VI SA/Wa 1547/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-29

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Ewa Frąckiewicz, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący krajowe regularne przewozy osób, którego pojazd jest wyposażony w tachograf, jest zobowiązany do jego używania i okazywania wykresówek, nawet jeśli przepisy wyłączają obowiązek stosowania tachografu w jego konkretnym przypadku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek używania tachografu i okazywania wykresówek powstaje tylko wtedy, gdy przedsiębiorca ma faktyczny obowiązek stosowania tego urządzenia zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego. Samo wyposażenie pojazdu w tachograf nie generuje takiego obowiązku, jeśli istnieją przepisy wyłączające jego stosowanie dla danego rodzaju przewozu. W związku z tym, nałożenie kary za brak wykresówek było wadliwe.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez odpowiednich dokumentów, tj. wykresówek z tachografu. Organ uznał, że skoro pojazd był wyposażony w tachograf, przedsiębiorca miał obowiązek jego używania. Przedsiębiorca argumentował, że w jego przypadku obowiązek ten nie istniał, a zamiast wykresówek okazał inne dokumenty dotyczące czasu pracy kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 317 (trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GITD) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C. z siedzibą w L. (w dalszej części zwanego również "skarżącym"), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 5 , art. 87, art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm., powoływanej dalej jako u.t.d.), l.p. 1.7 załącznika do ww. ustawy, art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985r., powoływane dalej jako Rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (zwane dalej Rozporządzeniem nr 561/2006) , art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2007r. pojazdu marki Mercedes nr rej [...] kierowca wykonujący krajowy regularny przewóz drogowy osób nie okazał funkcjonariuszom wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od 28 stycznia 2007r. do 12 lutego 2007r. Organ wskazał, iż w przedmiotowym pojeździe był zainstalowany tachograf co zgodnie z art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3821/85 nakładało na stronę obowiązek jego używania, tymczasem kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że skarżący przedsiębiorca polecił mu nieużywanie tachografu i nieumieszczanie w nim wykresówek. Kierowca okazał wykaz swoich obowiązków za luty 2007r. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji GITD stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności za niezasadny uznał argument, że uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy o jakich mowa w art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 3821/85 dotyczą pojazdów w których zamontowano tachografy. Zdaniem organu, wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/085 nie pozostawia wątpliwości, że fakt instalacji tachografu powoduje obowiązek jego stosowania, bowiem celem powoływanej regulacji jest zapewnienie kontroli czasu pracy kierowców i innych parametrów jazdy ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. W skardze na powyższą decyzję S. O. reprezentowany przez radcę prawnego zarzucił naruszenie: 1) art. 87 ust. 1 oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1, a w konsekwencji l.p. 1.7 załącznika do ww. ustawy przez błędne zastosowanie, gdyż kierowca podczas kontroli okazał odpowiednią dokumentację przebiegu jazdy 2) art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 2 Rozporządzenia nr 3821/85 w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85 poprzez błędną wykładnię tj. wprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na skarżącego obowiązek używania tachografu ze względu na fakt, że jest on w pojeździe zamontowany oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazów obowiązków i rozkładu jazdy. 3) art. 7 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zasadę praworządności działania administracji publicznej. Skarżący ponowił argumenty podnoszone w toku postępowania odwoławczego i podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień kontroli brak jest przepisu nakładającego na przewoźnika wykonującego regularne krajowe usługi przewozu osób obowiązek instalacji, jak również stosowania tachografu. Przewoźnik taki był natomiast obarczony powinnością prowadzenia ewidencji uproszczonej w zakresie przebiegu pracy w przedsiębiorstwie z czego skarżący się wywiązał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania , a procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ istotny . Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez S. O. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie istotą sporu stała się wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85, który stanowi, że przepis ten tj. art. 14 (regulujący uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy) nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia(EWG) nr 3821/85. Dokonując interpretacji tego przepisu organ wywiódł, że w sytuacji gdy w pojeździe wykonującym krajowe przewozy regularne osób zamontowany jest tachograf, urządzenie to powinno być używane a kierowca powinien okazywać do kontroli wykresówki. Organ podniósł ponadto, że uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy o jakich mowa w art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 3821/85 nie dotyczą pojazdów w których zamontowano urządzenie rejestrujące czas pracy kierowcy. W ocenie Sądu, wywiedziony przez organ wniosek nie jest prawidłowy a zastosowanie l.p. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym jako podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych jest wadliwie. Zdaniem Sądu, sankcja za niewyposażenie kierowcy w wykresówki dotyczy sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym istnieje obowiązek używania tachografu, a zatem konsekwentnie - na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciąży obowiązek zaopatrzenia kierowcy w stosowne tarczki. Wykładnia przepisu art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 dokonana przez organ nie uwzględnia cytowanego przepisu w całości, bowiem przepis ten mówi nie tylko o wyposażeniu pojazdu w urządzenie rejestrujące ale również o tym, iż urządzenie to jest używane zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85. Termin "używanie zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85" dotyczy niewątpliwie sytuacji, gdy przedsiębiorca ma obowiązek używać tachograf do rejestracji czasu pracy i odpoczynku kierowcy a w konsekwencji być rozliczany z prawidłowego stosowania tego urządzenia. Na marginesie należy zauważyć, że wskazanego "rozliczenia" z prawidłowego stosowania (używania) tachografu nie można było w rozpatrywanej wyegzekwować, gdyż w skontrolowanym pojeździe nie musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf) z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 2 rozporządzenia rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Reasumując: dokonana przez organ interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 ustawy o transporcie drogowym w związku z l.p. 1.7 załącznika do u.t.d. Ponieważ stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić - zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ administracji będzie obowiązany uwzględnić pogląd prawny zaprezentowany w niniejszym wyroku. O kosztach postępowania obejmujących: wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłatę za pełnomocnictwo (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego według zestawienia złożonego na rozprawie (200 złotych) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2003r. Nr 163, poz.1349 ze zm.). Stawka minimalna stanowiąca podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego wynosiła 60 złotych zgodnie z §6 pkt 1 w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 a) ww. Rozporządzenia, jednakże - zdaniem Sądu – zasadnym było przyznanie opłaty wyższej z uwagi na stopień zawiłości sprawy z występującym w niej elementem prawa wspólnotowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło