IV SA/Gl 260/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-10-29
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla policjanta, przyznawana na podstawie art. 94 ustawy o Policji, może zostać przyznana po uzyskaniu przez policjanta prawa do lokalu mieszkalnego, jeśli zaciągnięte kredyty konsumpcyjne nie są bezpośrednio udokumentowane jako związane z tym nabyciem?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla policjanta jest świadczeniem celowym, które ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Choć przepisy nie określają terminu na złożenie wniosku, wnioskodawca musi wykazać związek pomiędzy zaciągniętymi zobowiązaniami finansowymi a faktem uzyskania mieszkania. W przypadku braku takiego udokumentowanego związku, a zwłaszcza gdy zaciągnięte kredyty mają charakter konsumpcyjny i nie ma pewności co do ich przeznaczenia na zakup lokalu, organ ma podstawy do odmowy przyznania pomocy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji, P. M., złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego po tym, jak uzyskał spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, uznając roszczenie za przedawnione. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmowną, uznając, że choć przepisy nie przewidują terminu na złożenie wniosku, brak jest udokumentowanego związku między zaciągniętymi kredytami konsumpcyjnymi a nabyciem mieszkania. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę funkcjonariusza na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia finansowego związanego z lokalem mieszkalnym oddalono skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w K., działając na podstawie art. 94 i art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468) postanowił odmówić przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w K. – sierżanta P. M.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że sierżant P. M. uzyskał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ulicy K. [...] na podstawie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego z dnia [...] r. Dopiero w dniu [...] r. funkcjonariusz złożył wniosek o przyznanie jednorazowej pomocy finansowej na zakup przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na uwadze, przywołując art. 107 ustawy o Policji organ stwierdził, że świadczenie uległo przedawnieniu, zgodnie z zapisem, iż "roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne". W tym stanie organ stwierdził, że funkcjonariusz nie spełnił warunków do otrzymania pomocy finansowej i dlatego wydanie decyzji odmownej było w pełni zasadne.
Nie godząc się z powyższą decyzją P. M. złożył odwołanie, wnosząc o przyznanie mu wnioskowanej pomocy. Potwierdzając fakt otrzymania mieszkania oraz wpłaty wymaganej kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł w [...] r., wyjaśnił, że wobec braku takiej kwoty musiał ją pożyczyć. Dlatego też zmuszony był ubiegać się o przyznanie kredytu bankowego, dla oddania długu. Dodał, że powodu, iż posiadane przez niego mieszkanie nie jest mieszkaniem własnościowym zmuszony był starać się o kredyt konsumpcyjny, gdyż taki łatwiej można było uzyskać. Wyjaśnił także, że zaciągnięte kredyty będzie spłacać według harmonogramu nawet do [...] r. i uzyskana pomoc finansowa, choć w niewielkim stopniu to jednak pomogłaby w tej spłacie. Wskazując, że od 10 lat jest funkcjonariuszem policji i przysługuje mu prawo ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, podał, że nikt go nie poinformował wcześniej o możliwości skorzystania z takiej formy pomocy oraz, że ubieganie się o nią może ulec przedawnieniu.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej tej decyzji przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 88, art. 94, art. 95 ust. 1 pkt 2 art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884) i § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468). W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawiając stan faktyczny sprawy, potwierdził uzyskanie przez odwołującego mieszkania [...] r. oraz wystąpienie przez niego z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w [...] r. Analizując dalej sprawę organ odwoławczy zauważył, że wpłata wkładu mieszkaniowego do Spółdzielni nastąpiła w dniu [...] r., a umowa o ustanowienie spółdzielczego prawa lokatorskiego nastąpiło dzień później – [...] r. Natomiast umowa kredytu konsumenckiego zawarta została dopiero w dniu [...] r. Odwołując się do treści art. 88 ustawy o Policji Komendant Wojewódzki Policji w K. wyjaśnił, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, przy czym prawo to może być zrealizowane w formie rzeczowej - poprzez przydział mieszkania lub finansowej - przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Ta ostatnia forma pomocy na mocy