III SA/Lu 295/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 października 2007r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia marca 2007r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty ; 2. określa, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 24, poz. 215 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji z dnia [...[ marca 2007 r. znak: [...[ wydanej z upoważnienia Starosty przez Naczelnika Wydziału Komunikacji, Transportu i Drogownictwa Starostwa Powiatowego w L. w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy kat. A, B o nr [...] wydanego w dniu [...] grudnia 2002 r. na druku serii [...] nr [...] do czasu wykazania się przez K. S. zdanym egzaminem państwowym sprawdzającym te kwalifikacje, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. odmówił wydania wtórnika prawa jazdy kat. A, B o nr [...] do czasu wykazania się przez K. S. zdanym egzaminem państwowym sprawdzającym te kwalifikacje – z uwagi na fakt, że K. S. był pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B od 18 października 2005 r. do 28 grudnia 2006 r., tj. dnia uzyskania orzeczenia lekarskiego. Odwołujący był pozbawiony uprawnień na podstawie dwóch orzeczeń: od 18 października 2005 r. do 18 października 2006 r. na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w L. XVI Zamiejscowy Wydział Grodzki w Ś. z dnia [...] sierpnia 2005 r. sygn. akt [...] oraz od 20 grudnia 2005 r. do 28 grudnia 2006 r. na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2005 r. znak: [...] z powodu nie poddania się do dnia 29 lipca 2005 r. kontrolnym badaniom lekarskim, na które został skierowany decyzją Komendanta Miejskiego Policji w L. Rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. o cofnięciu K. S. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i rowerami została wydana ponieważ odwołujący nie wykonał w zakreślonych terminach badań psychologicznych i badań lekarskich, do których został wezwany decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. i skierowaniem z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]. Decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. została doręczona odwołującemu w dniu 3 stycznia 2006 r. i stała się ostateczna. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. XVI Zamiejscowy Wydział Grodzki w Ś. orzekł wobec odwołującego m. in. na podstawie art. 42 § 1 i § 2 k.k. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na rok, a na podstawie art. 43 § 3 k.k. zobowiązał odwołującego do zwrotu prawa jazdy organowi je wydającemu. Wyrok stał się prawomocny w dniu 17 sierpnia 2005 r. Tego obowiązku mimo prawomocnego wyroku odwołujący nie wykonał do 18 października 2005 r., kiedy to zawiadomił organ pierwszej instancji, na jego wezwanie, iż zagubił lub skradziono mu (w oświadczeniu tego nie sprecyzował) dokument prawa jazdy w sierpniu 2005 r. Stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Zgodnie z art. 114 ust. 4 tej ustawy w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanie lub odmowa wydania prawa jazdy, pozwolenia oraz ich wtórników następują w drodze decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie, jak to wykazano wyżej, odwołującemu wyrokiem sądu zakazano prowadzenia pojazdów na okres jednego roku i okres ten upłynął w dniu 18 października 2006 r. Jednak w dniu 18 października 2006 r. odwołujący miał dalej cofnięte uprawnienia kategorii A, B ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. znak: [...] z powodu nie wykonania badań lekarskich. Stąd okres pozbawienia przez odwołującego uprawnień przekroczył 1 rok, co powoduje, że zostały spełnione przesłanki z cytowanego wyżej przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Badania lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których wymagane jest posiadanie kategorii A,B, odwołujący wykonał w dniu 28 grudnia 2006 r., a dostarczył do organu pierwszej instancji w dniu 9 stycznia 2007 r., a więc był pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B ponad rok. Stąd aby odzyskać te uprawnienia odwołujący winien wykazać się zdanym egzaminem państwowym sprawdzającym kwalifikacje na określone kategorie prawa jazdy. Obowiązek poddania się egzaminowi kontrolnemu, aby odzyskać prawo jazdy kat. A, B nie jest ponownym nałożeniem kary, ale konsekwencją niewykonania badań lekarskich w zakreślonym terminie, co pociągnęło za sobą cofnięcie ww. uprawnień decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że wbrew temu, co stwierdził Starosta Powiatu, a potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ pierwszej instancji nie miał prawa zmieniać treści wyroku, uznając że łączny okres zatrzymania prawa jazdy przekroczył jeden rok. Dlatego decyzja Starosty z dnia [...] grudnia 2005 r. o cofnięciu uprawnień od 20 grudnia 2005 r. do 28 grudnia 2006 r. powinna być uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co nie zostało uczynione w dotychczasowym postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniu podlega decyzja lub postanowienie, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w L. uznał skarżącego K. S. za winnego kierowania rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości w dniu [...] maja 2005 r. (art. 178a § 2 Kodeksu karnego). Wobec oskarżonego orzeczono karę dodatkową w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na rok i zobowiązano go do zwrotu prawa jazdy organowi je wydającemu. Jednocześnie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Komendant Miejski Policji w L. skierował K. S. na badania psychologiczne w terminie niezwłocznym, na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Ponadto w dniu [...] czerwca 2005 r. Komendant Miejski Policji w L. skierował skarżącego na badania lekarskie w terminie 30 dni od otrzymania skierowania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b cyt. ustawy, w myśl którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Decyzję i skierowanie doręczono skarżącemu w dniu 28 czerwca 2005 r. Dnia [...] grudnia 2005 r. decyzją nr [...] Starosta cofnął K. S. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodniez którym starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy. W dniu 30 października 2006 r. wydano orzeczenie psychologiczne nr [...] o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania przez K. S. pojazdami, a w dniu 28 grudnia 2006 r. orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez K. S. pojazdami. Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2007 r. z załączonymi do niego orzeczeniami lekarskim i psychologicznym skarżący zwrócił się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Starosta, potraktowawszy ów wniosek jako wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy, odmówił decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...] wydania wtórnika. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. Instytucję kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji przewiduje art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wprowadza on obowiązek kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji wobec: 1) osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowanej decyzją starosty: a) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów (...); 2) osoby ubiegającej się o: a) przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem: o cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub o w związku z utratą kwalifikacji, b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy (...), którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, wprowadzający obligatoryjne kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wobec osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Organ stwierdził, że początek wydanego wobec K. S. zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w L. o sygn. akt [...] rozpoczął swój bieg od dnia 18 października 2005 r. i biegł do 18 października 2006 r., zaś w międzyczasie decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. cofnięto K. S. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B w związku z niepoddaniem się badaniu lekarskiemu. Zatem w ocenie organu był on pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami od 18 października 2005 r. do 28 grudnia 2006 r. na podstawie dwóch różnych tytułów prawnych – wyroku sądu powszechnego i decyzji administracyjnej. W stanie faktycznym sprawy, skarżący pozbawiony był uprawnień do kierowania pojazdami w okresie: 1) od 17 sierpnia 2005 r. do 16 sierpnia 2006 r. – z tytułu orzeczenia wobec niego wyrokiem sądowym zakazu prowadzenia pojazdów na 1 rok, 2) oraz w okresie od 3 stycznia 2006 (dzień doręczenia decyzji z [...] grudnia 2005 r. nr [...] skarżącemu) do 28 grudnia 2006 r. (dzień wydania orzeczenia lekarskiego) – z tytułu cofnięcia uprawnień decyzją z [...] grudnia 2005 r., Zasadnicza kwestia w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. nr 24, poz. 215 ze zm.) wynika, że osoba, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdem z uwagi na niepoddanie się badaniu lekarskiemu w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 oraz w stosunku do której orzeczono wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów na rok – jeśli w sumie okres pozbawienia prawa jazdy z obu tytułów przekraczał 1 rok, ale w żadnym z tych przypadków rozpatrywanych oddzielnie rok nie został przekroczony – powinna poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na podst. art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie na powyżej postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Okres cofnięcia danej osobie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na skutek niepoddania się badaniu lekarskiemu oraz okres zakazu prowadzenia pojazdów wiążącego się z nakazem zwrotu prawa jazdy to dwie odrębne podstawy do pozbawienia prawa jazdy nie mogą one podlegać sumowaniu. Na uwagę zasługuje brzmienie art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w świetle którego w przypadku wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie m.in. niepoddania się badaniu lekarskiemu, decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym (...) wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Zatem prawidłowym postępowaniem organu po przedłożeniu przez osobę, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdem z uwagi na niepoddanie się badaniu lekarskiemu w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3, orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, powinno być wydanie decyzji o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. W orzeczeniach powołanych przez organy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 1999 r., sygn. akt II SA 652/99, LEX nr 46289 i z 26 maja 1999 r., sygn. akt II SA 785/99, LEX nr 46291) stan faktyczny jest odmienny i nie dotyczy sytuacji łączenia skutków dwóch różnych mechanizmów prawnych: orzeczenia przez sąd kary dodatkowej w postaci zakazu prowadzenia jazdy i cofnięcia decyzją administracyjną uprawnień do kierowania pojazdem. Na poparcie powyższego stanowiska podkreślić należy, że z brzmienia art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. ustawy wynika, że przepis ten dotyczy przypadku zatrzymania prawa jazdy, a nie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Nie sposób utożsamiać tych dwóch tytułów oraz sformułowań, ponieważ żaden z przepisów ustawy nie stosuje ich w sposób tożsamy lub zamienny. Ponadto skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego uchylenia poprzedzających go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy. W związku z tym sąd uchylił decyzję organu zarówno drugiej, jak i pierwszej instancji. Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzją organu pierwszej instancji jako uchylone w całości nie powinny być wykonywane.