II SA/Sz 424/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymagań w zakresie ochrony środowiska oddala skargę Pismem z dnia 12 sierpnia 2006 r. Sp. z.o.o. A z siedzibą w U. wystąpiła do Starosty Powiatu K. z wnioskiem o ustalenie w drodze decyzji dopuszczalnych norm hałasu emitowanego przez zlokalizowane w U. obiekty: B przy ul. [...] oraz C przy ul. [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że Sp. z o.o. A prowadzi w U. Hotel D. Niniejszy budynek położony przy ul.[...], znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wskazanych powyżej obiektów. Hałas emitowany z tych ostatnich (muzyka, automaty siłowe), wykazuje poziom natężenia znacznie przekraczający dopuszczalne na tym terenie normy określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178, poz. 1841), jak również stanowi naruszenie przepisów uchwały Rady Gminy w U. Morskim Nr [...] z dnia 30 czerwca 2000 r. w sprawie ograniczenia korzystania z urządzeń technicznych stwarzających uciążliwość dla środowiska w zakresie hałasu. Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu K., na podstawie art. 154 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, ze zm., dalej zwanej P.o.ś.), odmówił Sp. z o.o. A wydania decyzji ustalającej wymagania w zakresie ochrony środowiska - dopuszczalnych norm hałasu emitowanego przez obiekty B zlokalizowany przy ul. [...] i C przy ul. [...] w U. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 26 października 2006 r. pracownicy Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w K. dokonali wizji w terenie, podczas której stwierdzono, że obiekt B i C w dacie przeprowadzenia czynności były zamknięte, zauważalny był brak śladów użytkowania, teren został uprzątnięty. W przypadku C ponadto część obiektu została zdemontowana. W związku z powyższym, jak również wobec okoliczności, że kwestie urządzeń nagłaśniających reguluje art. 156 i 157 P.o.ś., na terenie gminy U. obowiązuje uchwała Rady Gminy w U. z dnia 30 czerwca 2000 r. Nr [...], a w myśl art. 342 w związku z art. 156 i 157 P.o.ś. zastosowanie znajdują zgodnie z art. 361 P.o.ś. przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, w ocenie Starosty K. należało orzec jak w sentencji. Od powyższej decyzji Sp. z o.o. A wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej zwanej k.p.a.), przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz art. 378 ust 1 w związku z art. 154 ust 1 w związku z art. 3 pkt 6 P.o.ś., przez błędne uznanie, że urządzenia zainstalowane w obiektach B i C nie są instalacją w rozumieniu ustawy oraz przyjęcie, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdować mogą jedynie przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 154 w związku z art. 378 ust 1 P.o.ś. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia 22 grudnia 2006 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że art. 154 ust 1 P.o.ś. dotyczy instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia. W myśl powołanego przepisu, organ ochrony środowiska może ustalić w drodze decyzji wymagania dotyczące jej eksploatacji, o ile jest to uzasadnione koniecznością ochrony środowiska. Postępowanie w tej sprawie wszczyna się z urzędu. Zdaniem organu, aby wszcząć postępowanie z urzędu, istotnym jest ustalenie przez organ ochrony środowiska, czy przedmiotowa instalacja nie wymaga pozwolenia i objęta jest jedynie obowiązkiem zgłoszenia, czy w sprawie zachodzi konieczność ochrony środowiska. W ocenie organu II instancji obiekty B i C spełniają definicję instalacji, określonej w art. 3 pkt 6 P.o.ś., ponieważ ich działalność związana jest z emisją do środowiska (np. hałasu, odpadów) ze znajdujących się tam urządzeń technicznych. Zaznaczył, iż jako dowód na tę okoliczność wskazać można rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz.U. Nr 283 poz.2839), w którym wyszczególnione zostały rodzaje instalacji stosowanych w gastronomii, a także innych instalacji, w których żadna z substancji wprowadzanych do powietrza nie powoduje przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu (tabela A załącznika poz. 12 i 17). Ustalenie, iż zachodzi uzasadniona konieczność ochrony środowiska i w konsekwencji wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie art.154 P.o.ś., wymaga przeprowadzenia stosownych badań poziomu hałasu przenikającego z przedmiotowych obiektów do środowiska, które dokonane winny być w ramach postępowania dowodowego przez jednostki wymienione w art.115a P.o.ś. W przeświadczeniu SKO, organ I instancji nie podjął z urzędu postępowania, zgodnie z dyspozycją art. 154 ust. 3 P.o.ś. i z naruszeniem powołanego przepisu wszczął postępowanie na wniosek. Rozstrzygając wniosek ograniczył się do ustalenia w drodze wizji lokalnej o nie eksploatowaniu obiektów oraz do stwierdzenia, że na terenie Gminy obowiązuje uchwała Rady Gminy Nr [...] z dnia 30 czerwca 2000 r. W związku z powyższym zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, mającego wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję Sp. z o.o. A złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 154 ust. 3 ustawy P.o.ś. w związku z art. 61 §1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie organ wszczął postępowanie na wniosek strony oraz błędne nadanie prawnego znaczenia w tym przedmiocie czynności polegającej na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, jak również naruszenie art. 233 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Sp. z.o.o. A nie jest stroną postępowania oraz poprzez zastosowanie art. 233 kpa, w sytuacji kiedy Starosta Powiatu K., na skutek informacji uzyskanych od strony skarżącej, wszczął postępowanie w sprawie ustalenia w trybie art. 154 ust. 1 P.o.ś. w drodze decyzji dopuszczalnych norm hałasu emitowanego przez obiekty położone w bezpośrednim sąsiedztwie strony skarżącej. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, iż należy przyjąć, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało w trybie określonym w art. 154 P.o.ś. wszczęte z urzędu z chwilą podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie. Biorąc bowiem pod uwagę, że wszczęcie postępowania następuje zawsze z mocy prawa w przedmiotowej sprawie jedynie z urzędu z chwilą podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie, bez znaczenia prawnego pozostaje fakt, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ wskazał na wniosek strony. Wola organu w przedmiocie podstawy wszczęcia postępowania nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Taki sam skutek polegający na wszczęciu postępowania z urzędu odniosłoby zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ I instancji art. 233 k.p.a. Ponadto wskazano, że Sp. z.o.o. A posiadającą tytuł prawny do nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie podmiotów emitujących hałas, posiada interes prawny w postępowaniu, o którym mowa wart. 154 P.o.ś. i przysługuje jest status strony postępowania wszczętego w tym trybie z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Pismem procesowym z dnia 25 lipca 2007 r. strona skarżąca załączyła do akt sądowych ekspertyzę akustyczną w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko, na podstawie pomiarów hałasu w dniach 9 - 11 lipca 2007 r. emitowanego z nieruchomości położonej w U. przy ulicy [...], na której działalność rozrywkową prowadzą, przedsiębiorcy D.S. i B.S., wnosząc o przeprowadzenie na jej podstawie uzupełniającego dowodu z dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W myśl art. 154 § 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, organ ochrony środowiska może ustalić, w drodze decyzji, wymagania w zakresie ochrony środowiska dotyczące eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, o ile jest to uzasadnione koniecznością ochrony środowiska. Zgodnie zaś z art. 154 § 3 w/w ustawy postępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 wszczyna się z urzędu. Trafnie w ocenie Sądu stwierdza organ, że przed wszczęciem postępowania z urzędu należy ustalić czy przedmiotowa instalacja nie wymaga pozwolenia a objęta jest jedynie obowiązkiem zgłoszenia na podstawie art. 152 w związku z art. 153 ustawy prawo ochrony środowiska oraz sprawdzić czy w sprawie zachodzi konieczność ochrony środowiska tzn. czy emisja hałasu z instalacji do środowiska oddziaływuje szkodliwie na to środowisko. Ustalenie, iż zachodzi uzasadniona konieczność ochrony środowiska i co się z tym wiąże wszczęcie z urzędu postępowania na podstawie art. 154 ustawy prawo ochrony środowiska wymaga przeprowadzenia stosownych badań poziomu hałasu przenikającego z przedmiotowych obiektów do środowiska. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie nastąpiło wszczęcie postępowania z urzędu, którego stronami byłyby podmioty emitujące hałas do środowiska. W istocie słusznie zauważa organ, że wniosek Spółki A mógłby być potraktowany jako skarga wniesiona w trybie art. 233 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak się jednak nie stało i Starosta K. wszczął postępowanie na wniosek Spółki A, żądającej wydania decyzji na podstawie art. 154 § 1 ustawy prawo ochrony środowiska i potraktował spółkę A jako stronę postępowania. Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że skoro organ podjął czynności w postępowaniu administracyjnym to postępowanie to zostało wszczęte z mocy prawa z urzędu. Art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego (postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu) musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwionych w formie decyzji administracyjnych. Przepisy prawa materialnego stanowią o tym czy postępowanie administracyjne może być wszczęte z urzędu czy też na wniosek strony. Jednocześnie art. 61 § 1 kpa wyznacza granice zasady skargowości przyjmując, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy jednostki mającej legitymację procesową strony, w rozumieniu art. 28 kpa. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanej osoby jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania p. B.Adamiak J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2006r. W ocenie Sądu okoliczności sprawy dotyczące art. 154 ustawy prawo ochrony środowiska nie wskazują, aby można było uznać Spółkę A jako stronę postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o w/w przepis. Spółka A ma w tej sprawie tj. ustalenia w drodze decyzji wymagań w zakresie ochrony środowiska dot. eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia – interes faktyczny a nie interes prawny. W sytuacji gdy przepisy szczególne wyraźnie stanowią w jakich przypadkach wszczyna się postępowanie z urzędu lub na wniosek, organ jest związany tymi przepisami co do sposobu wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zasadne jest stanowisko SKO w K., który uchylił decyzję Starosty K. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Organ II instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko dlaczego uchylił decyzję i umorzył postępowanie wszczęte na wniosek oraz wskazał jak należy przeprowadzić postępowanie wszczęte z urzędu. Sąd oddalił wniosek skarżącej Spółki A o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu tj. analizy uciążliwości akustycznej prowadzonej przez działalność B dla hotelu D w U. gdyż nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę.