I FZ 135/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 918/07 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 6 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2006 r. oraz lipiec i sierpień 2006 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przywrócić termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 stycznia 2008 r. o sygn. akt I SA/Gd 918/07 odmówił B. S. przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 6 sierpnia 2007 r. o nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2006 r. oraz lipiec i sierpień 2006 r. B. S. wnioskiem z dnia 13 listopada 2007 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się do WSA w Gdańsku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 6 sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu wskazała, że ustanowiony przez nią pełnomocnik procesowy pozostawił prawidłowo zaadresowaną skargę pracownikowi skarżącej, który omyłkowo skierował przesyłkę bezpośrednio do WSA, zamiast do Dyrektora Izby Skarbowej. Skarga ta została następnie przez WSA przekazana pismem z dnia 11 września 2007 r. do Dyrektora Izby Skarbowej, który z kolei przekazał ją (wraz z odpowiedzią na skargę) do WSA. Postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. WSA skargę odrzucił, jako wniesioną po terminie. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2008 r. WSA uznał zaś, że wniosek B. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd powołał treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Następnie Sąd przypomniał, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie pełnomocnik powinien był zadbać o rzetelne nadanie przesyłki pocztowej zawierającej skargę poprzez osobiste zaadresowanie koperty, bądź też poprzez posłużenie się do wykonania tej czynności osobą kompetentną, mającą świadomość skutków prawnych błędnego nadania korespondencji. Tym samym, zdaniem Sądu, należy przyjąć, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia skargi do WSA. Na powyższe postanowienie podatniczka, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego - wniosła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie skardze biegu, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. wobec tego, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że błędne zaadresowanie koperty przez pracownika firmy, pomimo prawidłowego określenia adresata w treści skargi stanowi o winie pełnomocnika strony. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarga była zaadresowana prawidłowo, tj. "za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w G.". Pełnomocnik pozostawił skargę zawierającą prawidłowo określonego adresata do wysłania kompetentnemu pracownikowi skarżącej (sekretarce), która omyłkowo zaadresowała skargę bezpośrednio do WSA w Gdańsku. Skarga trafiła do WSA przed upływem 30-dniowego terminu, natomiast WSA przesłał skargę do Dyrektora Izby Skarbowej po upływie kilku dni, także skarga miała jednodniowe uchybienie terminu. Powodem uchybienia terminu była zwykła pomyłka w zaadresowaniu koperty, a pełnomocnik dołożył należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy zauważyć przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona zaprezentowaną argumentacją w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślenia wymaga, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia braku winy przez skarżącą, ponieważ uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Z akt sprawy wynika, że wszystkie czynności dokonywane przez pełnomocnika zostały wykonane z zachowaniem standardów profesjonalizmu. W nagłówku skargi z dnia 6 września 2007 r. (data stempla pocztowego) został prawidłowo oznaczony zarówno adresat - "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku", jak i też tryb wnoszenia skargi - "za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w G.". Strona powierzając pełnomocnikowi prowadzenie sprawy nie dokonała błędu w wyborze, ponieważ pełnomocnik wykonał wszystkie czynności prawidłowo. W tym miejscu należy wskazać, że, uwzględniając rzeczywiste warunki prowadzenia działalności gospodarczej, profesjonalny pełnomocnik ma ograniczone możliwości nie tylko wykonania, ale nawet nadzorowania wszystkich czynności pośrednio związanych ze sprawą - w szczególności czynności technicznych, jak przepisanie adresu na kopertę. Skarżąca powinna ponosić konsekwencje czynności dokonywanych przez pełnomocnika, jednakże odpowiedzialność tę należy miarkować zarówno wynikami analizy stopnia zawinienia pełnomocnika w zakresie zadań, do których został powołany, jak też realizacją konstytucyjnie chronionego prawa do Sądu - wyrażonego w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r., sygn. akt II FZ 99/08). Jeżeli na kwestie dochowania terminu nie miała w sprawie wpływu strona skarżąca oraz zostało uprawdopodobnione w sprawie, że pełnomocnik dochował należytej staranności, której możnaby od niego wymagać, a jedyną przyczyną uchybienia terminu była w istocie omyłka techniczna, to ze względu na wagę prawa do Sądu, należało orzec o wypełnieniu przesłanek z art. 86 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 § 1 i § 2 w zw. z art. 188 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.