II SA/Po 315/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-23
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu może zostać utrzymana w mocy, jeśli decyzja stanowiąca podstawę jej wydania została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organy oparły się na wadliwie ustalonym stanie faktycznym. Podstawą wydania decyzji była decyzja organu odwoławczego, która w toku postępowania sądowoadministracyjnego została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne i procesowe w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.Stan faktyczny
Skarżąca dokonała zmiany sposobu użytkowania części mieszkania na gabinet bez wymaganego pozwolenia. Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej, który został wykonany po terminie. W konsekwencji, organ pierwszej instancji nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując wadliwość postępowania i powołując się na wcześniejsze orzeczenie WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi J.M.-K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. nakazującą J. M.-K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części zajmowanego mieszkania.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżąca dokonała zmiany sposobu użytkowania części mieszkania na gabinet [...], bez wymaganego prawem pozwolenia. W związku z czym decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) PINB w L. nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej wraz z uzgodnieniami branżowymi dotyczącymi zmiany sposobu użytkowania w części mieszkania na gabinet [...], we wskazanym terminie. Określone w decyzji dokumenty inwestor złożył po upływie wskazanego w decyzji terminu, wobec czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] r. nakazał skarżącej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podniosła, że nakazane czynności wykonała, a nadto posiada ona wszystkie niezbędne do legalizacji gabinetu dokumenty.
Uzasadniając swoją decyzję, organ odwoławczy wyjaśnił, że niewykonanie obowiązków nałożonych decyzją administracyjną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego skutkuje zastosowaniem sankcji przewidzianych art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego. Nakaz przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania jest konsekwencją niewykonania w zakreślonym terminie obowiązków mających doprowadzić samowolnie zmieniony sposób użytkowania.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca powołała się na treść wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. II SA/Po 345/04 w którym Sąd wyjaśnił, że stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. W ocenie skarżącej postępowanie w niniejszej sprawie dotknięte jest wadą nieważności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że interes prawny wywodzi się również ze stosunków cywilnoprawnych, w których pozostają strony postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, iż skarżąca samowolnie dokonała zmiany sposobu użytkowania części zajmowanego mieszkania na gabinet [...].
Materialnoprawną podstawę decyzji nakazującej skarżącej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części zajmowanego przez nią lokalu stanowi art. 51 ust. 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazujący przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części, w przypadku niewykonania obowiązków nałożonych decyzją w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane na zmianę sposobu użytkowania wymagane jest pozwolenie właściwego organu. Skarżąca, co jest niesporne takiego pozwolenia nie posiadała, dlatego wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet [...]. Decyzją z dnia [...] r., w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na skarżącą nałożono obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej wraz z uzgodnieniami branżowymi. Dostarczona organowi przez skarżącą dokumentacja została rozpatrzona pozytywnie, a decyzją z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zatwierdził projekt budowlany na inwestycję obejmującą zmianę sposobu części mieszkania (pokoju) na gabinet [...].
Decyzją organu odwoławczego z [...] r. decyzja z [...] r. została uchylona w całości, a postępowanie organu I instancji zmierzające do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany umorzono. Decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego stała się następnie przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. II SA/Po 345/04 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] r.
Powyższa decyzja została zatem wyeliminowana z obrotu prawnego. Tymczasem rozpoznające niniejszą sprawę organy obu instancji oparły się na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, zakładając, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. uchylająca w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i umarzająca postępowanie tego organu, zmierzające do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Skoro zatem podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r., która w toku postępowania sądowoadministracyjnego została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, należy podzielić stanowisko skarżącej, że organy winny w pierwszej kolejności ustalić, czy małżonkowie C. mają przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Kwestia ta będzie niezwykle istotna przy rozpatrywaniu przez organ dopuszczalności odwołania W. i J. małż. C. do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r.
Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje oparcie w art. 200 i 152 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska
K.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło