] złożył osobiście w Izbie Skarbowej pismo z dnia [...] odwołujące pełnomocnictwo. Następnie zarząd skarżącej Spółki pełnomocnictwem z dnia [...] (złożonym osobiście przez E.G. w dniu [...]) ponownie upoważnił go do reprezentowania Spółki w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem organu, składając w imieniu skarżącej Spółki w dniu [...] zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. radca prawny E.G. nie był upoważniony do reprezentowania Spółki. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, iż podanie (zażalenie) strony nie odpowiadało art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej i dlatego osoba, która je złożyła, nie mogła uchodzić za pełnomocnika strony - ten bowiem dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W skardze pełnomocnik strony wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania a w szczególności: art. 123, art. 136, art. 137 Ordynacji podatkowej oraz rażące naruszenie przepisu art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu pełnomocnik zarzucił, iż organ podatkowy nie wezwał pełnomocnika ani podatnika do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w tym do przedłożenia pełnomocnictwa, czym naruszył obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. W opinii skarżącego prawidłowe działanie organu podatkowego poprzez wezwanie pełnomocnika do usunięcia braku winno skutkować, w przypadku upływu wyznaczonego przez ten organ terminu, pozostawieniem zażalenia bez rozpoznania. Na poparcie przedstawionej argumentacji strona wskazała wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2004 r. sygn. akt III S.A. 1291/03 oraz komentarz do art. 228 Ordynacji podatkowej Dom Wydawniczy ABC, 2006. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Przyznał też, iż w toku postępowania naruszył art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, a w związku z tym również art. 121 § 2 ustawy. Wada ta, zdaniem organu, nie wypłynęła, na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, albowiem E.G. złożył zażalenie w dniu [...], zaś umocowanie do działania w imieniu strony nabył [...]. Składając zatem zażalenie nie miał legitymacji procesowej. Tym samym zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie, mimo naruszenia przepisów prawa formalnego, jest prawdziwe. Organ odwoławczy wskazał też, że w wyniku samokontroli nie uchylił zaskarżonego postanowienia we własnym zakresie, gdyż ponowne rozpoznanie wniosku, w świetle stanu faktycznego sprawy, zakończone zostałoby w sposób identyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skargę należało uwzględnić. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa: "Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem , że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia." Przepis ten normuje kwestie związane z brakami podań wnoszonych do organów podatkowych oraz skutki nieusunięcia braków. Nakłada na organ podatkowy obowiązek działania zmierzającego do usunięcia braków podania. Zgodnie z art. 136 ustawy Ordynacja podatkowa, strona może działać przez pełnomocnika, przy czym zgodnie z treścią art. 137 § 1 ustawy, pełnomocnikiem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Z mocy § 2 pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu, zaś w myśl § 3 pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Zgodnie natomiast z § 2 powołanego przepisu pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. W myśl art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Z porównania treści przywołanych przepisów wynika, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące pełnomocnictwa nie są szczególnie sformalizowane. Nie wskazują na to od jakiej daty działa pełnomocnictwo, dopuszczają możliwość uzupełnienia pełnomocnictwa. Nakładają na organy podatkowe obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania od momentu wszczęcia postępowania do momentu doręczenia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w ocenie organów podatkowych w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. , t.j. w dniu [...], E.G. nie miał umocowania do działania w imieniu strony. Organy podatkowe uznały, że pełnomocnictwo nabył dopiero w dniu [...]. Nie wyjaśniły jednak, czy pełnomocnictwo to obejmowało upoważnienie do złożenia odwołania od zaskarżonego postanowienia. W sytuacji kiedy powzięły wątpliwość, co do zakresu udzielonego pełnomocnictwa obowiązkiem organów podatkowych było wypełnienie dyspozycji art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa i wezwanie strony do usunięcia braków podania, poprzez wyjaśnienie tych wątpliwości. Nie zastosowanie art. 169 ustawy spowodowało naruszenie art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa i pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie organu w oparciu o art. 228 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, z uwagi na brak umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony było bezzasadne. Na zakończenie wskazać należy, że Sąd podzielił w całości pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA 1291/03 ( publ. System Informacji Prawnej LEX nr 158253), na który powoływała się strona skarżąca, iż: "Nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że bezskuteczne jest odwołanie złożone w imieniu strony bez dołączenia pełnomocnictwa, bez wezwania jej do usunięcia tego braku". Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uchylił zaskarżone postanowienie.