III SA/Lu 339/07
WyrokWSA w Lublinie2007-10-25
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku błędu w polskiej wersji językowej Wspólnej Taryfy Celnej, który doprowadził do błędnej klasyfikacji celnej towaru i zadeklarowania niższej stawki celnej, można dokonać retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, jeśli płatnik działał w dobrej wierze i nie mógł wykryć błędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo iż klasyfikacja celna dokonana przez organy była merytorycznie trafna z punktu widzenia prawidłowej wykładni prawa unijnego, to retrospektywne zaksięgowanie długu celnego było niedopuszczalne. Spełnione zostały przesłanki z art. 220 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, gdyż brak zaksięgowania był wynikiem błędu organu celnego (błędna publikacja taryfy celnej w języku polskim), którego płatnik działający w dobrej wierze nie mógł racjonalnie wykryć. W związku z tym zaskarżone decyzje zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej mrożonych jeżyn importowanych z Ukrainy. Skarżąca firma zaklasyfikowała towar do kodu 0811 90 95 20 (stawka 0%), podczas gdy organy celne uznały, że właściwy jest kod 0811 20 59 00 (stawka 12%), co skutkowało powstaniem długu celnego. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP, ustawy o języku polskim oraz przepisów Ordynacji Podatkowej i Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w tym błędnej wykładni wersji językowej taryfy celnej oraz naruszenia terminu do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z., określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi S. sp. z o. o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej oraz długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]; 2. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej kwotę 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz kwotę 2.400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] wydaną przez Dyrektora Izby Celnej w B. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr z 2005 r., poz. 60 ze zmianami), art. 20, art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zmianami), rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005 z dnia 27 października 2005 r. zmieniającego załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury towarowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L nr 256 z 1987 r. zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1719/2005 (Dz. Urz. WE 281 z 2005 r.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] marca 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] września 2006 r. wg dokumentu SAD OGL nr [...] agent celny reprezentujący S. Sp. z o.o. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Ukrainy jeżyny mrożone. Towar zgłoszono do kodu Taric 0811 90 95 20 obejmującego jeżyny niepakowane do sprzedaży detalicznej ze stawką celną 0%. Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 § 2 Kodeksu celnego i zostało przyjęte przez organ celny.
W wyniku kontroli zgłoszenia celnego na podstawie art. 78 Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanej przez importera pozycji taryfy celnej. Po wszczęciu postępowania celnego w przedmiotowej sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. powiadomił importera o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w związku z zaklasyfikowaniem jeżyny do kodu Taric 0811 20 59 00 obejmującego jeżyny i morwy ze stawką celną 12%.
W odwołaniu importer wskazał, że pozycja 0811 90 95 00 jednoznacznie opisuje towar, a dodatkowo zawęża grupę do towarów niepakowanych do sprzedaży detalicznej. Zgodnie z regułami interpretacji nomenklatury scalonej pozycja opisująca towar w sposób bardziej szczegółowy jest prawidłowa. Strona wyjaśnia, że przy dokonywaniu zgłoszenia celnego posługiwała się obowiązującymi polskojęzycznymi aktami prawnymi, gdzie nazwa jeżyna występuje dwukrotnie, nie wnikając w treść wersji sporządzonych w języku angielskim ani w innych językach Unii Europejskiej.
Dyrektor Izby Celnej w B. w uzasadnieniu wskazał, że Zintegrowana Taryfa Wspólnot Europejskich ustanawiana jest na podstawie art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE L 256 z 7 września 1987 r.), każdego roku zmieniany jest załącznik do tego rozporządzenia.
Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz Ogólnym Regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną.
Zdaniem organu odwoławczego klasyfikacja jeżyn mrożonych do kodu 0811 20 59 00 dokonana przez organ celny I instancji jest prawidłowa. Klasyfikacji dokonano zgodnie z ogólnymi regułami interpretacji nomenklatury scalonej, w oparciu o 1 regułę interpretacji Nomenklatury Scalonej.
