II OZ 1265/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2007r. sygn. akt VII SA/Wa 1145/07 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Wojewody M. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: - oddalić zażalenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie "[...]" złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu. W związku z powyższym zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 października 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1145/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" złożyło zażalenie, wnosząc o pozytywne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Jednocześnie wskazało, że kwestia, czy Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego wymaga wyjaśnienia przy rozpatrywaniu wniosku. Na poparcie swoich racji powołano przepisy konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003r. Nr 78, poz. 706). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W myśl natomiast art. 257 tej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, zatem zaskarżone postanowienie zasługuje na aprobatę. Na uwagę zasługuje fakt, iż sprawa statusu Stowarzyszenia "[...]" była już wielokrotnie wyjaśniona w sprawach zawisłych przed sądami i nie budzi wątpliwości, że organizacji pożytku publicznego nie przysługuje z mocy prawa zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy wyjaśnić, że powołany przez skarżącego przepis art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.) nie stanowi samoistnej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż odsyła do przepisów odrębnych. W przepisach o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest w tej mierze stosownej regulacji. Takiej podstawy nie dają również przepisy powołanej przez Stowarzyszenie Konwencji z Aarchus, gdyż Konwencja ta jedynie zaleca stworzenie odpowiedniego mechanizmu udzielania pomocy, aby zlikwidować lub zredukować finansowe i inne ograniczenia dostępu do wymiaru sprawiedliwości (art. 9 ust. 5). W myśl art. 3 ust. 8 Konwencji kompetencje sądów krajowych do orzekania o kosztach w postępowaniu sądowym pozostają nienaruszone. Zgodnie z art. 240 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić organizacje społeczne od obowiązku uiszczania wpisu w ich własnych sprawach, a także cofnąć to zwolnienie, jednakże dotychczas takie rozporządzenie nie zostało wydane, a dopiero taka podstawa prawna byłaby właściwa do generalnego zwolnienia od części opłat sądowych niektórych organizacji społecznych. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.