II SA/Kr 801/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ] w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Wojciech Jakimowicz Sędziowie NSA: Anna Szkodzińska NSA: Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz skarżącej H.K. kwotę 100 zł ( słownie: sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [.....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu w K. , działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, w związku z art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. 2003 r. nr 207, póz. 2016 z późn. zm.), a także art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 100 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie obiektu wniesionego na działce ..... w K. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu ......08.2005 r. ustalił, że inwestorem obiektu wzniesionego w czerwcu 2005 r. jest D.L. oraz, że właścicielem działki na której go wzniesiono był S.L. - mąż inwestora, zmarły ..... kwietnia 2004r. Ocenił, że bez znaczenia dla sprawy toczącej się przed PINB jest ustalenie następców prawnych zmarłego, gdyż inwestor został ustalony jednoznacznie a obiekt został wzniesiony po śmierci S.L. Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła D.L. występując o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego (art. 6, 7, 8, 11 k.p.a.) poprzez nie uznanie następców prawnych S.L. , będących właścicielami działki gruntowej nr....... w K. , za strony w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej znajdującej się na tej nieruchomości. D.L. wskazała, że wprawdzie S.L. zmarł jeszcze przed rozpoczęciem budowy przedmiotowego obiektu, ale stroną postępowania jest każdy jego następca prawny, który zostanie wskazany na mocy stwierdzenia nabycia spadku. Postanowieniem z dnia [....] ....... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. z 2003r. Dz. U. Nr 207 póz. 2016 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i wskazując jako podstawę art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 w/w ustawy Prawo budowlane i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił prowadzone postępowanie w sprawie obiektu - blaszaka wzniesionego na działce nr ...... w K. Organ wskazał, że równolegle do prowadzonego postępowania przed PINB toczy się postępowanie spadkowe po zmarłym w dniu .....04.2004r. S.L. , który zgodnie z oświadczeniem D.L. złożonym do protokołu oględzin z dnia ......08.2005r. był właścicielem działki nr ...... Na działce tej zlokalizowany jest obiekt, którego legalność jest przedmiotem sprawy. Zatem do czasu zakończenia postępowania spadkowego nie jest możliwe prawidłowe określenie stron postępowania, które zgodnie z art. 104 k.p.a. winno zakończyć się decyzją. Organ podniósł przy tym, że wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę, z pominięciem strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożyła H.K. wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła, że S.L. (właściciel nieruchomości), który od 2 lat nie żyje nie jest stroną postępowania, tym samym nie można uznać, iż wynik postępowania spadkowego po właścicielu nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym w prowadzonym przez organ l instancji postępowaniu o rozbiórkę samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę ......... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis art.97 § 1 pkt 4 kpa, będący podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na wstępie stwierdzić pozostaje, że zaskarżone postanowienie nie zawiera treści wskazanej w art. 100 § 1 k.p.a. - rozstrzygnięcia o wystąpieniu do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, albo wezwania strony do wystąpienia o to w oznaczonym terminie. Od zastosowania tego przepisu organ zwalnia jedynie wykazanie przez stronę, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dowodu, że toczy się postępowanie spadkowe po S.L. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie poglądem przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Z kolei odpowiedzieć pozostaje na pytanie czy śmierć właściciela działki, na której po jego śmierci inwestor wzniósł obiekt budowlany, w sytuacji, gdy adresatem decyzji może być wyłącznie inwestor, jest zagadnieniem wstępnym rozumianym w wyżej wskazany sposób. Na pytanie to należy udzielić odpowiedzi przeczącej. W niniejszej sprawie chodzi przecież o prawidłowe ustalenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego, co nie jest uzależnione od wydania postanowienia spadkowego. Do identycznych wniosków prowadzi analiza przepisów art.97 i 99 kpa. W myśl przepisu art. 97 § 1 kpa organ administracji publicznej nie zawiesza postępowania w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu jest możliwe. Stosownie zaś do przepisu art. 99 kpa, organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Logiczną konsekwencją treści tych przepisów jest przyjęcie poglądu, że dla prowadzenia postępowania wystarczające jest wskazanie następców prawnych zmarłych stron. Może tego dokonać każda ze stron postępowania, również sami następcy prawni mogą się zgłosić do prowadzonego postępowania, może też wskazać ich organ, jeśli są mu znani. Przepis art. 97 kpa nie wymaga, aby dalsze postępowanie było prowadzone z udziałem spadkobierców legitymujących się postanowieniami spadkowymi. Przy interpretacji tego przepisu nie można stosować wykładni rozszerzającej. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę (wyrok NSA z dnia 7.05.1999 IV SA 744/97 LEX nr 47266). Mając na uwadze, iż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ma jedynie charakter deklaratoryjny, nie jest wymagane jego przedstawienie organowi, w celu wykazania przymiotu następcy prawnego strony. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 10.08.2001 r. sygn. l SA 528/00 LEX nr 54740 , stwierdzającego, że postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa powinno ulec zawieszeniu do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie. Skoro zatem nawet śmierć strony w toku postępowania administracyjnego, w świetle postanowień art. 97 § 1 pkt. 1 k.p.a., nie nakłada na organ administracji bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku, to nie do przyjęcia jest teza, że śmierć właściciela działki przed wszczęciem postępowania administracyjnego będzie rodzić taki obowiązek. Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw do uznania, że orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku dla ustalenia legitymacji określonych podmiotów jako stron postępowania administracyjnego jest zagadnieniem wstępnym. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku nie rozstrzyga się bowiem kwestii dziedziczenia, lecz dokonuje deklaratywnego stwierdzenia przejścia na określone osoby praw i obowiązków zmarłego, skutkującego powstaniem domniemania przewidzianego w art. 1025 § 2 kc. Konsekwencją przewidzianej w art. 1025 § 1 i 2 kc regulacji dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie nie jest więc wymóg dowodzenia następstwa prawnego w drodze dziedziczenia wyłącznie postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lecz obowiązek uznania za wiążącą jego treść do momentu obalenia domniemania z § 2 . Dlatego też Sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszony został przepis art.97 § 1 pkt 4 kpa , co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wobec powyższego , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstaw/e art. 200 p.p.s.s.a