Jeżyny mogą być klasyfikowane do dwóch pozycji taryfy celnej:
- 0811 20 59 00 - jeżyny i morwy
- 0811 90 95 20 - jeżyny, niepakowane do sprzedaży detalicznej
Jeżyna, z uwagi na łatwość krzyżowania w obrębie podrodzaju jak też z malinami, obejmuje wiele gatunków. W angielskiej wersji wspólnotowej taryfy celnej pozycja 0811 20 59 00 ma brzmienie: "blackberries and mulberries", co oznacza w tłumaczeniu - jeżyny i morwy. Jeżyny z tej pozycji obejmują wiele gatunków jeżyn min. gatunek europejski, (tzw. jeżynę zwyczajną), rosnącą na polach, miedzach oraz uprawną.
Z dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego wynika, iż przedmiotem importu była jeżyna zwyczajna określona na fakturze jako "blackberry frozen" czyli jeżyna mrożona. Właściwą pozycją taryfy celnej tego gatunku jeżyn jest pozycja 0811 20 59 00. W języku angielskim oznacza to jeżynę zwyczajną i ma identyczne brzmienie w angielskojęzycznej wersji wspólnotowej taryfy celnej tj. blackberry (w liczbie mnogiej blackberries).
Zadeklarowana przez zgłaszającego pozycja 0811 90 95 20 obejmuje jeżynę kalifornijską niepakowaną do sprzedaży detalicznej, w angielskiej wersji wspólnotowej taryfy celnej "boysenberries, not put up for retail sale". W żadnym z dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego nie użyto określenia jeżyny jako "boysenberry", bezsporne jest więc, że sprowadzano jeżynę określaną na fakturze jako "blackberry".
Fakt, że jeżyny nie były pakowane do sprzedaży detalicznej nie ma w sprawie znaczenia. Nie jest możliwe, aby jeden towar mógł być klasyfikowany w dwóch różnych pozycjach taryfy celnej o identycznym brzmieniu nazwy towaru. Skoro nazwa towaru "jeżyna" występuje w taryfie celnej w dwóch różnych pozycjach, należy skorzystać z innej wersji językowej bardziej precyzyjnie określającej towar. Polska jako członek Unii Europejskiej zobowiązała się do stosowania prawa europejskiego m.in. przyjmując Wspólną Taryfę Celną. Jeżeli w zakresie interpretacji na tle jakiejś dziedziny prawa, objętej prawem wspólnotowym pojawi się w praktyce polskiej rozbieżność z interpretacją stosowaną w ramach wspólnot europejskich, to w braku wyraźnej wskazówki interpretacyjnej rozbieżność ta powinna skutkować przyjęciem interpretacji prawa wspólnotowego (wyrok NSA z dnia 1 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1250/01).
Na decyzję organu odwoławczego z dnia 31 maja 2007 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając decyzji:
1) naruszenie art. 8 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 27 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o języku polskim, w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 4 rozporządzenia Rady nr 1 z 15 kwietnia 1958 r. w sprawie określania systemu językowego EWG, polegające na błędnym przyjęciu, iż prawidłowo ogłoszony w języku polskim akt prawny w postaci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005 z dnia 27 października 2005 r. nie może znaleźć zastosowania z uwagi na sprzeczne z niektórymi innymi wersjami językowymi tego aktu brzmienie opisu kodu taryfy 0811 90 95 20 - i w efekcie wadliwe zakwalifikowanie importowanego towaru do kodu 0811 20 59 00 Wspólnej Taryfy Celnej ze stawką celną 12 %, w sytuacji, gdy z polskojęzycznego tekstu przywołanego aktu prawnego jednoznacznie wynika, iż towar powinien zostać zakwalifikowany do kodu 0811 90 95 20, przewidującego stawkę 0%.
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji Podatkowej, na skutek naruszenia art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. L 302 z 19.10.1992, str. 1), poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zaksięgowania retrospektywnego należności równej wartości przedmiotu zaskarżenia po upływie terminu przewidzianego w tym przepisie - to jest po dwóch dniach "licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika" i na skutek naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz. U. L 302 z 19.10.1992, str. 1), poprzez retrospektywne zaksięgowanie długu celnego w kwocie równej wartości przedmiotu zaskarżenia, pomimo wystąpienia przesłanek uniemożliwiających dokonanie takiego, tj. retrospektywnego przyporządkowania.
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 124 w zw. z art. 121 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji Podatkowej, poprzez złamanie zasady informowania strony oraz nakazu właściwego uzasadnienia decyzji, poprzez zaniechanie wyjaśnienia stronie przyczyn, z jakich nie wzięto pod uwagę możliwości zastosowania "Specjalnych rozwiązań motywacyjnych" z sekcji II i III rozdziału II Rozporządzenia Rady (WE) nr 98012005 z dnia 27 czerwca 2005 r. wprowadzającego plan ogólnych preferencji taryfowych.
Według strony skarżącej fakt, iż importowane owoce nie były pakowane do sprzedaży detalicznej ma w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie. Z polskojęzycznego brzmienia obydwu pozycji taryfy celnej klasyfikujących jeżyny nie wynika bowiem, iż chodzi o jeżynę kalifornijską.
Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 1/1958 w sprawie określenia systemu językowego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (Dz. U. L 17 z 6.10.1958, str. 385) "Rozporządzenia i inne dokumenty powszechnie obowiązujące sporządza się w językach urzędowych". Między innymi ten przepis stanowił podstawę dla sformułowanej w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zasady równej autentyczności wersji językowych aktu prawnego, co nastąpiło m.in. w wyroku z dnia 6 października 1982 r. w sprawie Srl CILFIT i Lanificio di Gavardo SpA przeciwko Ministero della Sanita, sygn. 283/81.
Zgodnie z art. 27 Konstytucji "w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski". Rozwinięcie tej normy stanowi art. 6 ustawy o języku polskim, z którego wynika, iż umowy międzynarodowe zawierane przez Rzeczpospolitą Polską powinny mieć polską wersję językową, stanowiącą podstawę wykładni, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Zdaniem strony organy celne nie mogą podważyć mocy obowiązującej aktu prawnego, który został ogłoszony w przewidzianym trybie w języku polskim, na tej tylko podstawie, iż sformułowania tego aktu nie są zgodne z innymi wersjami językowymi. Stosownie do powołanej normy konstytucyjnej (wynikającej z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 27 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP) prawidłowo ogłoszony w języku urzędowym akt prawny nie może zostać pominięty i zastąpiony wersjami aktu opublikowanymi w innych językach niż urzędowy język RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest w części zasadna, zatem zasługuje na uwzględnienie.
Zacząć należy jednak od stwierdzenia, że klasyfikacja celna dokonana przez organy w spornych decyzjach jest merytorycznie trafna, ponieważ sprowadzony w dniu [...] września 2006 r. przez skarżącą towar w postaci jeżyn mrożonych – oznaczony na fakturze z dnia [...] września 2006 r. jako frozen blackberries powinien być klasyfikowany według pozycji 0811 20 59 Wspólnotowej Taryfy Celnej.
Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady (WE) nr 300/2006, obowiązującym w dniu importu – w jego wersji polskiej - wskazana była pozycja CN ex 0811 90 95 (z dodatkową końcówką na użytek TARIC – 20, a więc według TARIC 0811 90 95 (20) – jeżyny zamrożone, niezawierające dodatku cukru, niepakowne do sprzedaży detalicznej. Jednak według np. wersji anglojęzycznej – (Council Regulation (EC) No 300/206 of 30 January 2006 amending Regulation (EC) No 1255/96 temporarily suspending the autonomous Common Customs Tariff duties on certain industrial, agricultural and fishery products – pozycja ta ma brzmienie ex 0811 90 95 (20) – boysenberries.
Dodać należy, że język angielski, a w konsekwencji angielska wersja językowa aktu prawnego, posługuje się słowem “blackberries" na oznaczenie jeżyn. Podobna odmienność wynika również z innych wersji językowych Rozporządzenia.
Zachodzi więc oczywista różnica między treścią aktu polskiego a innymi wersjami językowymi, która została skorygowana w tłumaczeniu kolejnego rozporządzenia - rozporządzenia Rady (WE) nr 1897/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r., opublikowanego w Dz. U. UE. L. 06.395.1, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1255/96 zawieszające czasowo cła autonomiczne Wspólnej Taryfy Celnej na niektóre produkty przemysłowe, rolne i rybne – gdzie polska wersja językowa zawiera to samo wyłączenie w nowym, zgodnym z wersją anglojęzyczną brzmieniu - ex 0811 90 95 20 – "boysenberries" zamrożone, podczas gdy wersja anglojęzyczna nie zawiera w tym zakresie żadnej zmiany, czyli konsekwentnie posługuje się nazwą "boysenberries".