art. 94 cytowanej ustawy przysługuje policjantowi, który nie uzyskał przydziału mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej. Odnosząc się zaś do stanowiska organu pierwszej instancji, uznał je za całkowicie błędne, podnosząc, że ustawa o Policji nie przewiduje wygaśnięcia prawa do pomocy finansowej na skutek upływu czasu czy zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona. Dodał jednakże, że chociaż obowiązujące przepisy nie zastrzegają terminu do złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy i może on być złożony także po uzyskaniu prawa do lokalu mieszkalnego, to jednak powinno to następować w pewnej łączności czasowej z faktem, który stanowi jego podstawę. W rozpatrywanej sprawie taki związek nie został wykazany, a pomoc powyższa jest świadczeniem celowym i ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych policjanta we własnym zakresie. W związku z brakiem udokumentowanego potwierdzenia, że posiadane zadłużenie związane jest uzyskaniem mieszkania, odmowa przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest uzasadniona.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik P. M., zarzucając decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji naruszenie obowiązującego prawa – ustawy o Policji i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r., wniósł o zmianę tej decyzji poprzez jej uchylenie w całości i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powołując się na obowiązujące przepisy ustawy o Policji oraz przepisy wykonawcze wywiódł, że wnioskowana pomoc w pełni mu przysługuje. Podkreślił, że przepisy nie przewidują wygaśnięcia tego uprawnienia czy to z racji upływu czasu czy też zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona. W jego ocenie organ rozpatrujący sprawę powinien wziąć pod uwagę fakt, iż skarżący nie miał do chwili zawarcia umowy zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, czyli przysługiwało mu prawo do lokalu mieszkalnego lub pomoc finansowa na jego uzyskanie. Kredyty, które zmuszony był zaciągać w łącznej wysokości ok. [...] zł, przeznaczone były na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a mianowicie na spłatę zadłużenia związanego z lokalem mieszkalnym. Dlatego też stwierdził, że występowanie zadłużenia z powodu nabycia mieszkania jest przesłanką uzasadniającą uzyskanie wnioskowanej pomocy finansowej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska, wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji raz jeszcze podkreślając, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jak sama nazwa wskazuje, jest świadczeniem celowym i służyć ma zaspokojeniu potrzeb policjanta w postaci uzyskania mieszkania we własnym zakresie. Pomimo zatem, że obowiązujące w tym zakresie przepisy nie przewidują terminu do złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy, czyli może być on złożony po uzyskaniu prawa do lokalu mieszkalnego, jednakże powinno to nastąpić w pewnej łączności z faktem, który stanowi jego podstawę. Wobec porównania daty uzyskania prawa do mieszkania, wystąpienia z wnioskiem o przedmiotową pomoc oraz przy braku udokumentowania posiadanego zadłużenia jako związanego z uzyskaniem lokalu mieszkalnego, należało odmówić przyznania pomocy. To z kolei uzasadnia wniosek o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, wyjaśniając dodatkowo, że prawdopodobną przyczyną uzyskania kredytu konsumpcyjnego była łatwiejsza procedura, obowiązująca przy jego uzyskaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przede wszystkim należy podkreślić, że pomoc finansowa na uzyskania lokalu mieszkalnego przewidziana w art. 94 ustawy o Policji jest niejako zastępczą formą pomocy w stosunku do podstawowej wynikającej z art. 88 ust. 1 tej ustawy, gdzie ustanowiono prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zatem przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przede wszystkim poprzez przydział lokalu mieszkalnego z zasobów, o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. Zgodnie zaś z art. 94 ust. 1 policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z brzmienia art. 94 ust. 1 wynika zatem, że prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu mieszkalnego ("policjantowi, który nie otrzymał lokalu..."), a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa.
Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji łączy się ściśle z art. 95 tej ustawy i wyraża się w tym, że pomoc finansowa przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkaniowego na podstawie decyzji administracyjnej a powinien był taki lokal uzyskać. Pomoc, w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych policjantów ma charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wszystkich policjantów.
Sytuacja P. M. na tle wymienionej interpretacji przepisów ustawy o Policji, podlega jednoznacznej kwalifikacji. Na podstawie umowy z dnia [...] r. żona funkcjonariusza podpisując umowę o ustanowienie spółdzielczego prawa lokatorskiego do lokalu mieszkalnego w B. przy ulicy K. nr [...] przesądziła o fakcie nabycia mieszkania przez rodzinę M., uwidaczniając wśród uprawnionych do zamieszkiwania w tym lokalu siebie, męża – P. M. oraz córkę. P. M. nie posiadał wcześniej samodzielnego lokalu mieszkalnego, a zatem choć nie zostało to wyraźnie w kwestionowanych decyzjach stwierdzone, posiadał prawo do lokalu mieszkalnego przysługującego na podstawie przywołanego powyżej art. 88 ustawy o Policji. Zatem wobec nie przyznania mu mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej, funkcjonariusz posiadał prawo ubiegania się pomoc finansową.
W przypadku takiej osoby, a więc spełniającej wymogi ustawowe dla przydzielenia jej pomocy finansowej, termin złożenia wniosku (i załączników) rzeczywiście nie jest określony wymienionym rozporządzeniem. Rodzaj udzielonej pomocy finansowej, czy na zakup mieszkania czy na spłatę kredytu mieszkaniowego, może być rozważany przez organ przyznający tę pomoc w każdej jednostkowej sprawie.
Analizując rozpatrywaną sprawę, należy stwierdzić, że P. M. składając, jako uprawniony, wniosek o przyznanie pomocy finansowej, nie wykazał związku pomiędzy złożonym wnioskiem a faktem uzyskania mieszkania i poniesionych w związku z tym kosztów. Należy w tym zakresie potwierdzić ustalenia i stanowisko organu odwoławczego, iż pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest świadczeniem celowym i służyć ma zaspokojeniu potrzeb policjanta w uzyskaniu mieszkania we własnym zakresie. Zatem składający taki wniosek, powinien wykazać związanie tych środków z potrzebami mieszkaniowymi. Pomimo jednak takiego obowiązku, pomimo przedstawienia w trakcie postępowania kserokopii umowy z dnia [...] r. o uzyskania lokalu mieszkalnego oraz kserokopii umów kredytowych, wypada zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż na dzień złożenia wniosku o wymienioną pomoc, brak było udokumentowanego potwierdzenia, że posiadane zadłużenie kredytowe jest związane z faktem uzyskania mieszkania. Z przedłożonych kserokopii umów kredytowych wynika jedynie, że są to kredyty konsumpcyjne. Nie wynika z nich natomiast, że mają związek z uzyskaniem przez funkcjonariusza mieszkania. Fakt konsumpcyjnego charakteru pobranych kredytów potwierdził pełnomocnik skarżącego na rozprawie. Wyjaśnił, że procedura ich uzyskania jest zdecydowanie łatwiejsza. Niestety trudniej w przypadku uzyskania takiego kredytu powiązać go z potrzebami związanymi z uzyskanym mieszkaniem, tym bardziej, że data uzyskania mieszkania i kredytów, a zwłaszcza tego, na który powołuje się skarżący jest wzajemnie od siebie odległa. Ponadto trzeba dodatkowo w tym miejscu także podnieść, że w piśmie skarżącego z dnia [...] r. (prawdopodobnie chodzi o [...] r.) stanowiącym jego odwołanie od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] r. (karta [..] akt administracyjnych) P. M. stwierdził "kiedy w [...] r. moja żona otrzymała przydział lokalu ze Spółdzielni Mieszkaniowej w B., ja o tym nic nie wiedziałem, gdyż nie poinformowała mnie o tym fakcie. W związku z tym, że nie miałem wspólnego zameldowania wraz z żoną i nie mieszkałem z nią, byłem zmuszony mieszkać u rodziców, gdzie do dnia dzisiejszego nie jestem posiadaczem mieszkania własnościowego, gdyż mnie na to nie stać". Wynika zatem z tego pisma, że skarżący do [...] r., kiedy pisze cytowane powyżej we fragmencie odwołanie, nie wiedział o uzyskanym mieszkaniu, zatem w jaki sposób biorąc kredyt w [...] r. przeznaczał go na uzyskane mieszkanie, skoro o nim nie wiedział. Wprawdzie powyższe informacje złożone zostały przez funkcjonariusza w innym postępowaniu, dla potrzeb innej, niż rozpatrywana, sprawy, to jednak w ocenie składu sądzącego nie można ich pominąć. Nie wydaje się właściwe by funkcjonariusz mógł odmiennie przedstawiać swoją sytuację w zależności od rozpatrywanej właśnie sprawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło