I SA/Wa 1283/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-29

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych byłego właściciela nieruchomości, jeśli nieruchomość ta została już wcześniej oddana w użytkowanie wieczyste innej osobie, a umowa ta nie została rozwiązana?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły kluczowej kwestii, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela jest zgodne z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, organy nie zbadały zagadnienia wstępnego dotyczącego ważności decyzji i umowy ustanawiającej użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, co stanowi przeszkodę do rozpoznania wniosku dekretowego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do części gruntu, który wcześniej został oddany w użytkowanie wieczyste Spółdzielni. Organy administracji dwukrotnie odmawiały ustanowienia prawa, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i dekretu o własności gruntów, wskazując na brak należytego wyjaśnienia sprawy przez organy, w szczególności w zakresie możliwości rozwiązania umowy użytkowania wieczystego z osobą trzecią. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi R. F. i D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących R. F. i D. M. kwoty po 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania R. F., decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] o odmowie ustanowienia na rzecz R. F., D. M., J. Ś., J. M., S. C., M. Ł. prawa użytkowania wieczystego do części gruntu położonego w W. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] o pow. [...] oznaczonego w ewidencji gruntów jako część działki ewidencyjnej nr [...] stanowiącego własność Miasta W. i stwierdzającą, że rozpoznanie wniosku w części dotyczącej części nieruchomości o pow. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] nastąpi odrębną decyzją oraz umorzyło postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 2245/03 oddalił skargę R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2003 r., nr [...] o uchyleniu decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania R. F., D. M., J. Ś., J. M., S. C., M. Ł. prawa użytkowania wieczystego do części gruntu położonego w W. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] o pow. [...] stanowiącego własność Miasta W. i przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że Kolegium w decyzji z dnia [...] września 2003 r. uzasadniło, z jakich powodów orzekło o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując przy tym na istotne braki materiału dowodowego, zwłaszcza brak w aktach sprawy wniosku o ustanowienie własności czasowej przedmiotowej nieruchomości, złożonego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] odmówił ustanowienia na rzecz R. F., D. M., J. Ś., J. M., S. C., M. Ł. prawa użytkowania wieczystego do części przedmiotowej nieruchomości oraz stwierdził, że rozpoznanie wniosku w zakresie dotyczącym części tej nieruchomości o pow. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowiąca własność Skarbu Państwa nastąpi odrębną decyzją wydaną przez Prezydenta W. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż dawny współwłaściciel nieruchomości A. F. w dniu 2 marca 1949 r. uiścił opłatę manipulacyjną od wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, jednak samego wniosku w aktach sprawy nie ma, a więc nie można ustalić kiedy wniosek został złożony. Organ podał, że z pisma Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] wynika, iż w rejestrze wniosków dekretowych taki wniosek został złożony. Po sprawdzeniu rejestru ustalono, że pod pozycją [...] figuruje zapis, że w dniu 16 lutego 1949 r. został zarejestrowany wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] złożony przez A. F.. Wobec braku innych dowodów organ przyjął, że datą wniesienia wniosku dekretowego był dzień 16 lutego 1949 r. Zdaniem organu, użytkowanie wieczyste nie może być ustanowione na rzecz wnioskodawców, ponieważ, według opinii urbanistycznej, część działki o pow. [...], w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona pod usługi, została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...], a po podziale Spółdzielni [...]. Organ stwierdził, że nie jest właściwy do zmiany stosunku cywilnoprawnego i obalenia skutków rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wynikającej z wpisu tego prawa do księgi wieczystej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania R. F., decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. i przekazało organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy zamiary następców prawnych dawnego właściciela dotyczące zagospodarowania przedmiotowego gruntu dadzą się pogodzić z możliwym sposobem zagospodarowania tego gruntu ustalonym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Poza tym – zdaniem Kolegium - w świetle treści art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy uzasadnienie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu innymi względami niż przesłanki określone tym przepisem świadczy o rażącym naruszeniu tego przepisu. Odnosząc się do kwestii oddania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] organ zauważył, iż w odniesieniu do przedmiotowego gruntu umowa użytkowania wieczystego może być za zgodą obu stron rozwiązana, co potwierdza również art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Prezydent W. działając jako organ administracji publicznej nie ma prawnych możliwości zniesienia skutków zawarcia umowy cywilnoprawnej, ale działając jako organ reprezentujący gminę na zewnątrz, może również podejmować działania w imieniu Gminy W. zmierzające do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w zakresie niezbędnym dla uwzględnienia wniosku następców prawnych byłego właściciela, a z akt sprawy wynika, iż takie działania nie zostały podjęte. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] odmówił ustanowienia na rzecz R. F., D. M., J. Ś., J. M., S. C., M. Ł. prawa użytkowania wieczystego do części przedmiotowej nieruchomości oraz stwierdził, że rozpoznanie wniosku w zakresie dotyczącym części tej nieruchomości o pow. [...] nastąpi odrębną decyzją. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części działki nr [...] o pow. [...], złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, nie może być pozytywnie rozpoznany, ponieważ nieruchomość ta na mocy umowy z dnia 9 listopada 1989 r. została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...], a obecnie prawo to przysługuje Spółdzielni [...]. Organ stwierdził, że nie ma możliwości rozwiązania umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, ponieważ, mimo wystąpienia przez Prezydenta W., Spółdzielnia nie wyraziła zgody na rozwiązanie tej umowy, w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od powyższej decyzji R. F. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W uzasadnieniu powołał się na pisma z dnia 23 listopada 2006 r. i 19 grudnia 2006 r. i podniósł, że władze komunistyczne zabierając za darmo przedmiotową nieruchomość wyrządziły wielką krzywdę materialną dawnym właścicielom gruntu. Poza tym podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz umorzyło postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że aktem notarialnym z 9 listopada 1989 r., Rep. [...] część dawnego gruntu hipotecznego o powierzchni [...] została -- jako część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni ogólnej [...] - oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...]. Po podziale [...] użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu została i pozostaje nadal Spółdzielnia [...]. Wobec powyższego Kolegium uznało, że skoro przedmiotowa nieruchomość została przekazana w użytkowanie wieczyste innej osobie - Spółdzielni [...], to nie istnieje prawo, które mogłoby zostać przyznane następcom prawnym byłego właściciela nieruchomości. Wskutek braku przedmiotu postępowania postępowanie w zakresie części gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] o pow. [...] oznaczonego w ewidencji gruntów jako część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] stało się bezprzedmiotowe. Nie jest bowiem możliwe przyznanie tego samego prawa różnym podmiotom. Kolegium uznało, że decyzja organu pierwszej instancji, w części orzekającej, że w sprawie pozostałej części gruntu wydana zostanie odrębna decyzja, należało pozostawić w mocy. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. R. F. i D. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W skardze zarzucili organowi naruszenie art. 7 i 110 KPA, a także naruszenie prawa materialnego w postaci art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez: 1) nie wyjaśnienie, czy i jakiej treści decyzja administracyjna poprzedzała zawarcie w dniu 9 listopada 1989 r. umowy notarialnej o oddaniu przedmiotowej działki gruntu w użytkowanie wieczyste [...], czy decyzja ta nie zawierała wad skutkujących jej nieważnością w rozumieniu art. 156 KPA i czy sporządzony na podstawie tej decyzji akt notarialny nie jest dotknięty nieważnością; 2) nie wyjaśnienie, czy [...] (obecnie [...]) wypełniła wynikające ze wspomnianej decyzji i umowy notarialnej, warunki oddania jej przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste i czy nie zachodzą przesłanki rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przewidziane w art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w art. 240 KC; 3) wydanie decyzji umarzającej postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości mimo, iż organ pierwszej instancji nie wykonał, wiążących przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, zaleceń poprzedniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. odnośnie podjęcia działań zmierzających do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w zakresie niezbędnym dla uwzględnienia wniosków następców prawnych byłego właściciela; 4) uznanie, że wniosek Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. o to, by [...] dobrowolnie wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, wypełnia zalecenia, o których mowa w pkt 3 zarzutów; 5) odmowę uwzględnienia wniosku skarżących o ustanowienie na ich rzecz użytkowania wieczystego przedmiotowej działki mimo spełnienia wymogów przewidzianych w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W uzasadnieniu podnieśli, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma okoliczność oddania przedmiotowej działki w użytkowanie wieczyste [...]