V SA/Wa 1349/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Asesor WSA - Marta Laskowska, Protokolant - Robert Żukowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę. Pismem z dnia 8 września 2006 r. A. B. wystąpił o umorzenie należności z tytułu wymagalnych składek na ubezpieczenia społeczne na kontach [...] oraz składek konta [...] W uzasadnieniu wniosku powołał się na swoją trudną sytuację materialną, uniemożliwiającą mu pokrycie zadłużenia, oraz na brak majątku, który mógłby zostać spieniężony. Ponadto wniosek swój argumentował utratą płynności finansowej spowodowaną sytuacją na rynku usług motoryzacyjnych, śmiercią dziecka [...] oraz chorobą własną i przebytymi operacjami. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (określany dalej jako "Zakład") rozpatrując wniosek A. B. z dnia [...] września 2006 r. w sprawie umorzenia należności z tytułu składek odmówił umorzenia należności z tytułu składek na: ubezpieczenie społeczne na koncie pracowniczym NKP [...] za okres od 06.1997 r. do 07.1997 r. w łącznej kwocie 6.826,50 zł, ubezpieczenie społeczne składki na koncie osobistym NKP [...] za okres od 04.1996 r. do 08.1996 r., od 10.1996 r. do 07.1997 r. w łącznej kwocie 26.591,90 zł, ubezpieczenie społeczne - różnice składki za okres od 03.1999 r. do 04.1999 r. i za okres od 05.2006 r. do 07.2006 r. oraz składki za okres od 05.1999 r. do 04.2006 r. w łącznej kwocie 105.074,45 zł, ubezpieczenie zdrowotne - różnice składki za 03.1999 r., za okres od 06.1999 do 09.1999 r. i za okres od 05.2006 do 07.2006 oraz składki za 04.1999 r., 05.1999 i za okres od 10.1999 r. do 04.2006 r. w łącznej kwocie 19.002, 13 zł. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - różnica składki za 03.1999 r. oraz składki za okres od 04.1999 r. do 07.2006 r. w łącznej kwocie 6.887,65 zł. W decyzji tej zaznaczono, iż wymienione wyżej należności obejmujące również składki w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, które w związku z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.); dalej: "u.s.u.s.", nie podlegają umorzeniu, wobec czego wniosek w tym zakresie nie podlegał rozpatrzeniu. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 28 u.s.u.s. i wskazał, iż rozpatrując sprawę w oparciu o art. 28 ust. 2 u.s.u.s. brak jest podstaw do umorzenia zobowiązań A. B., gdyż nie zachodzi żadna z przesłanek enumeratywnie określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ administracyjny pierwszej instancji obszernie przedstawił ustalony w postępowaniu wyjaśniającym stan faktyczny oraz odniósł się do podniesionych we wniosku o umorzenie argumentów wnioskodawcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych reprezentowany przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (określanego dalej jako "Prezes ZUS"), rozpoznając sprawę jako organ II instancji w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ administracyjny II instancji obszernie przedstawił ustalony stan faktyczny oraz wymienił powoływane przez A. B. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty. Dokonując ponownej oceny złożonego wniosku Prezes Zakładu uznał, że podniesione we wniosku argumenty o nie korzystaniu z dopłat do czynszu, pomocy materialnej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, o przebytych chorobach, a także nie osiąganie w latach 1999-2005 dochodów wystarczających na pokrycie wszystkich potrzeb i zobowiązań jak również posiadanie zobowiązań wobec innych wierzycieli nie stanowi przesłanki w sprawie o umorzenie. Stosownie bowiem do obowiązujących przepisów, to właśnie płatnik składek jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, nie zależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganie dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek, gdyż celem prowadzonej działalności nie może być tylko zaspokojenie potrzeb bieżącego utrzymania. Prezes Zakładu odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Zakład zasad współżycia społecznego wskazał, iż uprawnienia Zakładu do zastosowania ulg w postaci umorzenia należności z tytułu składek mają charakter uznaniowy, a ich wykorzystanie uwarunkowane jest każdorazowo względami społecznymi i gospodarczymi, co z kolei oznacza, że nawet wystąpienie okoliczności, do których odwołują się przepisy nie obliguje Zakładu do podjęcia decyzji o umorzeniu. Dokonując ponownej oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej A. B. oraz biorąc pod uwagę, że uzasadnienie rozpatrywanego wniosku nie zawiera nowych faktów, Zakład nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek wydanej w oparciu o art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s. Prezes Zakładu wskazał także, iż oprócz interesu A. B., nie mógł nie uwzględnić interesu publicznego, bowiem należności z tytułu składek stanowią podstawowe źródło dochodu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na powyższą decyzję A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie wydanej w jego sprawie decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w toku postępowania wyjaśniającego przed Zakładem wykazał zasadność swojego wniosku o umorzenie zaległych składek, jednakże ZUS bezpodstawnie wydał decyzję odmowną. Odpowiadając na złożoną skargę Prezes ZUS reprezentujący Zakład, obszernie przedstawił stan faktyczny ustalony w sprawie i odniósł się do wszystkich zarzutów A. B. Prezes Zakładu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi należy stwierdzić, że nie są one zasadne. W sprawie niniejszej, zaskarżoną decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskowanego przez skarżącego umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za łączny okres od kwietnia 1996 r. do lipca 2006 r. Prezes ZUS po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazał, iż zarówno ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, jak i wydana przez niego decyzja są w pełni zasadne. Skarżący wskazywał natomiast, iż Zakład bezpodstawnie odmówił mu umorzenia jego zobowiązań, bowiem w jego przypadku wystąpiły okoliczności określone w ustawie, które uzasadniały pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. W ocenie Sądu nie znajdują uzasadnienia podniesione przez zainteresowanego zarzuty, które w istocie sprowadzają się do kwestionowania okoliczności braku przesłanek umorzenia zaległych składek. Przede wszystkim wskazać tutaj należy, iż skarżący jest przedsiębiorcą i prowadzi warsztat samochodowy. Niewątpliwie działalność gospodarcza tego rodzaju co do zasady jest dochodowa, a okres po roku 2004, kiedy to sprowadzono do Polski 2 miliony używanych samochodów dla tej grupy przedsiębiorców jest bardzo dobry. Skarżący wskazywał jednak, iż warsztat prowadzony przez niego z powodu różnych ciężkich okoliczności życiowych nie przynosił zysku. Niezrozumiałe jest zatem w ocenie Sądu dlaczego skarżący prowadzi swój warsztat pomimo tego, iż nigdy nie przyniósł on zysku pozwalającego na opłacenie należnych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zdaniem Sądu Zakład słusznie odniósł się do tej okoliczności wskazując, iż celem prowadzonej działalności gospodarczej nie może być tylko zaspokajanie bieżących potrzeb utrzymania, bowiem płatnik składek jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganie dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publiczno prawnych w tym należności z tytułu składek. Podnieść także, tutaj należy, iż doświadczenie skarżącego tj. wieloletnie prowadzenie warsztatu samochodowego wskazuje, że skarżący posiada umiejętności i warunki zarobkowania, a zatem posiada możliwości choćby częściowego uregulowania swojego zadłużenia. Skarżący wskazywał także, iż o jego trudnej sytuacji świadczy brak zatrudnienia członków rodziny. Wskazać tutaj należy, iż jak wynika z oświadczenia żony skarżącego, reprezentującej go przed Sądem, obecnie jest ona zatrudniona na pół etatu i zarabia 534 zł. Syn skarżącego jest pełnoletni zatem skarżący nie ma obowiązku jego utrzymywania. Skarżący zatrudnia natomiast pracownika na - etatu. W ocenie Sądu organ administracyjny rozpatrując sprawę zarówno w I jak i w II instancji prawidłowo ustalił także sytuację materialną rodziny skarżącego szczegółowo odnosząc się do powoływanych w tym zakresie przez skarżącego okoliczności. Granice uznania administracyjnego - będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań -.nie zostały w ocenie Sądu przekroczone. Zaznaczyć należy, iż uznaniowość decyzji musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony, który w niniejszej sprawie nie został przez organ naruszony. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny w ocenie Sądu organ administracyjny słusznie uznał, iż spłata zadłużenia nie spowoduje zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny w rodziny. Ponadto wskazać jeszcze należy, iż żona skarżącego w czasie rozprawy w dniu 23 października 2007 r. zadeklarowała możliwość spłaty zobowiązania głównego. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.