IV SA/Wr 294/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego uchyla decyzję I i II instancji. Decyzją Wojewody D. z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art.150a ust 5 i 6, art. 150 b ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr. 99, poz. 1001 ze zm.), art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Starosty S. z dnia [...] nr [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia podniesiono, że decyzją administracyjną Starosty S. z dnia [...] orzeczono o odmowie przyznania S. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji tej zainteresowany złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W wyjaśnieniach podał, że spełnia wszystkie wymogi do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, a o przepisie stanowiącym, że wnioski o przyznanie świadczenia przedemerytalnego należało składać do 28.02.2006r. dowiedział się dopiero w listopadzie 2006r. W tym czasie bywał kilkakrotnie w urzędzie pracy, ale nie zauważył ogłoszenia na temat świadczeń przedemerytalnych ani też, nie został poinformowany przez pracowników organów o możliwości przyznania świadczenia, Dowiedział się ponadto, że w powyższym okresie było sporządzone zestawienie, osób, którym rozważane świadczenie przysługiwało i osoby te zostały o tym świadczeniu poinformowane. Jego nazwisko nie zostało ujęte na stosownej liście z powodu zaginięcia jego dokumentów /urząd zalała woda w wyniku awarii/. Uważa więc, że nieżłożenie wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w ustawowym terminie nie nastąpiło z jego winy. W toku postępowania odwoławczego, na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy, ustalono, że S. K. ur. [...] zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako bezrobotny w dniu [...] i pozostawał w ewidencji urzędu pracy do dnia 15.06.2004r. Następna rejestracja w charakterze bezrobotnego nastąpiła w dniu 09.11.2005r. Zainteresowany w dniu 05.05.2003r. ukończył 55 rok życia oraz udokumentował 30 lat, 2 miesiące i 17 dni okresu uprawniającego do emerytury, w tym przez okres 10 lat 2 miesięcy i 22 dni był zatrudniony w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. W dniu 09.11.2006r. zainteresowany wystąpił z wnioskiem do Starosty S. o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 150 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który wszedł w życie z dniem 01.11.2005r. W wyniku rozpatrzenia wniosku strony, Starosta S. decyzją z dnia [...] odmówił S. K. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art.150 b ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od 01.01.2002r. do 31.07.2004r. spełniał warunki określone w art.37 k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 01.01.2002r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r." Zgodnie z art.37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1.01.2002r., pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługiwało świadczenie przedemerytalne, jeżeli posiadał status osoby bezrobotnej oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1. osiągnął wiek co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, 2. posiadał okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 3. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4. zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym; Na podstawie art. 150 a ust 4 i 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do świadczenia przedemerytalnego było przyznawane jedynie na wniosek złożony najpóźniej do dnia 28.02.2006r. do właściwego dla miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy. Powyższy termin wymieniony w ww. przepisie jest terminem materialno-prawnym i jest nieprzywracalny. Jak wynika z akt sprawy S. K. spełnił wymogi niezbędne do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego tj. w dniu 05.05.2003r. ukończył 55 rok życia, posiada ponad 30 letni okres uprawniający do emerytury, był zatrudniony ponad 10 lat pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, a także zamieszkiwał w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem, nie złożył jednak wniosku w terminie przewidzianym w ustawie. Oznacza to, że S. K. nie spełnia jednego z niezbędnych wymogów do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego S. K. przytoczył swoją wcześniejszą argumentację zawartą w postępowaniu odwoławczy. Podniósł, że sporządzenie zestawienia osób objętych znowelizowaną ustawą stawiało je w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do jego osoby. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejsze stanowisko. Stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. wynika, ze informacja o przysługujących w tym okresie uprawnieniach dla byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej wraz z określeniem terminu do którego wniosek powinien był złożony znajdowała się w widocznym miejscu na głównej tablicy ogłoszeń oraz przy poszczególnych stanowiskach pracowniczych. Bezsprzeczny jest również fakt, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przyznawane było jedynie na wniosek osób zainteresowanych, a ustawodawca określił ostateczny termin do którego można składać ww. wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przez art. 150 "b" w związku z art. 150 "b" w związku z art. 150 "a" ust. 5 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powołanej wyżej. Zgodnie z pierwszym z przytoczonych unormowań pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do dnia 31 lipca 2004r. spełniał warunki określone w art. 37 k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001r. /ust. 1/. Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002r., nie wcześniej jednak niż od dnia 1 stycznia 2002r. /ust. 2/. W myśl drugiego z powołanych unormowań osoba, o której mowa w ust. 1 i 2, może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego do dnia 28 lutego 2006r., do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy /ust. 5/. Starosta rozpatruje wnioski, o których mowa w ust. 5, wydaje decyzje oraz wypłaca z Funduszu Pracy zasiłek przedemerytalny albo świadczenie przedemerytalne za okres do dnia 31 lipca 2004r. /ust. 6// W sprawie organ bezspornie ustalić, że skarżący spełnił wymogi niezbędne do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego /dokładnie wymienione przez organ w decyzji/, jednakże, i co jest również bezsporne, nie złożył wniosku o świadczenie w terminie przewidzianym w ustawie, który upływał w dniu 28 lutego 2006r. Organ prawidłowo skonstatował, że jest to termin prawa materialnego, który nie podlega przywrócenie. Zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i w skardze do sądu administracyjnego skarżący podnosił, że w związku z nowelizacją przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych dla pracowników byłych przedsiębiorstw gospodarki rolnej pracownicy organu sporządzili zestawienie osób, które w związku z powyższym - uzyskały prawo do tego świadczenia i poinformowali o tym zainteresowanych. Stwierdził ponadto, że z przyczyn leżących po stronie urzędu pracy, jego nazwisko nie znalazło się na przedmiotowej liście. W związku z powyższym zarzucił, że osoby umieszczone na liście znalazły się w uprzywilejowanej sytuacji w porównaniu z osobami pominiętymi w sporządzonym zestawieniu. Zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i w odpowiedzi na skargę Wojewoda D. nie ustosunkował się do tego zarzutu, tymczasem wyjaśnienie tej kwestii należy ocenić jako nader istotne z uwagi na sposób załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Należy mianowicie stwierdzić, że wprawdzie obowiązek organu informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych nie może być utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych, niemniej jednak, jeżeli organ zdecydował się poinformować określoną kategorię /klasę/ osób charakteryzujących się daną cechą istotną /spełnianiem warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego na podstawie znowelizowanych przepisów/, to pominięcie w grupie poinformowanych niektórych z nich może być rozpatrywane w aspekcie naruszenia konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa /art. 32 Konstytucji/. Zdaniem Sądu, również wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym maja traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. "Konstytucja RP oraz inne przepisy prawa w tym unormowania k.p.a. nakładają na organy prowadzące postępowanie administracyjne szczególne obowiązki. Chodzi zwłaszcza o to, by w wypadkach, w których strona twierdzi, iż zasada równości wobec prawa jest w jej sprawie naruszona, przeprowadzić wnikliwie postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, czy istotnie zarzut taki jest zasadny, a więc czy w sprawach, na które strona się powołuje, istotnie zapadły decyzje o odmiennej treści i czy rzeczywiście były to sprawy, w których występowała analogiczna sytuacja faktyczna i prawna. W każdym takim wypadku do zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa organ administracji powinien się ustosunkować w uzasadnieniu decyzji. Tylko w taki sposób można pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, co nakazuje organom administracji przepis art. 8 k.p.a. W państwie prawa organ decyzyjny rozstrzygając sprawę winien zawsze mieć na uwadze, by wykładnia przepisów prawa korespondowała z normami, zasadami i wartościami wynikającymi z ustawy zasadniczej. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na odmowny charakter decyzji Sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonania.