II SA/Bd 579/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr. ) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2007r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę II SA/Bd 579/07 UZASADNIENIE Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] odmówił J. B. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż wnioskodawca nie spełniał warunków do jego nabycia na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym z dniu 31 grudnia 2001 r., bowiem w okresie od 1 lipca 1978 r. do 30 kwietnia 2003 r. pozostawał w zatrudnieniu ( na dzień 31 grudnia 2001 r. nie był bezrobotny oraz nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych, co pozwalałoby zaliczyć okres pobierania zasiłku do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, w przypadku gdy dana a do 12 stycznia 2002 r. nie posiadała okresu uprawniającego do świadczenia). W odwołaniu skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., który jego zdaniem ma zastosowanie w odniesieniu do ustawy z dnia 28 lipca 2005• r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że z dniem 1 listopada 2005 r., ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 164, poz.1366), znowelizowane zostały przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach pracy (Dz. U. Nr 99, 1001 ze zm.). Dodany w wyniku tej nowelizacji art.150 a stanowi, że prawo do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do jego nabycia, a ponadto osobie, do wskazanej daty nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do omawianych świadczeń, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do wnioskowanych świadczeń. J. B. kwietnia 2003 r. pozostawał w zatrudnieniu, przez co nie spełniał warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i tym samym nie nabył prawa do zasiłku, p co wyklucza możliwość przyznania uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego. W skardze zainteresowany zarzucił rozstrzygnięciu organu II instancji nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r, gdyż jego d zdaniem należy go odnieść do ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 164 poz.1366). Wskazał również na naruszenie art.7, art. 74 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Za uznaniem za osobę bezrobotną przemawia fakt, że chorował w okresie poprzedzającym rozwiązanie stosunku pracy oraz orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zaznaczył przy tym, że przepracował ponad 35 lat w warunkach szkodliwych dla zdrowia, chociaż nie miał ukończonych 55 lat życia. Wskazał nadto, że został w postępowaniu administracyjnym pozbawiony prawa wglądu do akt sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). Na mocy art. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366) dodano w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) art. 150 a-d. Zgodnie z art. 150 a ust. 1 prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia. Zgodnie z nową regulacją prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, przysługiwało również osobie, która do 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (ust. 2). Uprawnienie to przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r., nie wcześniej jednak niż od 1 stycznia 2002 r. (ust. 3). Osobie, o której mowa w ust. 2, prawo to przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r. (ust. 4). Regulacja ta ułatwiła dochodzenie wyżej wymienionych świadczeń osobom, które uprzednio nie skorzystały z przysługującego im prawa, umożliwiając złożenie wniosku do właściwego powiatowego urzędu pracy do dnia 28 lutego 2006 r. Nawiązując do ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001 r. ( Dz. U. z 2001, Nr 6, poz. 56 ze zm.) jako podstawy do uzyskania prawa do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego należy wskazać, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat - kobieta i 63 lata - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub 2. w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta i 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła es uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4. do 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1; zm.). Tak stanowił art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 ze zm.) w brzmieniu dzień 31 grudnia 2001 r. Skarżący zachował termin do złożenia wniosku, gdyż wystąpił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego 29 listopada 2005 r. Ustawodawca nowym aktem prawnym uregulował sytuację prawną osób, które z do 12 stycznia 2002 r. spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego w albo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy n o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r. Okolicznością bezsporną jest fakt, że na dzień 12 stycznia 2002 r. skarżący nie był osobą bezrobotną i tym samym osobą, która mogłaby pobierać zasiłek dla bezrobotnych, zaliczany do okresu uprawniającego do przyznania świadczenia przedemerytalnego. J. B. urodził się 21 grudnia 1950 r., a znajdujące się w aktach sprawy z dokumenty obrazujące okresy zatrudnienia zainteresowanego obejmują: 4.10.71- 9.01.72, 1.10.72-30.06.78, 1.07.78- 30.04.03, Skarżący uznany został za osobę bezrobotną z dniem 20.04.2004 r. Zasadnie zatem organ uznał, że nie nabył on uprawnienia do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż na dzień 12.01.2002 r. nie spełnił określonych ustawą wymagań. W skardze J. B. zarzucił, że w okresie 14 miesięcy poprzedzających rozwiązanie stosunku pracy chorował i posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. To jego zdaniem uprawniało do stwierdzenia, że był osobą bezrobotną. Stanowisko takie nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki uzyskania statusu osoby bezrobotnej określają konkretne przepisy prawa w tym przedmiocie, zatem, faktyczne nieświadczenie pracy z powodu choroby nie uzasadnia przedstawionego przez skarżącego poglądu. Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osobą bezrobotną jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, a w przypadku osoby niepełnosprawnej, której stan zdrowia pozwala na podjęcie zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zamieszkania urzędzie pracy. Wskazywanie nadto przez skarżącego na pracę wykonywaną w uciążliwych warunkach również nie stanowi przesłanki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Sąd nie znalazł dostatecznego uzasadnienia dla uwzględnienia zarzutów, że organ nie udostępnił stronie do wglądu zgromadzonych materiału dowodowego. Zgodnie z przepisami art. 10 Kpa organ przed wydaniem decyzji winien stronie umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, a w niniejszej sprawie innych dowodów, niż przedstawionych przez skarżącego nie zgromadzono. Odnosząc się do zarzutów nieuwzględnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego należy wskazać, że przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego zawartym w wyroku z dnia 20 marca 2005r. K 19/02 (OTK-A-2005/3/28) była ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, której przepisy zostały zmienione ustawą nowelizującą z dnia 17 grudnia 2001r. Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 maja 2004r. (jej art. 23 ust. 1 pkt 2 lit g z dniem 30 kwietnia 2004r.) na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1011 ze zm.). uchylono zatem cały akt, w którym znajdował się sporny zapis. Trybunał zajmował się tylko zakresem regulacji, której przedmiotem była ochrona praw osób, które nabyły prawo świadczenia przedemerytalnego lub spełniły warunków do nabycia prawa do tych świadczeń pod rządami poprzednio obowiązującej ustaw. Kontrowersję budzi zapis zawarty w art. 3 pkt 14 lit f, który nadał nowe brzmienie art. 37 ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciw działaniu bezrobociu " Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli 7 listopada 2001r. posiadał status bezrobotnego". Ta zmiana doprowadziła do wprowadzenia z mocą wsteczną dodatkowych warunków, często niemożliwych do spełnienia przez wymaganie, by byli pracownicy PPGR posiadali status bezrobotnego na dzień7 listopada 2001r., a także w stosunku do wszystkich ubiegających się o świadczenie przedemerytalne, by byli zarejestrowani w powiatowym urzędzie pracy przed dniem wejście w życie ustaw. Warunki te nie były wymagane przed wejściem w życie zaskarżonych przepisów i ich pojawienia nie mogły przewidzieć te osoby, które według dotychczasowych przepisów były uprawnione do uzyskania świadczeń. Trybunał orzekł, że zmiana w części, w której zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączającym nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest z uwagi na brak należnej vacatio lege, niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o systemie oświaty ( Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65) wprowadzono d kolejny przepis przejściowy dotyczący regulacji prawa do zasiłku i świadczenia d przedemerytalnego. Brzmiał on w ten sposób, że " prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia". Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r., zmieniająca ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a ukształtowała nową sytuacje prawną ( poprzednio zmienioną ustawą nowelizująca z dnia 17 grudnia 2001 r.) tej grupy osób, które do 12 stycznia 2002 r. nabyły prawo do świadczeń na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 17 grudnia 2001 r. Przepis ten nie rozwiązał jednak sprawy co do praw od 1 stycznia 2002 L do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. W konsekwencji Trybunał uznał, że także nowelizacja z dnia 20 grudnia 2002 r. nie zapewniła ochrony praw nabytych i nie wyrównała strat poniesionych przez podmioty, których prawa nabyte przed 1 stycznia 2002 L, tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. zostały naruszone. Ostatecznie na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylono ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W dniu 1 listopada 2005 r. weszła w życie ustawa wprowadzająca do ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy art.150 a. Przedmiotem skargi są zapisy nowej ustawy. Należy zatem zaznaczyć, że orzeczenie Trybunału, na które powołuje się skarżący dotyczy aktu, który już nie obowiązuje. To samo odnosi się do drugiego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. SK 15/05, stwierdzającego niekonstytucyjność zmiany poprzedniej ustawy, ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. Obecnie obowiązujący art.150a korzysta z domniemania konstytucyjności, co oznacza, że brakuje podstaw do podważenia jego obowiązywania. Dodatkowo należy podkreślić, że nową regulacją usunięto te przeszkody, które ograniczały prawa osób, o których mowa była powyżej, a które to przeszkody stanowiły podstawę negatywnej oceny Trybunału. Nowy akt prawny - zmieniona nowa ustawa z wprowadzonym art. 150 a, uregulował sytuację prawną osób, które do 12 stycznia 2002 r. spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ustawodawca doprecyzował tryb postępowania i terminy, od których uprawnionym przysługuje prawo do świadczenia. Nowe uregulowanie wprowadziło konkretne przesłanki, które pozwalają na .skorzystanie z uprawnienia, którego zainteresowane osoby nie mogłyby aktualnie zrealizować z uwagi na uchylenie aktu, który stanowił uprzednio podstawę przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jest to więc inna sytuacja niż modyfikowane orzeczeniami Trybunału rozwiązania w poprzednio obowiązującej ustawie. Stwierdzenie niekonstytucyjności opierało się na braku należytego vacatio legis, ograniczenia prawa, które wskutek stwierdzenia niekontytucyjności pierwszej nowelizacji było uprzednio przyznane w szerszym zakresie, oraz niekonstytucyjności regulacji odnoszących się do określonej kategorii zainteresowanych w określonym czasie. Nowa regulacja usuwa tego typu przeszkody. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zarzut skarżącego dotyczący wpływu rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.