II OSK 1546/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Jarosław Stopczyński Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych M. T.oraz A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1399/05 w sprawie ze skargi C. K., M. S., M. R., B. C. oraz B. G., I. K., A. R., J. Z., W. S., R. P., B. S., S. M., J. P., T. S., W. W., M. A., M. C., A. B., Z. K., S. C., L. M., S. G., M. C., S. B., Ł. R., M. P., A. K., E. P., E. M., M. S., Z. O., D. M., J. P., J. M., S. R., T. R., M. W., T. K., J. M., M. W., J. W., A. G., W. G., M. C., R. R., E. Ł., A. Ł., J. R., M. M., M. K., K. D., K. S., S. P., M. W., A. C., M. C., Z. S., A. S., A. G., P. S., M. M., S. M., M. S., S. S., R. M., M. M., G. M., W. M., G. K., G. G., J. M., A. W., T. S., K. S., Z. N., P. K., M. G., K. M., J. W., S. J., T. K., T. S., B. B., P. G. i J. N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargi kasacyjne II OSK 1546/08 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1399/05 uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2005 r. i utrzymaną tą decyzją w mocy decyzję Starosty Proszowickiego z dnia [...] maja 2003 r. udzielającą Przedsiębiorstwu [...] Spółka z o.o. pozwolenie wodno-prawne na pobór i odprowadzanie wód z rzeki S. w celu prowadzenia gospodarki rybackiej. W uzasadnieniu wyroku podano, iż warunki określone w zaskarżonej decyzji zasadniczo stanowią kontynuację takich warunków, jakie były określone w pozwoleniu wodno-prawnym z 1964 r. Przewidziano modernizację jazów polegającą na wymianie ręcznego sterowania śluzą na sterowanie mechaniczne. Okresowe podtapianie terenów występuje również tam, gdzie nie ma urządzeń wodnych w postaci jazów czy śluz. W skardze wniesionej przez rolników podnoszących zalewanie ich gruntów zarzucono, iż decyzja jest dla nich krzywdząca, gdyż nie uwzględniono ich warunków i zastrzeżeń, proponują oni powrót do koncepcji budowy jeszcze jednego jazu oraz zajęcie się odmuleniem stawów, które od początku ich istnienia nie były odmulane, co narusza zasady współżycia społecznego i wynika z lekceważenia rolników. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn od w niej podniesionych. Sąd stwierdził, że podstawowe okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały w postępowaniu administracyjnym wyjaśnione, pomimo, iż sprawa kilkakrotnie była kierowana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W pierwszym rzędzie nie została ustalona zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak też to, czy chodzi w sprawie o budowę, czy też odbudowę jazu w P.. Nie zwrócono uwagi na treść art. 131 Prawa wodnego, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji wymagał dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia wodno-prawnego operatu wodno-prawnego, decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku, gdy wniosek dotyczy pozwolenia wodno-prawnego na wykonanie urządzenia wodnego. Materiał dowodowy nie zawiera nawet wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie złożenia wniosku. Z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika też jednoznacznie, czy na rzece S. w km [...] jakikolwiek jaz został wybudowany. O tym, że nie został wybudowany świadczy w ocenie Sądu treść protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2003 r. Pozwolenie wodno-prawne powinno więc dotyczyć budowy, a nie odbudowy jazu. Sprawa powinna ponadto być wyjaśniona w aspekcie przepisów dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko /art. 46 ust. 4 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 ze zm./ oraz art. 25 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy ją poprzedzającej z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko /Dz. U. z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 ze zm./, w aspekcie konieczności przeprowadzenia odpowiedniego postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, zwłaszcza w związku z podnoszonymi przez skarżących zarzutami w zakresie negatywnego oddziaływania na ich łąki eksploatacji urządzeń wodnych na rzece S. i innych ciekach wodnych. Sąd negatywnie natomiast odniósł się do wniosków skarżących, co do związania pozwolenia wodno-prawnego z warunkami czy zastrzeżeniami podnoszonymi przez inne osoby a także zarzutów dotyczących nadmiernego zamulenia stawów oraz naruszenia zasady wynikającej z art. 10 kpa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. T., zarzucając: 1/ naruszenie prawa materialnego, to jest: a/ art. 9 ust. 1 pkt. 19 ustawy - Prawo wodne /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pozwolenie wodno-prawne powinno dotyczyć budowy jazu i odnosiło się do odbudowy jazu, b/ art. 46 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./, poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że powinny być zastosowane w sprawie, 2/ naruszenie przepisów postępowania - art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7,10, 77, 80 i 81 kpa poprzez nie wykazanie, aby miało miejsce naruszenie przez organy administracji publicznej art. 77, 80 i 81 kpa w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz faktów znanych im z urzędu i bezpodstawnego przyjęcia braku pełnej merytorycznej oceny i zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenia się w kwestii przeprowadzonych dowodów /art. 10 kpa/. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi się, że zarzucone przez Sąd wady postępowania administracyjnego nie miały miejsca zaś wniosek ten wynika z wybiórczego potraktowania materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Brak jest też wykazania w uzasadnieniu wyroku przyczyn takiego stanu rzeczy. Wbrew stanowisku Sądu, w sprawie chodzi o modernizację, celem zapewnienia właściwej eksploatacji, istniejącego od 80 lat jazu a nie budowę nowego jazu. Projekt "odbudowy jazu" został wykonany w wyniku dyspozycji organu powiatu pod naciskiem rolników w 2002 roku, wzywającego do wymiany istniejących zamknięć szandorowych na zasuwy płaskie stalowe podnoszone i opuszczane mechanicznie, co miało się przyczynić do sprawniejszej obsługi tej budowli - dowodem jest pismo Starosty Powiatowego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...], załączone do skargi kasacyjnej. Z ekspertyzy technicznej wynika, że urządzenie wodne, odtworzone jeszcze przed wszczęciem postępowania, wymaga jedynie dostosowania do obecnie istniejących technologii, czyli remontu - modernizacji, który w żaden sposób nie wpłynie na zmianę stosunków wodnych a przyczyni się jedynie do sprawniejszej obsługi istniejących już urządzeń oraz szybszej reakcji w przypadku sytuacji powodziowych. Postępowanie było prowadzone jako kontynuacja uprzedniego pozwolenia wodno-prawnego wobec faktu, iż wniosek o jego udzielenie został wniesiony wskutek zmiany Prawa wodnego i faktu, że poprzednie pozwolenie było wydane na czas nieokreślony. Przepis art. 131 Prawa wodnego należy interpretować w związku z art. 204 ust. 1 tej ustawy ze względu na kontynuację postępowania. Nie występują jakiekolwiek zamierzenia inwestycyjne wymagające decyzji o warunkach zabudowy. Skargę kasacyjną wniosła również A. N. podnosząc zarzuty tożsame z tymi, jakie zostały zamieszczone w skardze M. T. a także argumentując ją analogicznie, podkreślając przy tym w związku z twierdzeniami Sądu pierwszej instancji odnoszącymi się do braku należytego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, iż w sprawie chodzi faktycznie o istniejący od dawna jaz, który nie wymaga "żadnych prac inwestycyjnych" za wyjątkiem zwykłej konserwacji, zaś nieporozumieniem jest ich kwalifikacja przez projektanta, wymuszona przez starostwo, jako "odbudowy jazu". Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Wojewoda Małopolski "poddając pod ocenę Sądu" fakt, że stan faktyczny ustalony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wynika z zajęcia się zupełnie innymi okolicznościami od tych, które legły u podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego. Odpowiedź na skargę kasacyjną wnieśli również M. S., B. C., M. R., C. K. i B. G. wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie. Nie jest w niniejszej sprawie kwestią sporną, że zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie rozstrzygnięcie administracyjne, dotyczyło pozwolenia wodno-prawnego, które ściśle wiązało się jednocześnie z pozwoleniem na wykonanie określonych robót uznanych za konieczne do zrealizowania tego pozwolenia. Tak jak nie budzi wątpliwości cel udzielenia pozwolenia wodno-prawnego, to jest umożliwienie wnioskodawcy poboru i odprowadzania wód potrzebnych do prowadzenia działalności rybackiej, to jednak już zupełnie nie jest jasne, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, czy i jakie urządzenia wodno-prawne w związku z tym muszą być wykonane. Z samej treści skarg kasacyjnych, a zwłaszcza wniesionej przez A. N., wynika, że dokumentacja wymagana jako część wniosku w niniejszej sprawie /operat wodno-prawny/ przedstawiał kwestię tych urządzeń odmiennie od rzeczywistego w ocenie strony stanu faktycznego. Wyjaśnia się wprawdzie, że taki stan dokumentacji wynikał niejako z wymuszających działań innego organu /starostwa/, nie zmienia to faktu, że nie była ona zgodna z prawdą, czyli w istocie była zafałszowana, przy czym przyczyna tego stanu rzeczy jest dla sprawy całkowicie obojętna. Tym samym należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok, oparty na ustaleniu na podstawie akt sprawy, iż podstawowe dla jej rozstrzygnięcia okoliczności nie są jasne i budzą poważne wątpliwości, a więc udzielenie pozwolenia wodno-prawnego było przedwczesne, jest całkowicie prawidłowy. Jeżeli chodzi o omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestie takie, jak np problem zastosowania przepisów dotyczących ochrony środowiska w odniesieniu do niniejszej sprawy, będą one mogły być oceniane w istocie dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.