Podkreślić więc trzeba, że już po dacie sprowadzenia towaru, doszło do zmiany sposobu tłumaczenia na język polski, które nie wynika jednak ze zmiany w tym zakresie treści kolejnych aktów - rozporządzenia Rady WE dotyczących zawieszeń celnych na te grupy towarów, ani tym bardziej ze zmiany prawa polskiego, co oczywiste, lecz z przyjęcia w tłumaczeniu innej terminologii botanicznej – a więc zastąpienia wreszcie błędnie używanego słowa "jeżyny" – słowem nie mającym polskiego odpowiednika - "boysenberries").
Wspomniane akty prawne Unii dotyczące zawieszeń celnych wskazują wyraźnie, że jedynie boysenberries (a nie jeżyny – blackberries) objęte są kodem CN 0811 90 95 20 (poprzez wskazanie tego towaru jako ex czyli niewyłączną część CN 0811 90 95 i doprecyzowanie końcówką kodu TARIC - 20, wraz z wyjaśnieniem co wyłączenie "20" obejmuje). W konsekwencji tylko ten wskazany rodzaj owoców objęty jest zawieszeniem cła. Natomiast polska wersja językowa, wskazująca w tym zakresie "jeżyny", objęta była błędem tłumaczenia, który doprowadził do pomieszania pojęć.
Konsekwencją powyższego błędu było to, że w polskiej wersji językowej TARIC pod pozycją 0811 90 95 20 figurują do tej pory jeżyny niepakowane do sprzedaży detalicznej, mimo że zgodnie z niesporną już treścią polskiej wersji rozporządzenia zawieszającego cła, powinno być "boysenberries". W wersji anglojęzycznej TARIC pod pozycją 0811 90 95 20 figuruje oczywiście pojęcie "boysenberries, not put up for retail sale" – a nie "blackberries, not put up for retail sale".
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej (po nowelizacji) - Komisja ustanawia nomenklaturę towarową, zwaną dalej "Nomenklaturą Scaloną" lub w skrócie "CN", która spełnia jednocześnie wymogi Wspólnej Taryfy Celnej, statystyk w dziedzinie handlu zewnętrznego Wspólnoty i innych polityk wspólnotowych dotyczących przywozu lub wywozu towarów.
Jednocześnie Komisja utworzyła Zintegrowaną Taryfę Wspólnot Europejskich (TARIC), która spełnia wymogi Wspólnej Taryfy Celnej, statystyk w dziedzinie handlu zewnętrznego, polityki handlowej, rolnej i innych polityk wspólnotowych dotyczących przywozu lub wywozu towarów (art. 2 Rozporządzenia). Taryfa ta opiera się na Nomenklaturze Scalonej i obejmuje środki zawarte w rozporządzeniu oraz dodatkowe informacje.
Jedną z funkcji dodatkowych cyfr kodu TARIC jest wyodrębnienie podkatalogu towarów, na które cła zostały zawieszone, co ułatwia zorientowanie się w rozległej materii ceł unijnych bez konieczności poszukiwania każdorazowo aktów prawnych regulujących dane zawieszenie czy inny instrument polityki celnej. Dlatego też korzystając z prawidłowej wersji TARIC można ustalić, że cła nie zostały zawieszone na wszystkie owoce, które mogą być zaklasyfikowane według pozycji 0811 90 95, lecz tylko na te, które objęte są dodatkową końcówką "20", a co zawiera ta podgrupa, wskazuje właśnie wyjaśnienie do TARIC. Wskazanie, jaką podkategorię towarów zawiera ta podgrupa 0811 90 95 20, nie wyodrębniona w ośmiocyfrowej pozycji CN (0811 90 95 – inne), wynika z dostosowania TARIC do treści źródła prawa - aktualnego załącznika do rozporządzenia Rady WE dotyczących zawieszeń celnych na te grupy towarów – wskazującego w angielskiej wersji prawidłowo - "boysenberries", niepakowane do sprzedaży detalicznej, a w polskiej wadliwie – jeżyny niepakowane do sprzedaży detalicznej.
W konsekwencji narzędzie (TARIC) ułatwiające ustalenie specyficznego statusu towarów, w polskiej wersji językowej w dacie importu funkcjonowało błędnie (i w dalszym ciągu nie zostało w tym zakresie skorygowane).
Podsumowując, jeżyny (blackberries) i owoce boysenberries są to różne owoce, klasyfikowane do różnych grup CN, mimo zatarcia tej różnicy w polskiej wersji terminologii użytej we Wspólnotowej Taryfie Celnej. Cechą wyróżniającą przynależność niektórych owoców (zbliżonych do jeżyn) do pozycji 0811 90 95 (wszystkie pozostałe niż wymienione, ale należące do grupy 0811) a nie do pozycji 0811 20 59 00 nie jest to, że są to jeżyny mrożone, ale "nie pakowane do sprzedaży detalicznej" – jak to uznała skarżąca, lecz to, że są to inne owoce mrożone – boysenberries, i to one korzystają z zawieszenia z cła pod warunkiem, że "nie są pakowane do sprzedaży detalicznej". Zawieszeniem cła objęte były mrożone owoce boysenberries (ex CN 0811 90 95 – a więc 0811 90 95 20 według TARIC), a nie mrożone jeżyny CN 0811 59 00 – bez względu czy te ostatnie były pakowane na sprzedaż detaliczną, czy sprowadzone w masie lub opakowaniach zbiorczych. Skoro więc nie ulega też wątpliwości, że rzeczywistym przedmiotem importu były jeżyny mrożone (frozen blackberries) – powinny być one zaklasyfikowane prawidłowo pod pozycją 0811 20 59 00, a więc towar ten nie był objęty zawieszeniem cła jako niewymieniony we wskazanym załączniku do rozporządzenia Rady WE dotyczącym zawieszeń celnych na te grupy towarów, ani żadnym innym akcie prawa unijnego zawieszenie takie wprowadzającym.
Konstatacja ta nie przesądza jednak, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, mimo, że trudno się zgodzić z argumentami podnoszonymi przez stronę skarżącą, dotyczącymi konsekwencji błędów tłumaczenia w polskojęzycznej, urzędowej wersji aktu prawa unijnego.
Stanowisko skarżącej dotyka bardzo trudnej materii. Zakłada ono prymat polskiej wersji językowej nad innymi wersjami aktów, co prowadziłoby do zróżnicowania regulacji celnych w obrębie jednolitego obszaru celnego Unii Europejskiej.
Gdyby jednak nawet założyć, że poprzez opublikowanie wadliwej normy w załączniku do Dyrektywy zawieszającej cła i przeniesienia jej do TARIC doszło do faktycznego zróżnicowania porządków prawnych: wynikających z prawa europejskiego – bezpośrednio stosowanego rozporządzenia unijnego, i "prawa polskiego" – odmiennego (choćby w zakresie odmiennych zawieszeń celnych) ze względu na brak precyzji tłumaczenia, to wydaje się, że obowiązkiem sądów krajowych jest dokonywanie wykładni "prawa krajowego" w oparciu o zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego.
Posiłkując się pewną analogią, i z odnotowaniem różnic pomiędzy bezpośrednio stosowanym rozporządzeniem, a wdrażaną do porządku krajowego dyrektywą unijną, można wskazać, że nierzadkie są przypadki wadliwej implementacji przepisów dyrektyw unijnych do porządku krajowego, co potwierdza Europejski Trybunał Sprawiedliwości w licznych orzeczeniach. W razie niezgodności między normą prawa krajowego a normą prawa wspólnotowego, sąd państwa członkowskiego ma obowiązek wydać orzeczenie opierając się na normie wspólnotowej, odmawiając jednocześnie zastosowania sprzecznej z nią normie prawa krajowego. Jak wskazuje Europejski Trybunał Sprawiedliwości (Orzeczenia 14/68 Walt Wilhelm v. Bundeskartellamt, 106/77 Administrazione delle Finanse dello Stato v. Simmenthal Spa) – stosowanie prawa wspólnotowego ma zapewnić jego pełną moc, praktyczną efektywność i pierwszeństwo przed prawem krajowym (P. Błachut, P. Mikuli – Uwagi o stosowaniu ustaw przez sądy w przypadku ich kolizji z prawem wspólnotowym w: Polska w Unii Europejskiej, s. 267, Zakamycze 2005 r.). Za źródło istnienia obowiązku dokonywania wykładni prawa krajowego w świetle celu i brzmienia norm wspólnotowych należy uznać art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Ustanawia on obowiązek podjęcia przez państwo członkowskie wszelkich niezbędnych środków w celu realizacji zobowiązań płynących z prawa wspólnotowego. Europejski Trybunał Sprawiedliwości jednoznacznie stoi na stanowisku, że sądy krajowe należą do organów państwa, do których skierowany jest obowiązek zawarty w tym przepisie. Podkreśla się szczególną rolę władzy sądowniczej jako strażnika respektowania przepisów unijnych. Obok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) i sądu pierwszej instancji pełnią ją właśnie sądy krajowe państw członkowskich.
