I FZ 596/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1363/07, w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1363/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 maja 2007 r., w której organ określił kwoty różnicy podatku obniżające podatek należny za marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2005 r., określił kwotę zwrotu różnicy podatku za lipiec 2005r. oraz za miesiące od marca do lipca 2005 r. ustalił dodatkowe zobowiązania podatkowe. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że postanowieniem z dnia 31 lipca 2007r. wydanym w sprawie o sygn. akt I FSK 1062/06, na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wykładnia przepisów prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na użytek tej sprawy będzie miała znaczenie dla niniejszego postępowania z uwagi na to, że zaskarżona decyzja obejmuje również dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Jako podstawę prawną zawieszonego postępowania Sąd I instancji wskazał na art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.) W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości. W przypadku, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny nie przychyli się do powyższego żądania, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej decyzji w sprawie określenia kwoty różnicy podatku od towarów i usług za miesiące marzec-czerwiec 2005 r. i kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r., natomiast utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące marzec-lipiec 2005 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie; art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że WSA przysługuje prawo do zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz naruszenie art. 7 u.p.p.s.a. poprzez naruszenie obowiązku szybkiego rozpatrzenia sprawy. Autor zażalenia podkreślił, że skierowanie przez NSA pytania prejudycjalnego w innej sprawie do ETS i późniejsza wykładnia przepisów ETS nie stanowi kwestii prejudycjalnej w niniejszym postępowaniu. W ocenie strony Sąd w przypadku rozpatrywania indywidualnej sprawy jest uprawniony i zobowiązany do stwierdzenia niezgodności prawa krajowego z prawem unijnym, jeśli takowa zaistnieje. Kwestia tej zgodności nie jest tym samym kwestią prejudycjalną, a więc przeszkodą której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego, przez który należy rozumieć kontrolę prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji publicznej, ponieważ WSA może i powinien dokonać właściwej oceny we własnym zakresie. Wskazano na wyrok WSA z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt III Sa/Wa 492/05. Zdaniem strony WSA jest władny dokonać oceny zgodności z prawem wspólnotowym instytucji dodatkowego zobowiązania podatkowego. Dopiero gdy WSA miałby wątpliwości, które nie pozwalałyby na jednoznaczne rozstrzygnięcie tego problemu, wówczas można byłoby próbować uznać przyszłe orzeczenie ETS za kwestię prejudycjalną. Dodatkowo, według żalącego, pytania do ETS nie można uznać za kwestię prejudycjalną, bowiem jeśli Sąd uzna prawidłowość rozliczeń podatkowych spółki, to kwestia nałożenia 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego stanie się bezprzedmiotowa. W ocenie spółki zawieszenie postępowania sądowego jest niecelowe, gdyż interes spółki w przypadku wydania przez WSA orzeczenia, w którym dokonana wykładnia prawa wspólnotowego będzie inna niż dokonana przez ETS byłoby zabezpieczone poprzez możliwość wznowienia postępowania. Wskazano na postanowienie z dnia 28 marca 2006 r., sygn. I FZ 99/06 oraz postanowienie z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. I FZ 164/06. Strona podkreśliła również, że sąd administracyjny zawieszając postępowanie z urzędu powinien w szczególny sposób zważyć, czy takim działaniem nie narusza podstawowych zasad postępowania, a tym samym prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i w rozsądnym terminie. Odnosząc się do drugiego wniosku, tj. rozłączenia występujących w postępowaniu spraw i rozpoznania spraw dotyczących skargi na decyzję w przedmiocie określenia spółce kwoty różnicy podatku od towarów i usług za miesiące marzec-czerwiec 2005r., kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r., żalący wskazał, że sąd administracyjny może, jeżeli jest to uzasadnione np. potrzebami szybkości i sprawności postępowania, rozłączyć sprawy wcześniej połączone. W ocenie strony pomimo, że organy podatkowe dokonały określenia zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości i ustaliły dodatkowe zobowiązanie podatkowe w jednej decyzji, faktycznie mamy do czynienia z dwiema sprawami, z których sprawa dotycząca dodatkowego zobowiązania jest akcesoryjna w stosunku do sprawy dotyczącej określenia w prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z przepisem, tj. art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zatem koniecznym dla zastosowania tego przepisu jest to, aby toczyło się już któreś z wymienionych postępowań i jego wynik miał znaczenie prejudycjalne dla przyszłego sądowego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w badanej sprawie wskazane wyżej przesłanki występują. Bezspornym jest, że postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości zostało zapoczątkowane pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego (wydanym w sprawie o sygn. akt I FSK 1062/06). Ponadto wykładnia dokonana na użytek tej sprawy będzie miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy badanej bowiem dotyczy kwestii instytucji dodatkowego zobowiązania podatkowego zatem m.in. tej samej kwestii której dotyczy zaskarżona decyzja. Nie budzi również wątpliwości – choć nie wynika to wprost z treści art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. – że pojęcie "postępowania sądowego" swym zakresem znaczeniowym obejmuje również postępowanie przed organem sądowym Wspólnot Europejskich, jakim jest właśnie Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu. Według tut. Sądu, należało odrzucić argumenty żalącego wskazujące na niecelowość zawieszonego postępowania. Istotnym jest tutaj wskazanie, że kontrola sądowa odbywa się pod katem ewentualnych naruszeń przepisów postępowania w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. b u.p.p.s.a., który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W sytuacji gdy w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. 05.8.60) w pkt 11 jako podstawę do wznowienia postępowania wskazano orzeczenie ETS, które ma wpływ na treść wydanej decyzji, to w badanej sprawie obowiązkiem Sądu - aby dokonać prawidłowej kontroli decyzji podatkowej – jest odczekanie na zapadnięcie wyroku ETS dotyczącego dodatkowego zobowiązania. Odnosząc się zaś do wniosku strony o rozdzieleniu spraw i popartego go argumentacją jakoby w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z dwiema sprawami, z których sprawa dotycząca dodatkowego zobowiązania jest akcesoryjna w stosunku do sprawy dotyczącej określenia w prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT to należy stwierdzić, że nie znajduje ona podstawy prawnej. Zaznaczyć trzeba, że procedura sądowoadministracyjna w przeciwieństwie do procedury cywilnej nie przewiduje możliwości wydania wyroku częściowego, a więc nie jest możliwym rozdzielenie kwestii zaległości i ewentualnego dodatkowego zobowiązania podatkowego. Sąd nie ma więc podstaw, by, jak wnosi strona, najpierw orzec o prawidłowości określenia zaległości w podatku od towarów i usług (por. postanowienie z dnia 26 lutego 2007 r., I FZ 66/07). Za niezasadny należało również uznać zarzut o naruszeniu wynikającej z art. 7 u.p.p.s.a. zasady szybkości postępowania; instytucja zawieszenia postępowania stanowi bowiem odstępstwo od tej zasady, uzasadnione wystąpieniem przeszkód do rozpatrzenia sprawy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 orzekł jak w sentencji.