I SA/Wa 462/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie : WSA Monika Nowicka Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] - o odmowie przyznania K. S. świadczenia pielęgnacyjnego. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta O. odmówił przyznania K. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki na córką W. S. W uzasadnieniu decyzji odmownej wskazane zostało, iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiły dwie negatywne przesłanki uniemożliwiające przyznanie wnioskowanego świadczenia, a mianowicie K. S. w czasie orzekania była osobą zatrudnioną oraz jej władza rodzicielska została w stosunku do córki W. S. zawieszona na mocy orzeczenia sądu (postanowienie Sądu Rejonowego w O. Wydział III Rodzinny z dnia [...] października 2006 roku sygn. akt [...]), a opiekę prawną nad W. S. sąd powierzył B. S. Organ uznał, że ustawodawca w art. 17 ust 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2555 ze zm.)wskazując, jako osobę uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego m.in. rodzica dziecka, miał na myśli wyłącznie rodzica posiadającego nad nim władzę rodzicielką i zobowiązanego przez to troszczyć się o dobro i byt dziecka. Od powyższej decyzji K. S. wniosła odwołanie, w którym wskazała, iż mimo zawieszenia władzy rodzicielskiej, to ona faktycznie opiekuje się córką W. S. Dodała, że jej córka została pokrzywdzona przez los, ponieważ jest chora i nie ma ojca. Wskazując na fakt zawieszenia władzy rodzicielskiej na rzecz jej matki B. S. podkreśliła, że nastąpiło to na jej wyraźną prośbę, gdyż ona nie mogła pogodzić nauki z ciągłą opiekę nad córką, polegającą także na wyrażaniu zgody na dokonywanie zabiegów operacyjnych. Ponadto wskazała, że w czasie wydania zaskarżonej decyzji nie pracowała, o czym organ I instancji miał konieczną wiedzę. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta O. Kolegium uznało, że odwołanie K. S. nie zasługuje na uwzględnienie i nie można podzielić zarzutów w nim zawartych, a zaskarżonej decyzji zarzucić naruszenia prawa. Art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2555 ze zm.), przewiduje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy spełnione są łącznie wskazane w nim przesłanki: nastąpiła rezygnacja osoby uprawnionej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i jest to związane z koniecznością opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki nad dzieckiem lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawa ponadto stanowi, że osobami uprawnionymi do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są wyłącznie rodzice dziecka lub opiekun faktyczny dziecka, o ile dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł (art. 17 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2). Kolegium uznało, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, że w czasie wydawania zaskarżonej decyzji K. S. była osobą zatrudnioną. O utracie przez nią zatrudnienia organ powziął wiadomość już w dniu 6 listopada 2006 roku od B. S . Ponadto sama skarżąca - we wniosku z dnia 27 listopada 2006 roku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - wskazała, że nie jest osobą zatrudnioną ani nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Ponadto, do odwołania dołączyła również kopię świadectwa pracy, wskazującą na jej zatrudnienie w okresie od [...] roku do dnia [...] roku. Tak więc Kolegium uznało, że pierwsza ze wskazanych w zaskarżonej decyzji przesłanek uniemożliwiających przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, nie istnieje. Natomiast niewątpliwą przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jest okoliczność, iż jej władza rodzicielska w stosunku do córki W. S. została zawieszona. Postanowieniem Sądu Rejonowego w O. Wydział III Rodzinny z dnia [...] października 2006 roku sygn. akt [...], ustanowiona została opieka prawna dla małoletniej W. S., zaś obowiązki opiekuna prawnego powierzono B. S. Faktowi zawieszenia władzy rodzicielskiej i jego konsekwencjom nie zaprzecza także sama skarżąca, wskazując w złożonym odwołaniu, że zdaje sobie sprawę, iż jej władza rodzicielska została zawieszona, a przysługujące jej, jako matce, uprawnienia i obowiązki przeszły w dużej mierze na opiekuna prawnego. Wobec tego, to do uprawnień i obowiązków opiekuna prawnego należy piecza nad osobą W. S., na co składa się troska o wychowanie, kierowanie małoletnim oraz uzyskiwanie środków utrzymania i wychowania dziecka poprzez dokonywanie odpowiednich czynności faktycznych i prawnych. Kolegium uznało, że skoro zawieszenie władzy rodzicielskiej skarżącej i ustanowienie dla W. S. opieki prawnej spowodowało, iż obowiązek opieki nad dzieckiem ciąży na opiekunie prawnym, to skarżąca nie może skutecznie domagać się przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, że brak jest jednej z wymienionych w art. 17 ust. 1 w/w ustawy przesłanek do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie konieczności sprawowania przez nią opieki nad córką W. S. Nie zgadzając się z powyższą argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. K. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kierując się powyższą regułą sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotowa sprawa dotyczyła przyznania K. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki na córką W. S. Z treści w/w art.17 wynika, że świadczenie to przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka. Zmiana treści tego artykułu nastąpiła z dniem 1 września 2005 r. – we wcześniejszych uregulowaniach świadczenie to przysługiwało także opiekunowi prawnemu dziecka. Organy obu instancji bezpodstawnie uznały, że skoro K. S. ma zawieszoną władzę rodzicielską nad córką, to tym samym nie sprawuje faktycznej opieki nad dzieckiem. Okoliczność, że władza rodzicielska K. S. w stosunku do córki W. została zawieszona i jest ustanowiona opieka prawna dla niej - zdaniem Sądu nie świadczy jeszcze o tym, że skarżąca nie sprawuje faktycznej opieki nad dzieckiem. Organy I i II instancji w ogóle nie wyjaśniły, kto jest faktycznym opiekunem małoletniej i bezpośrednio opiekuje się nią na co dzień - zajmuje się jej wychowaniem, leczeniem, wyżywieniem, dba o jej higienę, bawi się z nią, podejmuje decyzje dotyczące spraw istotnych dla dziecka itp. Tymczasem kwestia ta ma decydujące znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto - rozpatrując ponownie sprawę - organy powinny mieć na uwadze także fakt, że zmiana dokonana w w/w art. 17 - poprzez wykreślenie z katalogu osób uprawnionych do pobierania świadczenia opiekuna prawnego i pozostawienie opiekuna faktycznego – również świadczy o intencji ustawodawcy. Przy ocenie wniosku skarżącej w toku ponownego postępowania, organ administracji weźmie pod uwagę całokształt zgromadzonego materiału dowodowego (w tym także treść pism skarżącej wyjaśniających zaistniałą sytuację - a w szczególności powody wniosku o zawieszenie jej władzy rodzicielskie) i dokona jego oceny zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, a także zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 kpa. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.