Tym bardziej takie "prowspólnotowe" podejście wydaje się słuszne, gdy mamy do czynienia ze zwykłym błędem przekładu normy prawa unijnego, mającego bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym, jak to jest w przypadku rozporządzeń, które nie wymagają odrębnej implementacji.
W ocenie Sądu nie można więc przyjąć, że sam fakt opublikowania normy unijnej w polskiej wersji językowej w wersji nieprawidłowej, przesądza o odmiennej treści normy prawnej w polskim porządku prawnym, a więc stworzenia jakiegoś rzeczywiście konkurencyjnego systemu prawa.
Na ile skomplikowana jest interpretacja prawa unijnego przy różnicach w tłumaczeniach aktu na urzędowe języki krajów członkowskich problem, obrazuje opracowanie Agnieszki Doczekalskiej – Interpretacja wielojęzycznego prawa Unii Europejskiej – Europejski Przegląd Sądowy, maj 2006 r., s. 14 i n.
Nie ulega zatem wątpliwości, że klasyfikacja towaru dokonana przez organy obu instancji w przesłance zaskarżonej decyzji była prawidłowa, co stanowiło dla nich podstawę do retrospektywnego zaksięgowania nie pobranych należności celnych w oparciu o art. 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego zaksięgowania a posteriori nie dokonuje się , gdy: kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Celem tego przepisu jest ochrona uzasadnionego zaufania płatnika co do zasadności wszystkich elementów branych pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o pokryciu lub braku pokrycia należności. Ochrona ta jest jednak możliwa dopiero po łącznym spełnieniu następujących warunków:
- brak zaksięgowania jest wynikiem błędu organu celnego,
- błąd ten nie mógł być w sposób racjonalny wykryty przez płatnika,
- płatnik przestrzegał wszystkich przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego,
- płatnik działał w dobrej wierze.
W okolicznościach sprawy niniejszej zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wszystkie powyższe warunki zostały spełnione. Nie ulega wątpliwości, ze przedmiotem importu były jeżyny mrożone (frozen blackberries) i powinny one być zaklasyfikowane prawidłowo pod pozycją 0811 20 59 00.
Podzielić należy jednak zarzut skarżącej, że w omawianym przypadku zachodzi niedopuszczalność korekty zgłoszenia celnego w trybie art. 220 ust. 2 lit. b WKC – poprzez zaksięgowanie a posteriori wyższej należności celnej.
Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady (WE) 300/2006, obowiązującym w dniu importu – w jego wersji polskiej – wskazana była pozycja 0811 90 95 20 – jeżyny zamrożone i do takiej pozycji strona zaklasyfikowała towar w zgłoszeniu celnym.
W tej sytuacji płatnik niewątpliwie przestrzegał wszystkich przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego, działał w dobrej wierze i nie mógł racjonalny sposób wykryć błędu w taryfie celnej, a brak zaksięgowania należności celnych był wynikiem błędu organu celnego, jakim było ogłoszenie taryfy celnej o stosowaniu krajowym zamieszczającej błędne informacje.
Dokonanie w tej sytuacji księgowania należności a posteriori byłoby korygowaniem błędu organów celnych, kosztem płatnika działającego w zaufaniu do publikowanych w języku polskim norm prawa miejscowego oraz przekonanego o prawidłowości funkcjonowania polskiej wersji narzędzia TARIC.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci normy art. 220 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. L 302 z 19.10.1992, str. 1), poprzez retrospektywne zaksięgowanie długu celnego, pomimo istnienia przesłanek uniemożliwiających dokonanie tej czynności, w związku z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa), uznając, że naruszenie to miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdził konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji.
O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ppsa, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenia jako uchylone w całości nie powinny być wykonywane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło