II GSK 252/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. O. P. S. A. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1124/07 w zakresie odrzucenia skargi N. O. P. S. A. z siedzibą w W. w sprawie ze skargi N. O. P. S. A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1124/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę N. O. P. S. A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podniósł, że stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie, zgodnie z treścią art. 40 § 2 k.p.a., organ administracji miał obowiązek doręczania pełnomocnikowi wszelkich pism, w tym także treści zapadłych rozstrzygnięć. Jedynie bowiem doręczenie wydanej przez organ decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony, uznać można za prawidłowe. Tym samym termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg z dniem doręczenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pełnomocnikowi skarżącej, nie zaś z dniem doręczenia decyzji skarżącej spółce. Z akt sprawy wynika, że przedmiotową decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 czerwca 2007 r., a skarga została przez niego wniesiona w dniu 29 maja 2007 r., to jest w dacie, w której termin do wniesienia skargi nie rozpoczął jeszcze biegu. Zdaniem Sądu I instancji pismo pełnomocnika z dnia 11 lipca 2007 r., w którym podnosi on, iż popiera w całości skargę z dnia 29 maja 2007 r. i wnosi o nadanie jej biegu, nie konwaliduje powyższej wadliwości. Spółka N. O. P. złożyła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na błędnym przyjęciu, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie została wniesiona w odpowiednim terminie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że prawidłowość dokonania czynności doręczenia leży po stronie organu i w przedmiotowej sprawie skarżący mógł uznać, że doręczenie decyzji na jego adres, a nie jak chce przepis art. 40 § 2 k.p.a. na adres jego pełnomocnika, zostało uznane przez organ za prawidłowe. Działanie pełnomocnika charakteryzuje się dbaniem o interes mocodawcy, tak więc pełnomocnik otrzymując od mocodawcy informację, że została mu doręczona decyzja organu w sprawie, nawet biorąc pod uwagę treść art. 40 § 2 k.p.a., mógł podjąć działania w celu zabezpieczenia interesów swojego mocodawcy, czyli złożyć w terminie 30 dni od doręczenia decyzji mocodawcy, skargę na tę decyzję. Pełnomocnik nie mógł mieć pewności, czy organ nie popełni kolejnej pomyłki i w ogóle nie zaniecha doręczenia decyzji na adres pełnomocnika. Pełnomocnik nie miał także wiedzy czy oczekiwanie przez niego na doręczenie na jego adres decyzji i ewentualny brak tego doręczenia, nie spowoduje uznania przez organ niedotrzymania przez niego terminu na złożenie skargi, przy braku jej złożenia. Skarżący wskazał, że Sąd I instancji nie odniósł się przychylnie do działania pełnomocnika, który po otrzymaniu decyzji wystosował pismo, w którym oświadczył, że popiera w całości wniesioną wcześniej skargę i wnosi o nadanie jej biegu. Skarżący wskazał, że nie może on ponosić konsekwencji powstałych w wyniku błędów w działaniu organu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z powyższego wynika, że doręczenie pisma stronie reprezentowanej przez pełnomocnika, a nie reprezentującemu ją pełnomocnikowi jest wadliwe i nie wywołuje skutków prawnych. Istotą pełnomocnictwa jest bowiem uprawnienie danego podmiotu do działania przed sądem za stronę w sposób wywołujący skutki prawne bezpośrednio dla strony reprezentowanej. Działanie to polega na podejmowaniu wszystkich czynności procesowych, jakie mają związek ze sprawą i okażą się konieczne do jej przeprowadzenia. W przedmiotowej sprawie spółka N. O. P. S. A. z siedzibą w W. w dniu 12 stycznia 2007 r. udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu A. G.. Zakresem umocowania zostało objęte reprezentowanie spółki w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących wydawania zezwoleń na zajęcie pasów ruchu drogowego w celu umieszczenia na nich reklam, podejmowania wszelkich działań i czynności w tych postępowaniach, w tym do składania wniosków, odwołań, pozwów, zarzutów, sprzeciwów, zawierania ugód oraz innych niezbędnych czynności. Pełnomocnictwo to znajduje się w aktach sprawy. Pomimo niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych dyspozycji zawartej w art. 40 § 2 k.p.a. organ II instancji dokonał doręczenia decyzji na adres spółki N. O. P. S. A. w W., a nie na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pomimo różnorodności sytuacji faktycznych przewidzianych przez ustawodawcę i zróżnicowanych regulacji dotyczących doręczeń rozstrzygnięć, można na ich podstawie wyznaczyć ogólny cel i przesłanie. Normy te stanowią bowiem w istocie gwarancje przestrzegania przez administrację publiczną zasady demokratycznego państwa prawa. Przepisy o charakterze gwarancyjnym nie mogą być równocześnie interpretowane w taki sposób – jak to uczynił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu – niejako "na szkodę" obywatela (którego regulacja ma chronić przed nadużyciami ze strony administracji), w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania, mające zapewnić mu prawo do skutecznego wniesienia skargi na wydaną decyzję. Można zatem mówić w tym wypadku o swego rodzaju semiimperatywnym charakterze przepisów dotyczących zasad doręczania decyzji stronie. Innymi słowy, każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisemnej decyzji stronie powinna być oceniana przez sąd indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania, okoliczności sprawy, oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji. Należy przy tym unikać wszelkiego rodzaju automatycznej oceny, sprowadzającej się do zastosowania ogólnych reguł postępowania bez względu na specyfikę danego postępowania. W świetle niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych art. 40 § 1 k.p.a., niedoręczenie pełnomocnikowi decyzji zostało prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji jako poważne uchybienie proceduralne popełnione przez organ administracji. Z uwagi na ochronny i semiimperatywny charakter przepisów o doręczeniach, nie jest dopuszczalne, by skutki tego błędu przerzucone zostały na stronę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji gdy pełnomocnikowi procesowemu strony, z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., zaskarżonej decyzji nie doręczono, a wymieniony powziął wiadomość o doręczeniu dokumentu na adres strony i z zachowaniem trzydziestodniowego terminu od daty tego doręczenia wniósł skargę, brak jest podstaw do uznania, iż uczynił to przedwcześnie i uchybił terminowi z art. 53 § 1 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, należało uznać, że zarzut naruszenia art. 53 § 1 p.p.s.a. stanowi usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej i na mocy art. 185 §1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Postanowienie niniejsze ma ten skutek, że Sąd I instancji winien nadać bieg skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r.