VI SA/Wa 1602/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skarg M. Z. i Z. Z. na decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu nawozu i ustalenia opłaty sankcyjnej 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w S. z dnia [...] kwietnia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz M. Z. i Z. Z. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniach od 9 do 10 marca 2006 roku Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. przeprowadził kontrolę w E. s.c. w D. prowadzącym działalność polegającą m. in. na hodowli dżdżownic kalifornijskich. W wyniku kontroli stwierdzono, że przedsiębiorstwo to wprowadza do obrotu produkowane przez siebie nawozy organiczne o nazwie [...] i [...] bez stosownych zezwoleń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, określonych w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U Nr 89, poz. 991 ze zm.). Kontrolującemu przedstawiono fakturę VAT nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 roku, z której wynikało, że E. s.c. w D. wprowadziło do obrotu nawozy organiczne pod nazwą [...] w ilości [...] l i o wartości [...] złotych netto i [...] zł brutto i [...] w ilości [...] l o wartości [...] zł netto [...] zł brutto sprzedając je Z. Z. [...] w D. W następstwie powyższych ustaleń decyzjami z dnia [...] kwietnia 2006 roku [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. działając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu nakazał M. Z. i Z. Z. s.c.. w D. wycofanie w terminie 7 dni z obrotu nawozów organicznych (biohumus-produkt hodowli dżdżownicy kalifornijskiej) [...] w ilości [...] l oraz [...] w ilości [...] l, a także wniesienia na rachunek Urzędu Skarbowego właściwego ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania wprowadzającego nawóz do obrotu, opłat sanacyjnych stanowiących 100 % kwot należnych za sprzedane nawozy tj. [...] złotych brutto za sprzedany nawóz [...] oraz [...] zł brutto ze sprzedany nawóz [...], wprowadzonych do obrotu bez wymaganego na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych decyzjami z dnia [...] czerwca 2006 roku utrzymał w mocy zaskarżone decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. W uzasadnieniu decyzji podał, że brak jest podstaw do zakwalifikowania spornych nawozów naturalnych, które można wprowadzać do obrotu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o nawozach i nawożeniu bez zezwolenia. Nawozami naturalnymi są nawozy enumeratywnie wymienione w art. 2 pkt 3 w/w ustawy i do nich należą nawozy produkowane przez M. Z. i Z. Z.. Natomiast nawozy spełniają wszelkie przesłanki do zakwalifikowania ich do grupy nawozów organicznych, ponieważ zostały wyprodukowane przy udziale dżdżownic z substancji lub mieszanin substancji organicznych (art. 2 pkt 4). Zgodnie więc z art. 3 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu mogą być wprowadzone do obrotu po uzyskaniu zezwolenia Ministra właściwego ds. rolnictwa. Zdaniem organu II instancji M. Z. i Z. Z. jako producenci nawozów (mimo braku odpowiedniego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej) podlegają przepisom ustawy o nawozach i nawożeniu i powinni uzyskać stosowne zezwolenie na wprowadzenie nawozów organicznych do obrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargi M. Z. i Z. Z na decyzje z dnia [...] czerwca 2006 roku wyrokiem z dnia 18 września 2006 roku sygn. akt VI SA/Wa 1372/06 orzekł o ich oddaleniu, uznając, że zaskarżone decyzje nie mają cech dowolności, a organy administracji obu instancji prawidłowo zakwalifikowały w świetle obowiązujących przepisów prawa produkowane przez skarżących nawozy, na bazie hodowli dżdżownic kalifornijskich jako nawozy organiczne. Sąd na poparcie prawidłowości rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji powołał się na opinię sporządzoną przez [...] którą skarżący dołączyli do skargi. Skoro M. Z. i Z. Z. wprowadzali do obrotu produkowane przez siebie nawozy organiczne bez stosownego zezwolenia, organ administracji prawidłowo zastosował sankcję z art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu. Od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 18 września 2006 roku M. Z. i Z. Z. złożyli skargę kasacyjną, w następstwie rozpoznania której Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2007 roku, sygn. akt IIGSK 50/07: 1) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądził od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz M. Z. i Z. Z. s.c w D. kwotę 650 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie poniósł, iż skarga kasacyjna zasadnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji nie wskazały, czy w przypadku spornych nawozów chodzi o kompost wyprodukowany przy hodowli dżdżownic, czy też nawóz, który kompostem nie jest. Z uzasadnienia decyzji i wyjaśnień Sądu nie wynika, czy organy i Sąd pod pojęciem " biohumus-produkt hodowli dżdżownic" rozumiały kompost czy też w ich ocenie sam fakt wykorzystania dżdżownic kalifornijskich w procesie wytwarzania danego nawozu już kwalifikował produkt do nawozów organicznych. Jest to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle brzmienia art. 2 pkt 4 ustawy o nawozach i nawożeniu. Ponadto Sąd I instancji nie wyjaśnił jaki status prawny nadał opinii biegłego [...], do której odwoływał się w swych ocenach dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych. Skoro nie był to materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych, ani też Sąd materiału tego nie uzupełnił w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. to odwołanie się do ustaleń zawartych w tej opinii było wadliwe. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd I instancji nie rozważył dogłębnie czy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest zupełny czy nie powinien być uzupełniony w trybie art. 84 § 1 kpa. Słusznie skarżący zarzucili, że sporne dla rozstrzygnięcia istoty sprawy kwestie nie zostały w ten sposób wyjaśnione oraz, że ich wszechstronne i wnikliwe wyjaśnienie wymaga wiadomości specjalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153 z 2002r., poz.1269) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy Administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr.153 z 2002 roku, poz. 1270 z późn. zmianami, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. W niniejszej sprawie wobec treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponownie rozpoznać skargę Z. Z. i M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Hodowlanej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...], [...] mając na względzie wykładnię prawa, która w tej sprawie została dokonana w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ( art. 190 p.p.s.a.). Badając we wskazany wyżej sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenie prawa, skargi są więc uzasadnione. Przede wszystkim należy wskazać, iż organy obu instancji dopuściły się obrazy art. 7, 77 § 1, 84 § 1 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia czy wprowadzenie przez skarżących do obrotu spornych produktów wymagało uzyskania stosownego zezwolenia o jakim stanowi art. 3 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu i w konsekwencji wyjaśnienia, czy sporne produkty są nawozami organicznymi w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej ustawy. Zgodnie z powyższym przepisem nawozy organiczne są to nawozy wyprodukowane z substancji organicznych lub z mieszanin substancji organicznych, w tym komposty także wyprodukowane przy udziale dżdżownic. Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, iż organ przyjął, że sporne produkty spełniają wszelkie przesłanki do zakwalifikowania ich do grupy nawozów organicznych, ponieważ zostały wyprodukowane przy udziale dżdżownic z substancji lub mieszaniny substancji organicznych. Organ przyjął, iż "biohumus produkt hodowli dżdżownic" jest nawozem organicznym. Powyższe stwierdzenia wskazują jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, że organ administracji publicznej ograniczył się do zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji tylko lakonicznych stwierdzeń, natomiast nie wyjaśnił w oparciu o jakie dowody zgromadzone w sprawie uznał, że sporne produkty to nawozy organiczne w rozumieniu art. 2 pkt 4 cyt. ustawy. Poza tym nie wyjaśnione zostało, czy w danej sprawie chodzi o kompost wyprodukowany przy udziale dżdżownic, czy też o nawóz, który kompostem nie jest. Okoliczność ta ma znaczenie w świetle brzmienia art. 2 pkt 4 ustawy o nawozach i nawożeniu. Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni powyższe kwestie i rozważy, czy zgromadzony materiał w sprawie powinien być uzupełniony w trybie art. 84 § 1 kpa. Wszechstronne i wnikliwe rozpoznanie sprawy wymaga bowiem, według opinii Sądu, wiadomości specjalnych tj. wydania opinii przez biegłego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a., art. 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.