II OSK 55/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-30

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Andrzej Gliniecki, Arkadiusz Despot – Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że strona wnosząca odwołanie nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie mógł umorzyć postępowania odwoławczego bez merytorycznego zbadania zarzutów zgłoszonych w odwołaniu przez stronę. Przymiot strony w postępowaniu naprawczym, prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego, należy określić na podstawie art. 28 k.p.a., a nie przepisu szczególnego art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który dotyczy pozwolenia na budowę. Status strony wymaga posiadania indywidualnego interesu prawnego, którego ustalenie nie może nastąpić a priori, lecz w wyniku badania w toku postępowania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Organ umorzył postępowanie, uznając, że R. B., który wniósł odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, nie był stroną postępowania. R. B. podnosił, że inwestycja narusza jego uprawnienia właścicielskie i dobra osobiste z powodu emisji odorów i zanieczyszczeń. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz /spr./ Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt II SA/Po 186/07 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II SA/Po 186/07, w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję, rozstrzygnął o kosztach postępowania oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gnieźnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zatwierdził R. G.i i A. D. projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczących realizacji inwestycji urządzenia gospodarstwa rolno-hodowlanego (hodowla norek) wraz z adaptacją budynków istniejących na budynek socjalno-biurowy oraz podręczny warsztat stolarski, prowadzonych na nieruchomości położonej w [...] (dz. nr [...], ark. 1) wraz z uzgodnieniami rzeczoznawców w zakresie bhp, bezpieczeństwa przeciwpożarowego i wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz zezwolił na wznowienie robót dotyczących realizacji opisanej wyżej inwestycji. Jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 24 sierpnia 2005 r. między innymi R. B. – osoba nieuczestnicząca w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W motywach odwołania R. B. między innymi podniósł, że przedmiotowa inwestycja narusza jego uprawnienia właścicielskie i dobra osobiste. Powołując się na ekspertyzę I. C. i J. K. podniósł, że realizacja inwestycji spowoduje emisję na teren jego nieruchomości odorów i innych zanieczyszczeń powietrza. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania R. B. od powyższej decyzji umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli ustalono, że przedmiotowa budowa prowadzona była na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Gnieźnieńskiego z [...] listopada 2001 r. o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta została następnie przeniesiona na rzecz innych podmiotów (art. 40 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane) decyzjami Starosty Gnieźnieńskiego z [...] lipca 2003 r. oraz z [...] marca 2005 r. Następnie decyzją z [...] czerwca 2005 r. organ I instancji nakazał inwestorom przedstawienie w terminie do 31 lipca 2005 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót wraz z wymaganymi uzgodnieniami. Po wykonaniu przez zobowiązanych powyższych obowiązków organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dotyczących posadowienia w miejscowości [...] (działka nr [...]) inwestycji – urządzenia gospodarstwa rolno-hodowlanego (hodowla norek) wraz z adaptacją budynków istniejących na budynek socjalno-biurowy oraz podręczny warsztat stolarski. Organ odwoławczy wskazał, że R. B. nie jest właścicielem działki będącej działką sąsiednią w stosunku do działki, na której posadowione jest gospodarstwo rolno-hodowlane. Po wtóre, nie sposób przyjąć, by ferma norek oddziaływała na dalej położone (niż sąsiadujące) działki wokół niej. Zgodnie z art. 28 k.p.a. status strony musi wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiących o prawach i obowiązkach. W świetle powyższych ustaleń niemożliwe jest stwierdzenie, że R. B. posiada interes prawny, którego dotyczyłoby prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie. W tej sytuacji należało umorzyć postępowanie odwoławcze zainicjowane przez podmiot niebędący stroną postępowania. Bezprzedmiotowe zatem było rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej że z przepisu art. 58 k.p.a. może skorzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym. Skargę od powyższej decyzji wniósł R. B.. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R. B. jako wniesioną z uchybieniem terminu. W następstwie skargi kasacyjnej wniesionej przez R. B. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 marca 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przesłał Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę wyjaśnienia daty odbioru zaskarżonej decyzji przez pełnomocnika skarżącego. W toku ponownego rozpoznania sprawy skarżący w pismach procesowych z dnia 22 maja 2007 r. (k. 86–870), z 9 lipca 2007 r. (k. 117–121) i z 31 lipca 2007r. (k. 140–141) rozszerzył argumenty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II SA/Po 186/07 stwierdził, że skarga okazała się uzasadniona. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania powołanej decyzji (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony należy określić kierując się postanowieniami art. 28 k.p.a. Ograniczenie stron postępowania wynikające z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego dotyczy bowiem sprawy udzielenia pozwolenia na budowę, a zatem nie może obejmować innych spraw związanych z procesem inwestycyjnym, w tym między innymi postępowania opartego o art. 51 prawa budowlanego. Sąd podniósł, że z planu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik do projektu budowlanego zamiennego, zatwierdzonego decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] sierpnia 2005 r. wynika, że obie nieruchomości dzieli droga gminna [...] -[...] o szerokości około 10 metrów. Taka odległość nie mogła jeszcze przesądzać o braku interesu prawnego skarżącego w rozpoznawanej sprawie. Sama budowa fermy hodowli norek zaliczona została w powołanej przez organ odwoławczy kompleksowej ocenie oddziaływania na środowisko do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Z kolei, wskazując na ustalenia i wnioski zawarte w wymienionej wyżej kompleksowej ocenie organ odwoławczy w ogóle nie wypowiedział się, czy i dlaczego owa ocena mogła być wykorzystana w rozpoznawanej sprawie jako środek dowodowy umożliwiający ocenę kwestii oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżącego. Z decyzji Starosty Gnieźnieńskiego z [...] listopada 2001 r. Nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany z lipca 2001 r. nie wynika czy w postępowaniu zakończonym tą decyzją przeprowadzono postępowanie w sprawie oddziaływania na środowisko omawianego przedsięwzięcia, z dokumentów zamieszczonych w teczce zatyt. "Dokumentacja techniczna" Gniezno, lipiec 2001 wynika, że kompleksowa ocena oddziaływania na środowisko została zaopiniowana przez organ inspekcji sanitarnej oraz organ ochrony środowiska (postanowienia z dnia 12 września 2000 r. i 15 września 2000 r.). Organ odwoławczy nie porównał, w sposób wyczerpujący rozwiązań wynikających z powołanego wyżej projektu budowlanego z lipca 2001 r. z rozwiązaniami określonymi w projekcie budowlanym zamiennym, a w konsekwencji nie powołał żadnych argumentów, które pozwalałyby przyjąć, że ocena oddziaływania na środowisko sporządzona w lipcu 2000 r. charakteryzuje również przedsięwzięcie określone w projekcie zamiennym. Jakkolwiek do akt sprawy dołączono zarówno projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty z [...] listopada 2001 r. jak i projekt budowlany zamienny sporządzony w maju 2005 r., a w motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ogólnie wskazał na czym polegały odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę z [...] listopada 2001 r. to jednak organ ten w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego uznał, że kompleksowa ocena z 2000 r. odnosi się również do przedsięwzięcia objętego projektem budowlanym zamiennym. W niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Sąd Administracyjny nie mógł zastąpić organu administracji w wyjaśnieniu i ustaleniu, czy przedsięwzięcie objęte projektem zamiennym z maja 2005 r. w takim samym, względnie większym lub mniejszym stopniu jak przedsięwzięcie objęte pozwoleniem na budowę z [...] listopada 2001 r. oddziałuje na środowisko. W konsekwencji Sąd nie mógł ocenić prawidłowości stanowiska organu odwoławczego opartego na ustaleniach i wnioskach zawartych w kompleksowej ocenie oddziaływania na środowisko, odwołującej się do projektu pierwotnego. Niezależnie od powyższych uwag Sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się opracowanie autorstwa I. C. i J. K. z 15 września 2004 r., zatytułowane: "Uwagi do kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko fermy hodowli norek". Opracowanie to zawiera zastrzeżenia dotyczące merytorycznej treści kompleksowej oceny, a nadto tzw. listę niezrealizowanych wymagań, co wymagało krytycznego odniesienia się przez organ orzekający do wywodów w nim zawartych. Sąd uznał, że wskazane wyżej uchybienia oznaczają, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przymiot strony postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie będzie natomiast przysługiwał skarżącemu, o ile okaże się, że przedsięwzięcie objęte zatwierdzonym decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] sierpnia 2005 r. projektem zamiennym oddziałuje na jego nieruchomość między innymi poprzez zmianę warunków korzystania z tej nieruchomości. We wskazówkach Sąd podał, iż organ powinien wyjaśnić i ustalić, czy kompleksowa ocena oddziaływania na środowisko sporządzona w 2000 r. odnosi się również do przedsięwzięcia objętego projektem budowlanym zamiennym z maja 2005 r. Wymaga to porównania ostatnio wymienionego projektu z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2001 r. a także wypowie się co do zasadności zarzutów zawartych w opracowaniu autorstwa I. C. i J. K. z 15 września 2004 r. dotyczących wskazanej wyżej kompleksowej oceny, ewentualnie zobowiązując autora kompleksowej oceny do odniesienia się do powołanego opracowania. Sąd podniósł, że rozważając i oceniając, czy skarżący był legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji (art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), organ winien mieć na uwadze ten charakter i zakres oddziaływania, który wynika z przedsięwzięcia określonego w projekcie budowlanym zamiennym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s..a, złożył Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a to: – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. poprzez zarzucenie organowi przeprowadzenia niepełnego postępowania dowodowego, – art. 28 k.p.a. poprzez zarzucenie organowi jego niezastosowania; 2) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: – art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w związku z art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a., poprzez zarzucenie organowi jego zastosowania, – art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 1, 2 i 4, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) poprzez zarzucenie organowi ich niezastosowania bądź zastosowania w niepełnym zakresie w kontekście § 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska (Dz.U. Nr 93, poz. 589) podczas gdy nadzór budowlany nie był w ogóle uprawniony do ich stosowania w dniu 29 listopada 2005 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż na podstawie wywodów prawnych Sądu organ doszedł do wniosku, że ten formułuje wskazania tak jakby rozpatrywał skargę od decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 2001 r., a nie skargę od decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze zainicjowane przez osobę niebędącą stroną w postępowaniu naprawczym. Wywody sądu na stronie 8 i 9 wyroku są zbieżne z powyżej opisanym fragmentem procedury uzyskiwania pozwolenia na budowę dla fermy norek. Ewentualnie można by było uznać je za trafne, gdyby sąd rozpoznawał skargę kasacyjną na wzmiankowaną decyzję pozwolenia na budowę. Natomiast nie mają one racji bytu w postępowaniu administracyjnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się z poglądem sądu, że wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego nie zastosował art. 28 k.p.a. do ustalenia przymiotu strony postępowania – R. B.. Stoi także na stanowisku, iż brak jest podstaw prawnych do tego, aby w postępowaniu naprawczym ustalać stronę poprzez merytoryczną analizę oceny oddziaływania na środowisko będącą podstawą do już udzielonego pozwolenia na budowę w 2001 r. czy poprzez szczegółowe wykazywanie dokonanych odstępstw od tego pozwolenia. Całkowicie bezpodstawne jest czynienie organowi zarzutu, iż w tej sprawie nie przeprowadził postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Żaden przepis prawa w dniu wydania spornej decyzji nie nakładał na nadzór budowlany takiego obowiązku. W skardze kasacyjnej podkreśla się, że nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której realizowana jest inwestycja będzie miał automatycznie status strony postępowania w sprawie tej inwestycji "właściciel sąsiedniej nieruchomości może mieć interes prawny w tym, by uczestniczyć w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego, jeśli inwestycja może wpływać na możliwość zabudowy jego działki", (niepubl. wyrok WSA z 24 października 2005 r. sygn. akt VII SA/WA 322/05). W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w tej konkretnej sprawie bez znaczenia jest opracowanie autorstwa I. C. i J. K. z 15 września 2004 r. Ten dokument prywatny po pierwsze nie pochodzi od skarżącego, gdyż został dołączony do akt I instancji przez Stowarzyszenie Ekologiczne Ziemi [...] w dniu 13 maja 2005 r. Po drugie odnosi się do dokumentu już wykorzystanego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z 2001 r. Po trzecie nadzór budowlany miałby obowiązek ustosunkowywać się do niego w merytorycznym postępowaniu naprawczym w ramach prowadzonego postępowania dowodowego. Takiego obowiązku nie miał w postępowaniu poświęconym ustalaniu czy R. B. był legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania wg przesłanek z art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdzono w sprawie niniejszej. Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił ich zasadności. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji była decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę na charakter prowadzonego postępowania w trybie art. 54 prawa budowlanego, czyli charakter naprawczy, wobec odstąpienia inwestorów od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę – inwestycji zaliczonej do mogących pogorszyć stan środowiska (Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. § 2 pkt 1 lit. a/, Dz.U. Nr 93, poz. 589). Przymiot strony w tym postępowaniu winien być określony na podstawie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zaś na podstawie przepisu szczególnego art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, który ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Status strony postępowania administracyjnego nie wynika z uznania podmiotu za stronę, lecz z przepisów prawa materialnego. Istotną cechą przymiotu strony w rozumieniu ww. przepisu art. 28 k.p.a. jest posiadanie własnego, indywidualnego interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie obowiązującego prawa. Przymiot prawa to przesłanka materialnego prawa, dlatego jej potwierdzenie bądź wykluczenie nie może być wynikiem założenia a priori – lecz wynikiem badania w toku postępowania. Dlatego też stosownie do regulacji prawnej art. 28 k.p.a. przyjmuje się, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Ustalenie zatem czy żądanie pochodzi od strony powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończący sprawę (vide wyrok NSA publ. ONSA 1987, nr 2, poz. 46). Nie mógł zatem organ odwoławczy umorzyć postępowania odwoławczego, bez zbadania merytorycznego zarzutów zgłoszonych w odwołaniu przez skarżącego R. B.. Wymagało tego również utrwalone stanowisko orzecznictwa, trafnie przywołanego przez Sąd pierwszej instancji, iż w sprawach inwestycji stwarzającej uciążliwość dla otoczenia interes prawny ma podmiot, który ma tytuł prawny do obiektów położonych w strefie oddziaływania tej inwestycji a nie tylko działki bezpośrednio z nią graniczącej (wyrok NSA z 5 sierpnia 2005 r. OSK 1865/04). Podzielając to stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie mógł organ odwoławczy wyprowadzić wniosku o braku przymiotu strony skarżącego R. B. opierając się tylko na ocenie położenia działki jego w stosunku do nieruchomości objętej inwestycją oraz opierając się na wnioskach zawartych w kompleksowej ocenie oddziaływania na środowisko wykonanej w 2000 r. Przeprowadzoną ocenę Sądu pierwszej instancji w tym aspekcie i zastrzeżenia tegoż Sądu, należy uznać za słuszne, a logiczne i wyczerpujące uzasadnienie stanowiska dowodzi o wnikliwości i wszechstronnej kontroli zaskarżonej decyzji i zebranego materiału dowodowego. Zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy i wskazujący naruszenie przepisów k.p.a. – jest całkowicie pozbawiony zasadności, albowiem podstawy kasacyjne muszą nawiązywać do przepisów stosowanych przez sąd administracyjny, a nie organy administracji. Sądy administracyjne prowadzą postępowanie sądowoadministracyjne uregulowane przepisami wskazanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć jak zarzuca skarga kasacyjna przepisów k.p.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej, jakkolwiek zmierzało do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji ostatecznie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się li tylko do niedopuszczalnej polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Wniosek organu skarżącego, jakoby Sąd odbiegał kontrolą od decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze a skłaniał się do kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę jest nieporozumieniem i dowodem właśnie braku zrozumienia, że ocena przymiotu strony w niniejszym postępowaniu wymaga ponownej kontroli przez organ, czy skarżący R. B. zasadnie kwestionuje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót jako naruszającą jego interes prawny, czy też mając na uwadze zmienione warunki realizacji inwestycji skutkujące nawet koniecznością sporządzenia nowego projektu zamiennego – ten interes prawny skarżącego nie zostanie naruszony. Słusznie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustalenie przymiotu strony skarżącego R. B. winno być oparte na ocenie i zbadaniu jego zarzutów w warunkach nowej decyzji "o pozwoleniu na wznowienie robót" z uwzględnieniem zmienionej sytuacji faktycznej z powodu odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę. Nie można żadną miarą podzielić zarzutu autorki skargi kasacyjnej jakoby Sąd pierwszej instancji w niniejszym postępowaniu usiłował kontrolować decyzję o pozwoleniu na budowę. Wszelkie rozważania Sądu w sposób prawidłowy odnoszą się do prawidłowego zbadania czy skarżący R. B. ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu naprawczym, a mianowicie czy zakwestionowana decyzja wydana w tym trybie może naruszać jego interes prawny. Inne wnioski składającego skargę kasacyjna są nieuprawnione w świetle treści uzasadnienia Sądu pierwszej instancji. Nie można nie podzielić stanowiska tegoż Sądu, że obowiązkiem organu było odniesienie się do złożonej przez skarżącego opinii do kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko fermy hodowli norek – właśnie w celu oceny przez organ, czy z tej opinii nie wynikają okoliczności uzasadniające przyjęcie przymiotu strony skarżącego R. B.. Zarówno bowiem w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę fermy norek jak i w niniejszym postępowaniu naprawczym wywołanym odstępstwami inwestora od decyzji o pozwoleniu na budowę i od projektu budowlanego – inwestycja w tym charakterze nie przestaje być inwestycją mogącą pogorszyć stan środowiska, wymagającą zatem uwzględnienia stosownej regulacji prawnej. W końcowej części uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynikają prawidłowe wskazówki wyraźnie określające, iż organ winien ustalić przymiot strony skarżącego – warunkujący jego legitymację do wniesienia odwołania. Za chybiony należało uznać zarzut drugi skargi kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego – bowiem wskazane przepisy art. 28 ust. 2 prawa budowlanego ani też przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska, nie miały zastosowania w sprawie niniejszej, ograniczonej do kontroli kwestii "przymiotu strony". A w tej sytuacji nie mogło dojść do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu wyroku nie stwierdza się żadnych rozważań Sądu pierwszej instancji na temat wskazanych przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska. W podsumowaniu powyższych rozważań stwierdzić należy, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie zdołały podważyć słusznego stanowiska i oceny Sądu, iż organ nie wyjaśnił w toku postępowania odwoławczego, czy skarżący posiadał legitymację skargową do złożenia odwołania – i tylko te kwestie winien wyjaśnić w ponownym postępowaniu zgodnie z zaleceniami Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny w mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło