II OZ 1050/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-10-30
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca nieruchomości i dochód z renty, ale jednocześnie ponosząca znaczne wydatki, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna posiadająca nieruchomości, których posiadanie co do zasady wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, nawet przy niewielkiej kwocie pozostającej po odliczeniu niezbędnych wydatków, nie może być uznana za znajdującą się w stanie ubóstwa uniemożliwiającego dostęp do sądu. W takiej sytuacji, jeśli skarżący ma możliwość wygospodarowania części środków na koszty sądowe, np. poprzez sprzedaż nieruchomości lub wynajem mieszkania, sąd może przyznać prawo pomocy w częściowym zakresie, oddalając wniosek o pełne zwolnienie.Stan faktyczny
Skarżący S. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku. Sąd I instancji przyznał częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest w stanie ponieść część opłat, dysponując nieruchomościami i dochodem z renty. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując niemożność sprzedaży nieruchomości i wynajmu mieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 338/07 przyznające S. T. w punkcie pierwszym prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie ponad 200 zł i oddalające w punkcie drugim wniosek S. T. o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych i przedłożenia dokumentów postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 338/07, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", przyznał S. T. w punkcie pierwszym prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie ponad 200 zł i oddalił w punkcie drugim wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych i przedłożenia dokumentów.
W uzasadnieniu stwierdzono, że skarżący jest w stanie ponieść część kosztów sądowych. Sąd wskazał, iż S. T. jest właścicielem trzech nieruchomości - mieszkania o powierzchni [...] m2, posesji obecnie zajmowanej przez rodziców, położonej w miejscowości G. oraz lasu o powierzchni [...] ha, ma stały dochód z renty w wysokości [...] zł. Sąd I instancji stwierdził, że oświadczenie majątkowe w niniejszej sprawie nie jest jedynym, ponieważ oświadczenia takie skarżący składał w innych sprawach toczących się przed tym Sądem, z informacji znanych Sądowi wynika zatem, że z renty po podsumowaniu niezbędnych miesięcznych wydatków pozostaje mu [...] zł na zaspokojenie pozostałych potrzeb życiowych. Sąd przyznał skarżącemu rację, że konieczność uiszczenia wszystkich żądanych opłat w sprawach prowadzonych przed tym Sądem, byłaby obciążeniem powodującym zamknięcie drogi sądowej, jednakże strona zachowa prawo do sądu przy częściowym uwzględnieniu wniosku w przedmiotowej sprawie. Sąd rozumiejąc trudną sytuację skarżącego oraz jego niepełnosprawność stwierdził, jednak że skarżący nie wykorzystuje w pełni posiadanych możliwości płatniczych, a możliwość wygospodarowania części środków na koszty sądowe Sąd I instancji upatruje w sprzedaży przez skarżącego lasu bądź wynajmu mieszkania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S. T. stwierdził, że nie ma możliwości sprzedaży posiadanej części lasu, gdyż pomimo podjętych prób nie może znaleźć nabywcy. Odnośnie posiadanego mieszkania i ewentualnej próby jego wynajęcia wskazał, że wymaga ono remontu, na który to środków finansowych nie posiada. Wskazał, iż poczynienie oszczędności na koszty sądowe jest niemożliwe, ze względu na ilość spraw nie tylko przed tym Sądem, ale i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż S. T. jest w stanie ponieść w części ciężar kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Z akt sprawy wynika, że po dokonaniu wszystkich niezbędnych wydatków skarżącemu na własne potrzeby pozostaje niewielka kwota ok. [...] zł miesięcznie, jednakże w sytuacji skarżącego nie można uznać tego za stan ubóstwa uniemożliwiający dostęp do sądu. Skarżący oprócz świadczenia pieniężnego w majątku swoim posiada nieruchomości, których posiadanie co do zasady wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. post. NSA z 20 października 2004 r., FZ 454/04, niepubl.). Biorąc pod uwagę powyższe oraz dochód skarżącego, jego możliwości płatnicze związane z własnością nieruchomości, a także wysokość wymaganej kwoty stwierdzić należy, że wypełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2, a zatem zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 197 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło