VII SA/Wa 479/06
WyrokWSA w Warszawie2007-10-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę narusza uzasadnione interesy osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, jeśli skarżący nie posiadają tytułu prawnego do dotychczasowego dojazdu, a organ administracji nie ma kompetencji do ustanawiania służebności drogowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie mają kompetencji do ustanawiania służebności drogowej ani ustalania przebiegu dostępu do drogi publicznej w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej należy rozumieć jako uwzględnienie istniejącego stanu prawnego, np. istniejącej służebności. Skarżący, którzy nie posiadają tytułu prawnego do dotychczasowego dojazdu, powinni samodzielnie zadbać o uzyskanie służebności drogowej poprzez umowę lub orzeczenie sądu cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zakładu produkcyjnego. Skarżący, jako osoby trzecie, podnosili zarzuty dotyczące naruszenia ich interesów, w szczególności utraty dotychczasowego dostępu do drogi publicznej w związku ze sprzedażą gruntu przez Wspólnotę Gruntową Miasta Ł. inwestorowi. Sąd rozpoznał skargi, oddalając je.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatom.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skarg W.G., A.R. oraz D.i K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. skargi oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S.M. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...], [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.M. z Kancelarii Adwokackiej przy u. [...], [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W.C. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...], [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
VII SA/Wa 479/06
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Starosta Powiatu G. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane / Dz. U. z 2003 roku Nr 207, poz. 2016 ze zmianami / oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zmianami / - zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę zakładu produkcyjnego (kategoria obiektu budowlanego – XVIII) zlokalizowanego na działkach Nr [...], [...], [...] położonych w Ł. przy ulicy [...], dla Firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli D. i K.D., A.R. i W.G. po rozpatrzeniu, których Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż inwestor złożył kompletny wniosek o udzieleniu pozwolenia na budowę do którego dołączył:
• decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2005 r. o warunkach zabudowy;
• decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2005 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia;
• projekt architektoniczno-budowlany posiadający wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, opracowany przez osoby posiadające uprawnienia budowlane i przynależące do Izby Samorządu Zawodowego oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;
• projekt zagospodarowania działki;
• oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ architektoniczno-budowlany dokonał sprawdzenia zgodności projektu z przedłożoną decyzją o warunkach zabudowy, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a także kompletność projektu oraz dołączone uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia.
Stwierdziwszy, iż inwestor spełnił wszystkie wymagania określone w art. 35 ust 1 Prawa budowlanego, organ architektoniczno-budowlany nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ustawy).
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniach organ II instancji wyjaśnił, iż nieruchomości o nr ewid. [...], [...], [...], na których ma być realizowana inwestycja, powstały w wyniku podziału odpowiednio działek nr [...], [...] i [...] zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. Od tego czasu nieruchomości nie były dzielone. Działka nr [...], z której powstała między innymi działka o nr [...] stanowiła drogę powszechnego korzystania, będącą własnością Miasta Ł. Natomiast działki nr [...] i [...], z których powstały między innymi działki nr [...] i [...], stanowiły własność Wspólnoty Gruntowej Miasta Ł. Aktem notarialnym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. Wspólnota dokonała darowizny dla Miasta Ł. niezabudowanych nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...] z przeznaczeniem pod budowę zakładu przemysłowego. W dniu 28 lipca 2000r. aktem notarialnym Rep A Nr [...] Miasto Ł. sprzedało Spółce "[...]" niezabudowane nieruchomości położone w Ł., oznaczone jako działki Nr: [...], [...] i [...].
W dalszych wywodach uzasadnienia organ wskazał, iż w związku z projektowaną inwestycją do Urzędu Miasta Ł. wpłynął wniosek A.O. o ustanowieniu służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu do jego nieruchomości położonej w Ł., oznaczonej nr ewid. [...] przez działkę Nr [...] stanowiącą własność Miasta Ł. Działka A.O., jak i działki skarżących znajdują się w sąsiedztwie działek należących do [...] Sp. z o.o.
Burmistrz Miasta Ł. poinformował odwołujących o możliwości ustanowienia drogi dojazdowej do ich działek w związku z ustanowieniem drogi dojazdowej do działki A.O., proponując służebność gruntową na tej samej nieruchomości Miasta Ł., oraz zwracając się o złożenie stosownych wniosków formalnych. Odwołujący nie wyrazili zgody na takie rozwiązanie domagając się ustanowienia służebności gruntowej na nieruchomości nie będącej własnością Miasta Ł. Uchwałą Rady Miasta Ł. z dnia [...] kwietnia 2005 r. wyrażono zgodę na ustanowienie służebności gruntowej na nieruchomości stanowiącej własność Miasta.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się D. i K.D., A.R. i W.G. wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżące A.R. i W.G. podały, iż wystąpiły do Spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej w Ł. o sprzedanie terenu przez, który przebiega dojazd z drogi publicznej do ich działek. Zarząd Wspólnoty nie wyraził zgody na sprzedaż natomiast grunt ten bezpłatnie przekazał Miastu Ł., które następnie sprzedało teren inwestorowi.
Oświadczyły, iż nie wyrażają zgody na ustanowienie na ich rzecz służebności gruntowej na terenie proponowanym przez Miasto, gdyż jest to teren oczyszczalni ścieków, w związku z czym doszłoby do naruszenia przepisów o ochronie środowiska i przepisów Prawa budowlanego.
Skarżący D. i K. D. także podnieśli, iż projektowana inwestycja uniemożliwi im dojazd do ich nieruchomości.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie dopuszczalna jest jej sądowa kontrola.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie nastąpiły.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] Sp. z o.o., pozwolenia na budowę zakładu produkcyjnego.
Obowiązkiem organu przed udzieleniem pozwolenia na budowę jest sprawdzenie czy zostały spełnione wszystkie wymogi ustawowe, wynikające z przepisów art. 32 i art. 35 ustawy Prawo budowlane.
Analizując wskazane przepisy Sąd w pełni podziela ocenę Wojewody [...], iż inwestor spełnił wymagania określone przez prawo, bowiem złożył wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu uzyskanej dla projektowanej inwestycji, złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 ustawy), a także złożył kompletny projekt budowlany posiadający wymagane opinie i uzgodnienia, zgodny z przepisami w tym techniczno-budowlanymi.
Oznacza to, że organ architektoniczno-budowlany nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ustawy).
Ustaleń tych nie kwestionują także skarżący podnosząc wobec zaskarżonej decyzji jedynie zarzuty dotyczące naruszenia ich uzasadnionych interesów jako osób trzecich. W wywodach skarg podnoszono, iż realizacja inwestycji objętej pozwoleniem na budowę pozbawi ich nieruchomości dostępu do drogi publicznej, co oznacza naruszenie przepisów Prawa budowlanego.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów wskazać należy, iż art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, jako przykład chronionych interesów osób trzecich wymienia właśnie zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Zgodnie z cytowanym przepisem na etapie projektowania i budowy obiektu budowlanego należy zapewnić "poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej".
Pomijając rozważania dotyczące nowego brzmienia przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 wprowadzonego ustawą z dnia 27 marca 2003r., o zmianie ustawy – Prawo budowlane i o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718), którą dotychczasowe sformułowanie "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich", zastąpiono wyrazami "poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich" wskazać należy, iż skarżący są właścicielami działek, które także przed wydaniem decyzji z [...] grudnia 2005r. nie miały dostępu do drogi publicznej.
Okoliczność ta jest w sprawie niesporna, gdyż jak wynika z wywodów skarg, skarżący korzystali zwyczajowo z prawa przejazdu i przechodu do swoich nieruchomości przez grunty stanowiące własność Wspólnoty Gruntowej w Ł. Przekazanie przez Wspólnotę tych gruntów Miastu Ł., a następnie sprzedanie ich inwestorowi pozbawiło skarżących możliwości dotychczasowego dojścia do swoich działek co nie oznacza jednak, że decyzja, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielnie pozwolenia na budowę naruszyła ich uzasadnione interesy, jako osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane).
Obowiązek uwzględnienia interesów osób trzecich poprzez zapewnienie tym osobom dostępu do drogi publicznej nie może być rozumiany w ten sposób, że w postępowaniu administracyjnym mającym na celu wydanie pozwolenia na budowę organy administracji publicznej mają ustanawiać na rzecz osób trzecich drogę konieczną bądź samodzielnie ustalać, którędy przebiegać będzie dostęp do drogi publicznej przez działkę, na której ma być realizowana inwestycja. Nie należy to absolutnie do kompetencji tych organów. To osoba zainteresowana dostępem do drogi publicznej winna zadbać o to by uzyskać ograniczone prawo rzeczowe w postaci drogi koniecznej poprzez zawarcie umowy lub poprzez uzyskanie orzeczenia sądu cywilnego w tym przedmiocie. Obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej należy zdaniem sądu rozumieć w ten sposób, że organy administracji wydające pozwolenie na budowę winny uwzględniać istniejący stan prawny na gruncie np. istniejącą służebność drogi koniecznej. Wówczas organ administracji może zażądać by obiekt był usytuowany na działce w taki sposób aby nie naruszał możliwości korzystania z istniejącej drogi koniecznej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący nie podjęli żadnych działań w celu uzyskania służebności drogi koniecznej przechodzącej przez nieruchomość należącą obecnie do inwestora.
Skarżący nie posiadają żadnego tytułu prawnego do używania dojazdu do swoich działek i korzystają z niego bezumownie.
Wskazać należy, iż Rada Miasta Ł. podjęła stosowne uchwały, którymi wyraziła zgodę na ustanowienie służebności gruntowej na gruntach stanowiących własność Miasta w celu zapewnienia dojazdu do działek skarżących. Kwestionowanie przebiegu tej służebności nie może być skuteczne w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy architektoniczno-budowlane.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło