VII SA/Wa 144/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. i I. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. Z. i I. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta G. decyzją z dnia [...].11.2005r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na roboty budowlane - adaptacja poddasza na pomieszczenia mieszkalne oraz rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] w G. przy ul. M. [...], dla inwestora G. i D. P. W piśmie z dnia 19.06.2006r. M. Z. zwróciła się do organu I instancji o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją wskazując w uzasadnieniu, iż jako właścicielka nieruchomości sąsiadującej z działką objętą inwestycją nie brała udziału w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją bez własnej winy. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].07.2006r. Starosta G. na wniosek strony wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją Starosty G. Następnie decyzją Nr [...] Starosta G. w dniu [...].08.2006r. na podstawie art.105 §1 w związku z art.148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 z póź. Zm.) umorzył postępowanie wznowieniowe w sprawie wydania pozwolenia na roboty budowlane-adaptacja poddasza na pomieszczenia mieszkalne oraz rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na terenie działki nr ew. [...] obr. [...], przy ul. M. w G. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż wnioskodawczyni, będąca niewątpliwie stroną postępowania, uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania. I. K., będąca pełnomocnikiem M. Z. zapoznała się bowiem z aktami sprawy w dniu 05.05.2006r, a wniosek o wznowienie wpłynął do organu I instancji w dniu 21.06.2006r. W odwołaniu od tej decyzji I. K. podnosi, iż istotnie o zaskarżonej decyzji dowiedziała się w dniu 05.05.2006r. w Wydziale Architektury Starostwa G., lecz nie została poinformowana przez organ I instancji o przysługujących stronie prawach i terminach. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania. Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2007r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji argumentując iż podnoszone w odwołaniu przez stronę skarżącą nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło na wniosek M. Z., powołującej się na przesłankę braku udziału strony w postępowaniu organu I instancji, prowadzonym przez Starostę G., określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W przypadku tej przesłanki, strona jest limitowana terminem 1 miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania, który - stosownie do przepisów art. 148 § 1 i 2 k.p.a. -biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W tej sytuacji wniesienie podania o wznowienie postępowania dopiero w dniu 21.06.2006r. uchybia terminowi jednego miesiąca, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji - tj. 05.05.2006r., a przewidzianego w przepisach art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie organu I instancji w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty G. Nr [...] z dnia [...].08.2006r., było bezprzedmiotowe z uwagi na fakt nie spełnienia wszystkich formalnych przesłanek wznowienia. Skargę na decyzję Wojewody wniosła w imieniu własnym oraz matki M. Z. I. K. podnosząc, że złożenie przez nią wniosku o wznowienie postępowania po 47 dniach od dnia, w którym dowiedziałam się o decyzji [...] wynika z faktu zarówno braku rzetelnej informacji jak i dezinformacji stosowanej przez pracowników Wydziału Architektury jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. i jej zdaniem nie wyczerpuje treści art. 148 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 k.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ ma obowiązek, prowadząc postępowanie, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.) tak, aby ustalić stan sprawy zgodny z rzeczywistością. Postępowanie wznowieniowe przebiega w dwóch fazach. Pierwsza faza tego postępowania polega na zbadaniu czy wniosek o wznowienie ma oparcie na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Na tym etapie organ bada też, czy zachowany został termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., wreszcie, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji; choć formalnie wykazał się znajomością powyższej reguły postępowania wznowieniowego, to jednak nie przedstawił przeprowadzonego w tym zakresie prawidłowego postępowania i nie wskazał prawnej argumentacji swojego stanowiska. Organ stwierdza, że M. Z. nie spełniła wymogów z przepisu art. 148 § 1 k.p.a., ale - zdaniem Sądu - teza ta nie została dostatecznie uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Powyższe stanowi zatem ustawową przesłankę, którą organ powinien zbadać i ocenić. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi, czego nie uczynił w dotychczasowym postępowaniu, ocenić cały zebrany materiał dowodowy i co oczywiste przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W kontekście powyższych wywodów należy zauważyć , że z wyjaśnień strony zawartych w odwołaniu, skardze oraz z wyjaśnień złożonych na rozprawie, organ I instancji informując w dniu 5 maja 2006r. stronę o treści decyzji z dnia [...].11.2005r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na roboty budowlane kwestionował interes prawny strony nie udzielając jej wyczerpującej informacji stosownie do postanowień art. 7 k.p.a. Organ nie wziął również pod uwagę, że strona zwróciła się do Starostwa Powiatu G. w dniu 2 czerwca 2006r. z pismem interwencyjnym dot. wydanego zezwolenia na roboty budowlane, które nie spotkało się z właściwą reakcją Urzędu i dopiero kolejne pismo z dnia 19 czerwca 2006r. sformułowane wyraźnie jako wniosek o wznowienie postępowania, spowodowało wydanie decyzji Starosty o umorzeniu postępowania wznowieniowego. Przepis art. 7 k.p.a. wymaga załatwienia podania po myśli strony, z uwzględnieniem jej słusznego interesu. Wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść podmiotu. Organowi administracji publicznej, nawet gdy działa w ramach uznania administracyjnego, nie wolno się ograniczać do ochrony interesów państwa. Powinien on być również obrońcą interesów jednostki, zwłaszcza wówczas, gdy strona postępowania nie ma właściwego rozeznania w przepisach prawa i nie może - bez udzielenia jej właściwych wskazówek i informacji - tak pokierować swoimi działaniami, aby wykazać te wszystkie okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie. Na organie spoczywa w takiej sytuacji szczególny obowiązek udzielenia słabszej stronie niezbędnych informacji. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozpatrzy ponownie materiał dowodowy, rozważy czy w świetle argumentacji Sądu i wskazanych przepisów prawa M. Z. i I. K. które niewątpliwie mają przymiot strony, wniosek o wznowienie postępowania złożyły w terminie i czy oparty został on na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga to, że w świetle art. 149 § 2 k.p.a. ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie czy zachodzą podstawy wznowienia może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości w zakresie istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i zachodzi potrzeba zbadania sprawy w tym zakresie, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania nie może być bowiem negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia, natomiast może nią być żądanie wznowienia postępowania z przyczyn innych niż wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr153, poz. 1270), mając na uwadze, że wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.