I GSK 931/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. R. - "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 495/07 w sprawie ze skargi B. R. - "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L., 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz B. R. - "[...]" kwotę 351 (trzysta pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 495/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę B. R., prowadzącej działalność gospodarczą jako "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. Na podstawie dokumentu SAD z dnia [...] lutego 2002 r. o nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Holandii przez "A." B. R. samochód osobowy marki Ford Mondeo. Pochodzenie pojazdu zostało udokumentowane deklaracją o jego unijnym, preferencyjnym pochodzeniu, sporządzoną na umowie kupna-sprzedaży z dnia 11 lutego 2002 r., zatem do obliczenia kwoty cła zastosowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. Z uwagi na wątpliwości co do autentyczności deklaracji o pochodzeniu, Dyrektor Izby Celnej w B. przesłał fotokopię dowodu zakupu do weryfikacji holenderskim władzom celnym, które pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. poinformowały, iż samochód odpowiada warunkom pochodzenia określonym w protokole nr 4 UE, jednakże dane dotyczące sprzedającego znajdujące się na rachunku są fałszywe. Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] października 2004 r. uznał zgłoszenie celne SAD za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, kwoty długu celnego oraz kwot podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, obliczył cło z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej oraz określił kwotę podatków. Po rozpatrzeniu wniosku strony Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października 2004 r., z uwagi na fakt, że przedmiotowe świadectwo nie spełniało wymogów art. 18 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. o sygn. III SA/Lu 166/06 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy celne obydwu instancji naruszyły przepisy postępowania dowodowego - art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego podlegały uchyleniu. Naczelnik Urzędu Celnego w L., po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 2004 r. w związku z brakiem prawidłowego dokumentu uprawniającego do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r. oddalił skargę B .R. - "A." uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu a zarzuty skargi okazały się niezasadne. W skardze kasacyjnej B. R. - "A." zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie przekazanie do ponownego rozpoznania WSA w L., ewentualnie - uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz rozpoznanie skargi a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego za obie instancje. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła: I. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. 1/ art. 13, art. 16, art. 21, art. 31 i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego, stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony (załącznik do Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662, ze zm.) - co polegało na przyjęciu stanowiska, że deklaracja o pochodzeniu towaru zawierająca nieprawdziwe dane dotyczące sprzedającego i przedstawiona przez skarżącą nie stanowi dowodu pochodzenia towaru z kraju członkowskiego wskutek czego przedmiotowy towar nie może korzystać z preferencji przewidzianych postanowieniami Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. - podczas gdy w istocie powyższe stanowisko należy uznać za błędne i sprzeczne z treścią i istotą Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, który jest jedynie pomocniczym aktem prawnym, służącym przede wszystkim ustalaniu pochodzenia towarów, zaś istotą przysługiwania importerowi w Polsce preferencyjnej stawki celnej 0% jest zakup i import do Polski towaru pochodzącego z krajów Unii Europejskiej, co w niniejszej sprawie ma miejsce z uwagi na udowodniony ponad wszelką wątpliwość zakup przez skarżącą samochodu osobowego w Holandii, przy czym krajem pochodzenia pojazdu jest również państwo członkowskie. 2/ art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - wyrażających zasadę zaufania obywateli do Państwa i prawa przez Państwo stanowionego oraz zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz zasadę ustawowej regulacji danin publicznych. II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: 1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 25, art. 26, art. 36 i art. 39 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004 r., Nr 68, poz. 623) - poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] października 2004 r., uznającą zgłoszenie celne [...] z dnia [...] lutego 2002 r. za nieprawidłowe i określającą cło, podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług oraz obliczającą odsetki wyrównawcze i uznanie, że: a/ użyte w art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne sformułowanie "stosuje się przepisy dotychczasowe" oznacza, iż do postępowań dotyczących długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2004 r., poza przepisami materialnymi, stosowane będą także przepisy proceduralne, obowiązujące przed akcesją Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej b/ prawidłowe było prowadzenie przez organy celne postępowania w oparciu o przepisy ustawy Kodeks celny, która to ustawa utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. (art. 25 i art. 39 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne), w sytuacji, kiedy ww. przepisy przejściowe dotyczą wyłącznie przepisów prawa materialnego zawartych w Kodeksie celnym i opartych na nim rozporządzeniach, zaś dokonywanie zmian przepisów prawa procesowego opiera się na założeniu, w świetle którego z chwilą wejścia w życie nowe przepisy proceduralne mają zastosowanie także do postępowań wszczętych przed ich wejściem w życie, co w niniejszej sprawie jest obligatoryjne. 2/ art. 1, art. 3 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez: - nieuchylenie ww. zaskarżonych decyzji pomimo braku prawidłowego i wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co polegało m.in. na nieprawidłowym i niewystarczającym wskazaniu przez organy podstawy prawnej i nie wyjaśnieniu, co organ celny rozumie pod pojęciami "prawidłowości formalnej" i "prawidłowości materialnej" dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie pojazdu, nie wyeliminowanie z podstawy prawnej zaskarżonych decyzji art. 13, art. 65 § 4 pkt 2 lit. "b" i "c", art. 83, art. 85 § 1, art. 209, art. 222 § 1 i § 4, art. 231 § 1 pkt 1, art. 242 § 2, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze. zm.), która to ustawa i ww. przepisy została powołana w podstawie prawnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L., utrzymanej w mocy przez decyzję Dyrektora Izby Celnej, w sytuacji, kiedy w niniejszej sprawie ww. ustawa nie ma zastosowania, nie wzięcie pod uwagę, iż organy celne w zaskarżonych decyzjach nie wykazały, jakie przepisy prawne upoważniają organ celny do wymagania od importera łącznego spełniania trzech warunków aby skorzystać z preferencyjnej stawki celnej, tj.: 1. "zgłoszenie towaru "pochodzącego z państw członkowskich Unii Europejskiej", 2. "bezpośredni przywóz towarów z obszaru Unii Europejskiej do Polski", 3. "przedłożenia prawidłowego dokumentu potwierdzającego status pochodzenia towarów tj. świadectwa przewozowego EUR1 lub deklaracji o pochodzeniu towaru sporządzonej zgodnie z art. 21 Protokołu, nie usunięcie sprzeczności logicznej w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L., tj. jednoczesnym wymaganiu od importera spełnienia łącznie ww. trzech warunków aby skorzystać z preferencyjnej stawki celnej i stwierdzeniu, że "o możliwości zastosowania do importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie", które przecież w niniejszej sprawie zostało ponad wszelką możliwość udowodnione, a przy tym powoływanie się przez organ II instancji, że wyniki weryfikacji "muszą być takie, żeby umożliwiły ustalenie, czy deklaracja eksportera na fakturze odnosi się do omawianych produktów i czy produkty te mogą w rzeczywistości kwalifikować się do zastosowania działań preferencyjnych", z czego wynika, że postępowanie jest już bezprzedmiotowe w obliczu udowodnienia przez skarżącego pochodzenia importowanego pojazdu, 3/ art. 141 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez pominięcie oceny prawnej i nie wyjaśnienie motywów orzeczenia w stosunku do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów. Sąd praktycznie w ogóle nie odniósł się do zarzutów podniesionych w punktach 1, 2, 3 i 4 skargi, choć - zdaniem skarżącej - powinien. W ten sposób wadliwe jest samo orzeczenie, jak też jego uzasadnienie. 4/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji organów celnych wydanych z rażącym naruszeniem prawa. 5/ art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 1, 3 i 135 p.p.s.a - poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do powołanej przez skarżącą podstawy prawnej wznowienia postępowania, poprzez pominięcie okoliczności wskazujących na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z celami p.p.s.a. m.in. zmierzający do ograniczenia roli Sądu w kontroli działalności administracji publicznej. W obszernym uzasadnieniu skarżąca przedstawiała argumentację na poparcie swojego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. lub ustawą procesową, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Stąd też w pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia zaistnienia przesłanek nieważności z art. 183 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezależnie od wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych, w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., albowiem w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 tej ustawy nieważnością tego postępowania, a to Naczelny Sąd Administracyjny, jak już wyżej zauważono, ma obowiązek brać pod rozwagę z urzędu. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że w składzie Sądu pierwszej instancji, który wydał wyrok z 26 października 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 166/06, brali udział m.in. sędziowie J. M. (sprawozdawca) oraz M. W. Następnie ci sami sędziowie, w tym J. M. jako sprawozdawca, również brali udział w wydaniu zaskarżonego wyroku z 29 kwietnia 2008 r. Art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, iż sędzia wyłączony jest z mocy ustawy od orzekania w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Instytucja wyłączenia sędziego ma charakter gwarancji procesowej, mającej w szczególności zapewnić realizację wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasady, odzwierciedlającej treść art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, która ustanawia prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ranga tych przepisów świadczy o tym, że bezstronność sędziowska jest wartością, której ochrona i realizacja są szczególnie ważne w demokratycznym państwie prawa. Tak uregulowaną bezstronność należy utożsamiać z obiektywizmem wyrażającym się w równorzędnym traktowaniu stron postępowania, tak aby nie doszło do stworzenia korzystniejszej sytuacji procesowej dla żadnej z nich. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyrażał pogląd, że zasada obiektywizmu i bezstronności orzekania na gruncie prawa do sprawiedliwego procesu administracyjnego, jest rozumiana m.in. w ten sposób, że na treść rozstrzygnięcia sądowego nie mogą wpływać zapatrywania, uprzedzenia i interesy osoby biorącej udział w podejmowaniu rozstrzygnięcia, a osoba ta nie powinna uczestniczyć w kontroli wydanego przez siebie aktu (tak m.in. w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1110/08, z powołaniem się również na poglądy doktryny: Z. Kmieciak Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, str. 119). Obiektywizm i bezstronność mogą być zakwestionowane, gdy sędzia (a tym bardziej dwoje sędziów, jak w sprawie niniejszej) na przestrzeni niespełna dwóch lat orzeka dwukrotnie w sprawie; biorąc wcześniej udział w kontroli decyzji i wydaniu wyroku kasacyjnego, a następnie bierze udział w wydaniu wyroku w sprawie z kolejnej skargi na decyzję podjętą na skutek wcześniejszego wyroku Sądu. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny powołanym już wyżej w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1110/08 oraz w wyroku z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 683/08, orzekając w zbliżonych sprawach jak rozpoznawana. Należy w tym miejscu zauważyć, że przepis art. 18 p.p.s.a. był już przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego w wyrokach z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt SK 53/04 (OTK-A 2005/11/134) oraz z dnia 14 października 2008 r. w sprawie o sygn. akt SK 6/07 (OTK-A 2008/8/137). Mając na uwadze zaprezentowane w tych wyrokach rozważania Trybunału Konstytucyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przepis art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należy tak interpretować, aby wyeliminować z obrotu prawnego orzeczenie wydane w okolicznościach mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu, który je wydał. A zatem, skoro dwoje sędziów, w tym sędzia sprawozdawca, orzekających w składzie w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 166/06, zakończonej wyrokiem z 26 października 2006 r., brało następnie udział w wydaniu orzeczenia z 29 kwietnia 2008 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 495/07, to - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną - niezależnie od tego, czy zarzut taki jest zgłaszany, czy też nie, mogą powstać zasadne wątpliwości, co do obiektywizmu podjętego rozstrzygnięcia. Trzeba przy tym podkreślić, że zaskarżony wyrok zapadł w analogicznej sytuacji, jak ta, która była przedmiotem rozważań w sprawie rozpoznawanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt SK 6/07. Podobnie bowiem jak w sprawie niniejszej, Trybunał w sprawie o sygn. akt SK 6/07 rozważał wątpliwości co do orzekania przez tego samego sędziego w sprawie legalności decyzji o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji, którą wcześniej ten sędzia kontrolował w ramach "zwykłego" postępowania sądowoadministracyjnego. I w sposób jednoznaczny Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym stwierdził, że "okoliczność tę należy zaliczyć do bezwzględnych przesłanek wyłączenia sędziego, która zawsze i a priori powinna ze względu na swoją wagę powodować wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Potencjalne zagrożenie dla bezstronności sędziowskiej w opisywanej sytuacji jest bowiem tego typu, że - niezależnie od faktycznych okoliczności danej sprawy - może wzbudzać uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu sędziego. Potraktowanie jej jako okoliczności "tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie", przy równoczesnym uzależnieniu wyłączenia sędziego od inicjatywy samego zainteresowanego lub stron postępowania (art. 19 p.p.s.a.), nie byłoby wystarczającą gwarancją prawa do rozpatrzenia sprawy przez bezstronny sąd." W rezultacie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji "w zakresie, w jakim pomija jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowym toczącym się po wznowieniu postępowania administracyjnego jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie dotyczącej decyzji wydanej we wznawianym postępowaniu administracyjnym". Reasumując dotychczasowe rozważania, a w szczególności zważywszy na treść cytowanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt SK 6/07 uznać należy, że stosowanie przepisu art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stawia Sąd przed koniecznością dokonania wykładni w taki sposób, aby jej rezultat był zgodny z zasadą wyrażoną w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wiąże się to również z koncepcją obiektywnej bezstronności sędziowskiej (wypracowaną w orzecznictwie ETPC oraz Trybunału Konstytucyjnego - na co zwracał uwagę i Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku w sprawie sygn. akt SK 6/07 i NSA m.in. w. wyroku z 8 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1110/08), w myśl której istotne znaczenie dla oceny obiektywizmu Sądu ma zewnętrzny, społeczny odbiór zaistniałych okoliczności. W tym ujęciu instytucja wyłączenia sędziego, ma zapewniać także budowanie zaufania społecznego do organów sprawujących wymiar sprawiedliwości. Postępowanie musi być zatem prowadzone tak, aby nie stwarzać nawet pozornego wrażania lekceważenia standardów zachowania bezstronności będącej przecież uzewnętrznieniem niezawisłości sędziowskiej. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała wskazana wyżej przesłanka nieważności postępowania. Stwierdzona powyżej nieważność obliguje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z przepisami art. 185 § 1 i art. 186 p.p.s.a., do uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, bez możliwości odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż ocena wydanego wyroku w nieważnym postępowaniu staje się bezprzedmiotowa, jeżeli niezależnie od jej wyniku orzeczenie podlega uchyleniu. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), orzekł jak w sentencji.