. Kolegium wydając poprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. wyraziło słuszny pogląd, że Prezydent W. działając jako organ reprezentujący gminę na zewnątrz może podejmować działania w imieniu gminy W. zmierzające do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w zakresie niezbędnym dla uwzględnienia wniosku następców prawnych byłego właściciela. Brak podjęcia takich działań, w toku poprzedniego rozpoznawania sprawy, był jedną z głównych przyczyn uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. Podkreślili, że zarówno Prezydent jak i Kolegium - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - byli związani wyżej przytoczonymi poglądami i zaleceniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Zdaniem skarżących, ograniczenie się organu pierwszej instancji jedynie do wezwania Spółdzielni by dobrowolnie zgodziła się na rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego przedmiotowej działki nie spełnia wspomnianych zaleceń. Uznanie przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji wykonał zalecenia pozostaje w rażącej sprzeczności z poglądem Kolegium wyrażonym w poprzedniej decyzji dotyczącej tej samej sprawy. Zdaniem skarżących, ostatnia decyzja Kolegium narusza art. 110 KPA. Podjęcie działań zmierzających do rozwiązania umowy ustanowienia użytkowania wieczystego przedmiotowej działki wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do treści wydanych w sprawie ustanowienia tego użytkowania decyzji administracyjnych, zakresu obowiązków nałożonych na Spółdzielnię w tych decyzjach i w akcie notarialnym z dnia 9 listopada 1989 r. i sposobu realizacji tych obowiązków. Ustalenia te mogły być podstawą do podjęcia dalszych działań w kierunku wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wszczęcia postępowania o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w trybie art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 240 KC, a także wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności umowy z 9 listopada 1989 r. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika ażeby takie postępowanie wyjaśniające i takie działania zostały podjęte. Sprawy nie można było więc uznać za dostatecznie wyjaśnioną do merytorycznego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżących w sprawie spełnione były wszystkie przesłanki z art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego nastąpiło z tzw. "innych przyczyn", nie związanych z przesłankami dekretowymi, których zasadność nie została w toku postępowania wyjaśniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że jako organ administracji nie jest władne doprowadzić do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego zawartej w formie aktu notarialnego. Odnosząc się do zarzutu, że Kolegium nie wszczęło z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości na rzecz Spółdzielni [...] w użytkowanie wieczyste organ stwierdził, że nie bada z urzędu wszystkich decyzji wydanych przez organy administracji publicznej w sprawach dotyczących nieruchomości [...]. Poza tym żaden wniosek w tej sprawie do Kolegium nie został skierowany. Do właściwości Kolegium nie należy też kwestia rozwiązania umowy lub stwierdzenia nieważności umowy użytkowania wieczystego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Wobec tego, że w sprawie ustanowienia na rzecz R. F., D. M., J. Ś., J. M., S. C., M. Ł. prawa użytkowania wieczystego do części gruntu położonego w W. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] o pow. [...] była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności należało więc ocenić, czy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. zostały wydane z uwzględnieniem zaleceń zawartych w wyroku Sądu z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 2245/03. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala przyjąć, że organy obu instancji uwzględniły wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wyjaśniły kwestię złożenia przez A. F. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia 22 kwietnia 2005 r. Kierownik Działu Nieruchomości Dekretowych W. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] W. o zbadanie, czy w Archiwum [...] istnieją jakiekolwiek dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Odpowiadając na powyższe pismo Urząd Miasta W. Wydział Spraw Lokalowych [...] pismem z dnia 28 czerwca 2005 r. poinformował, że w archiwum urzędu dzielnicy nie odnaleziono dokumentów dotyczących tej nieruchomości, a całość akt związanych z gruntem [...] została przekazana do Urzędu Wojewódzkiego w W. w 1994 r. Z pisma Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia 30 sierpnia 2001 r. wynika natomiast, że w rejestrze wpływu wniosków dekretowych istnieje zapis dotyczący złożenia przez A. F. wniosku dekretowego, jednakże nie jest możliwe ustalenie daty jego wniesienia, ponieważ rejestr nie posiada rubryki dotyczącej daty jego złożenia. Na podstawie znajdującej się w aktach sprawy kopii rejestru organ ustalił, że pod pozycją [...] figuruje zapis, że w dniu 16 lutego 1949 r. został zarejestrowany wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] złożony przez A. F. (notatka służbowa podpisana przez inspektor M. P.). Wobec szczątkowego materiału dowodowego oraz oświadczeń R. F. zawartych w pismach z dnia 16 czerwca 2003 r. i z dnia 24 stycznia 2005 r. potwierdzających złożenie wniosku dekretowego w terminie organ prawidłowo przyjął, że datą wniesienia wniosku dekretowego był dzień 16 lutego 1949 r. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy należy zauważyć, że zarówno Prezydent W. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wyjaśniły podstawowej dla sprawy okoliczności, tj. czy w sprawie dotyczącej części nieruchomości [...] o pow. [...] została spełniona materialnoprawna przesłanka z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Organy obu instancji nie ustaliły, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według obowiązującego w dniu wydania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego - a w przypadku jego braku - z przeznaczeniem gruntu określonym w ostatecznej i obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (jeżeli taka decyzja była wydana) bądź - w sytuacji, gdyby nie obowiązywał plan miejscowy i taka decyzja – z przeznaczeniem określonym w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu, dopiero ustalenie - po uprzednim otrzymaniu od wnioskodawców wyjaśnień co do ich zamierzeń związanych ze sposobem zagospodarowania gruntu – wystąpienia pozytywnej przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu pozwoli na dokonanie przez organ oceny, czy istnieją jakieś przeszkody prawne, uniemożliwiające ustanowienie na rzecz R. F., D. M., J. Ś., J. M., S. C., M. Ł. prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowym gruncie. Natomiast gdy okaże się, że przesłanka z art. 7 ust. 2 dekretu nie zostanie spełniona, wówczas organ odmówi ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Należy przy tym podzielić – co do zasady – stanowisko organów, że ustanowienie na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego i wpisanie tego prawa do księgi wieczystej (na podstawie umowy poprzedzonej decyzją administracyjną) - w sytuacji, gdy wpis chroniony jest rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych - stanowi przeszkodę do ustanowienia użytkowania wieczystego na tym samym gruncie, w trybie art. 7 ust. 2 i 3 dekretu, na rzecz następców prawnych dawnego jej właściciela. Uszło jednak uwadze organów, że w niniejszej sprawie kwestia ta stanowi tzw. "zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 KPA, na które przed rozpatrzeniem wniosku dekretowego organ – mając na uwadze treść art. 8 i 9 KPA – winien zwrócić uwagę stronom oraz poinformować, że pozytywne załatwienie wniosku nie jest możliwe, dopóty, dopóki nie zostaną wycofane z obrotu prawnego decyzja i umowa, na podstawie których Spółdzielnia [...] jest obecnie użytkownikiem wieczystym nieruchomości oznaczonej jako część działki ewidencyjnej [...] nr hip. [...] o pow. [...]. Trzeba bowiem wskazać, że negatywne załatwienie wniosku dekretowego, z uwagi na przeszkodę prawną w postaci obciążającego już grunt prawa użytkowania wieczystego, bez wyjaśnienia stronom istniejącego stanu faktycznego i prawnego na gruncie może utrudnić skarżącym dochodzenie w sprawach administracyjnych i cywilnych swych praw, zmierzających do obalenia tytułu prawnego Spółdzielni do przedmiotowej nieruchomości. Znaczenie dla sprawy ma również podnoszona w postępowaniu administracyjnym kwestia istnienia podstaw do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego z dnia 9 listopada 1989 r. w trybie art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku braku rozwiązania użytkowania wieczystego na mocy porozumienia stron (w niniejszej sprawie Spółdzielnia nie wyraża zgody na rozwiązanie umowy), to do Prezydenta W. należy ocena, czy Spółdzielnia wykonała warunki umowy i korzysta z gruntu w sposób w niej ustalony. Temu organowi przysługuje bowiem roszczenie przeciwko Spółdzielni o orzeczenie przez sąd powszechny rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Akta sprawy nie potwierdzają, aby organ przedstawił swoje stanowisko w tej kwestii. Za wadliwe należało również uznać utrzymanie przez Kolegium w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. w pozostałej części, skoro stwierdzenie organu, że "rozpoznanie wniosku odnośnie pozostałej części nieruchomości hipotecznej o pow. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] nastąpi odrębną decyzją", nie jest elementem rozstrzygnięcia tej decyzji, lecz ma jedynie charakter informacyjny, mimo że zostało zamieszczone przed uzasadnieniem decyzji. Z powyższych względów Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. i decyzja Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7-9, art. 77 § 1, art. 80 KPA, a zaskarżona decyzja dodatkowo z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 KPA, oraz art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent W. winien więc poinformować strony o istniejącej przeszkodzie prawnej do ustanowienia na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego, wyjaśnić kwestię dopuszczalności rozwiązania umowy użytkowania wieczystego z 1989 r., a następnie podjąć działania, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 KPA. Gdy zostanie wyjaśniona kwestia ważności (skuteczności) decyzji i umowy z 1989 r., stanowiąca zagadnienie wstępne organ podejmie postępowanie i przeprowadzi dalsze czynności procesowe w zależności od okoliczności sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w związku z art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło