II SA/Po 410/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-30
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Aleksandra Łaskarzewska, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać demontaż urządzenia (bariery obrotowej czteroskrzydłowej) zamontowanego wewnątrz obiektu handlowego, jeśli jego montaż mógł być zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub pozwoleniu na użytkowanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy nadzoru budowlanego nie zbadały treści projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę ani pozwolenia na użytkowanie, co jest kluczowe, gdyż art. 66 Prawa budowlanego nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu zaakceptowanego w tych decyzjach, gdyż służy on usuwaniu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał spółce "L." sp. z o.o. zdemontowanie czteroskrzydłowej bariery obrotowej w wejściu do sali sprzedaży, uznając, że uniemożliwia ona dostęp osobom niepełnosprawnym. Spółka odwołała się, kwestionując podstawę prawną decyzji i twierdząc, że urządzenie nie jest barierą w rozumieniu przepisów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i utrzymał ją w mocy, wskazując na naruszenie przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. sp.k. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr 30/2007 znak [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...],- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 3.11.2006r. w obiekcie handlowym "L." we W.przy ul. [...] stwierdził, że w wejściu na salę sprzedaży została zamontowana bariera obrotowa czteroskrzydłowa uniemożliwiająca wjazd do obiektu osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich. W zaleceniach pokontrolnych nakazano wprowadzenie zmian znoszących stwierdzone nieprawidłowości w terminie do 24.11.2006r. W dniu 19.12.2006r. "L." wystąpił do organu z prośbą o prolongowanie terminu wykonania zaleceń pokontrolnych do 31.01.2007r. Pismem z 27.12.2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prolongaty terminu do 31.01.2007r., zaznaczając, że jest to termin ostateczny. Ponowną kontrolę obiektu handlowego przeprowadzono 11.02.2007r. Stwierdzono, że zalecenia pokontrolne nie zostały wykonane.
Decyzją z [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał "L." sp. z o.o. z siedzibą w J. zdemontować barierę obrotową czteroskrzydłową zamontowaną w wejściu do Sali sprzedaży pawilonu handlowego położonego we W. przy ul. [...] w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.
W skutek wniesionego przez spółkę "L." odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie jest poszanowanie przepisów szeroko rozumianego Prawa budowlanego (ustawy wraz z przepisami wykonawczymi), w związku z poszanowaniem godności osób niepełnosprawnych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) doprecyzowuje zalecenia zawarte w art. 5 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Do treści przepisu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, który wskazuje na sposób w jaki obiekt winien być użytkowany, odsyła art. 61 usytuowany w rozdziale 6 ustawy – Utrzymanie obiektów budowlanych. Organ I instancji nie zauważył, że art. 61 i art. 5 Prawa budowlanego są przepisami ogólnymi i nie stanowią samodzielnej podstawy prawnej. Podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej stanowią kolejne przepisy rozdziału 6 ustawy.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób wadliwy przeprowadził postępowanie zmierzające do wydania zaskarżonej decyzji. W protokole kontroli, który stanowi podstawę wydania zaskarżonej decyzji, stwierdzono jedynie, że "sklep nie spełnia warunków swobodnego dostępu osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich, ponieważ wejście do Sali sprzedaży jest przegrodzone kołowrotkiem i barierką; nie ma możliwości udostępnienia osobnego wejścia dla osób niepełnosprawnych". Organ I instancji nie dokonał oceny zgodności barierki obrotowej czteroskrzydłowej z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy nie zabraniają montowania takiej barierki, czy drzwi obrotowych, wymagają jedynie usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepełnosprawnych oraz spełnienia pozostałych warunków przystosowania obiektu do swobodnego korzystania z niego przez osoby niepełnosprawne. Zasadnym jest zatem uzupełnienie o powyższe materiału dowodowego.
Nadto organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor winien uzasadnieniu decyzji wskazać dowody, na których się oparł rozstrzygając sprawę, wskazać fakty, które uznał za udowodnione oraz podać, którym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także w uzasadnieniu prawnym decyzji wyjaśnić podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu 23.05.2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że w wejściu na salę sprzedaży przedmiotowego obiektu handlowego zamontowany jest mechanizm obrotowy dla wchodzących klientów uniemożliwiający ich wyjście tą drogą na zewnątrz. Urządzenie to usytuowane jest pomiędzy bramką służącą do przeprowadzania wózków na zakupy o wysokości 114 cm a ścianką działową wygradzającą powierzchnię korytarza wejściowego. Urządzenie obrotowe ogranicza szerokość wejścia do 53 cm, a czteroskrzydłowa bariera obrotowa sprawia, że przejście przez nią staje się niewykonalne dla osób niepełnosprawnych ruchowo poruszających się przy pomocy kul lub wózka inwalidzkiego. Demontaż tego urządzenia lub zastosowanie innego rozwiązania polegającego na zamontowaniu dodatkowych drzwi w ściance działowej korytarza wejściowego do sali sprzedaży, otwieranych przez urządzenie rozsuwające lub rozwierające umożliwi dostęp do sklepu osobom niepełnosprawnym.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118.) nakazał "L." sp. z o.o. zdemontowanie w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji barierę obrotową czteroskrzydłową zamontowaną w wejściu do sali sprzedaży przedmiotowego pawilonu handlowego lub zastosowanie innego urządzenia otwierającego się samoczynnie albo zamontowanie dodatkowych drzwi w ściance korytarza wejściowego do sali sprzedaży, posiadających system mechanicznego ich rozwierania lub rozsuwania, przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych, zwłaszcza osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przytoczył ustalenia, których dokonano w trakcie kontroli przeprowadzonej 23.05.2007r. Stwierdził, że stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni, ponieważ nie spełnia wymogów zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się "warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniając wymagania, o których mowa w art. 5". Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( Dz.U.2002.75.690.ze zm.) w § 62 ust. 2 stanowi, że "w wejściach do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych mogą być zastosowane drzwi obrotowe lub wahadłowe, pod warunkiem usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepełnosprawnych oraz spełnienia wymogu § 240. Dlatego organ I instancji uznał, ze obecnie zastosowane rozwiązanie wejścia do sali sprzedaży pawilonu handlowego "L." we W. narusza wymagania stawiane przez obowiązujące przepisy prawa i w związku z tym w tym zakresie obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Spółka "L." sp. z o.o. odwołała się od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jej uchylania i umorzenia postępowania.
Spółka zarzuciła decyzji naruszenie art. 61 oraz art. 5 ustawy Prawo budowlane przez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie. Zdaniem skarżącej art. 61 określa jedynie podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego, natomiast art. 5 formułuje ogólną zasadę prawa budowlanego, określającą, jakie wymagania powinien spełnić obiekt budowlany, oraz jego budowa i użytkowanie. Spółka wskazuje, iż przepisy mające charakter zasady ogólnej wymagają uwzględnienia przy interpretacji innych postanowień ustawy oraz przepisów wykonawczych, nie powinny natomiast stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięć administracyjnych. Powołanie w sentencji decyzji administracyjnej wyłącznie art. 5 ustawy Prawo budowlane bez wskazania konkretnej normy szczegółowej, stanowi według skarżącej poważną wadę decyzji i powinno być przesłanką do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przepis art. 5 powołanej ustawy nie zawiera żadnych konkretnych norm prawnych, które określałyby zasady, jakim powinny odpowiadać obiekty handlowe w kontekście przedmiotowego problemu. Brak takich norm przesądza o niemożności zarzucenia, że zostały one przez skarżącą naruszone. W konsekwencji nie można również stwierdzić, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 66 ustawy Prawo budowlane, co zdaniem skarżącej świadczy o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania i skutkuje koniecznością jego umorzenia.
Odnosząc się do przedmiotowego stanu faktycznego odwołująca się wskazała, że to co w ocenie organu nadzoru budowlanego stanowi brak możliwości wjazdu na halę sprzedaży dla osób niepełnosprawnych, w rzeczywistości jest jedynie niewiele znaczącą niedogodnością, eliminowaną zresztą natychmiast przez obsługę pawilonu, jeżeli zachodzi taka potrzeba. Rozwiązanie zaproponowane przez Spółkę tj. instalacja dzwonka przywoławczego w przypadku sytuacji problemowej mieści się w pojęciu niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej którego ustawodawca użył w art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Analiza treści powołanego przez organ I instancji § 62 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie wskazuje na fakt, iż nie powinien on znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten wskazuje w jakich sytuacjach i pod jakimi warunkami mogą być zastosowane drzwi obrotowe lub wahadłowe, natomiast w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z urządzeniem obrotowym zamontowanym przy kasie, które w żaden sposób nie przypomina "drzwi obrotowych lub wahadłowych". Podobnie art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego nie zawiera żadnych konkretnych norm, które określałyby szczegółowe i jednoznaczne zasady, jakim powinny odpowiadać obiekty handlowe w kontekście przedmiotowego problemu. Tym samym skoro brak norm prawnych, które regulowałyby tę kwestię, to nie można zarzucać stronie ich naruszenie, bowiem w myśl zasady legalizmu (art. 6 kpa) organy administracji publicznej działają wyłącznie na podstawie przepisów prawa.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie przywołał art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. N. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podkreślono, iż nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, iż w obowiązującym systemie prawnym brak jest konkretnych norm prawnych, które określałyby szczegółowe i jednoznaczne zasady, jakim powinny odpowiadać obiekty handlowe w kontekście ich dostępności dla osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. ), które doprecyzowują zalecenia zawarte w art. 5 ustawy Prawo budowlane, w szczególności zaś przepis § 16 ust. 1 i § 62 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z przepisem § 16 ust. 1 do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać. W przedmiotowej sprawie, osoby niepełnosprawne nie mają dostępu na hale sprzedaży bez pomocy osób trzecich, które muszą przesunąć czteroskrzydłową barierkę obrotową. Naruszone zostały także postanowienie przepisy § 62 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, zgodnie z którym w wejściach do budynku i ogólnodostępnej pomieszczeń użytkowych mogą być zastosowane drzwi obrotowe lub wahadłowe pod warunkiem usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepełnosprawnych. Zdaniem organu odwoławczego, przepis ten pomimo tego, iż bezpośrednio odnosi się do drzwi, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, iż użycie barierek obrotowych oznacza zastosowanie mechanizmu w identyczny sposób uniemożliwiającego przejście osobom niepełnosprawnym. Ponieważ w obiekcie handlowym będącym przedmiotem postępowania nie dochowane są wymogi określone wskazanymi przepisami rozporządzenia, a stan techniczny obiektu budowlanego oceniany jest przez jego zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, organ pierwszej instancji właściwie zastosował przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ I instancji.
Spółka "L." złożyła skargę na opisaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jej uchylenia w całości.
Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie przepisów art. 138 § 1, art. 15 oraz 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego przez ich niezastosowanie oraz przepisów art. 5 Prawa budowlanego i § 16 ust. 1 oraz § 62 ust 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż chybiony jest zarzut naruszenia przez spółkę art. 5 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 5 formułuje ogólną zasadę prawa budowlanego. Tego typu przepis nie może stanowić samodzielnej postawy rozstrzygnięć administracyjnych, a decyzja wydana z powołaniem jedynie art. 5 cyt. ustawy, bez wskazania konkretnej normy szczegółowej stanowi poważna wadę decyzji, która jest podstawą do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Skarżąca zakwestionowała zarzut naruszenia przepisu § 16 ust 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z tego względu, iż rzekome nieprawidłowości stwierdzone w toku postępowania dotyczyły urządzeń zamontowanych przy kasach wewnątrz pawilonu handlowego, a tym samym nie mogą mieć nic wspólnego z dojściem do wejścia do budynku, które znajduje się na zewnątrz budynku. W odniesieniu zaś do przepisu § 62 ust. 2 rozporządzenia, skarżąca wskazuje, iż dotyczy on drzwi obrotowych lub wahadłowych, w przedmiotowej sprawie zakwestionowane zostało natomiast urządzenie obrotowe zamontowane przy kasie, które w żaden sposób nie przypomina drzwi obrotowych lub wahadłowych i nie jest usytuowane przy wejściu do budynku. Ponieważ zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie nie naruszone zostały przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś art. 5 ustawy Prawo budowlane nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej rozstrzygnięć administracyjnych, tym samym nie zachodzi sytuacja, w której przedmiotowy obiekt byłby w nieodpowiednim stanie technicznym, w konsekwencji zaś brak podstaw dla zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Skarżąca zarzuciła także, iż organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na innej podstawie prawnej niż organ pierwszej instancji tj. przepisach § 16 ust. 1 i § 62 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas, gdy organ pierwszej instancji oparł swe rozstrzygnięcie na przepisie art. 5 ustawy Prawo budowlane oraz §62 ust.2 cyt. rozporządzenia wykonawczego, co świadczy zdaniem skarżącej o naruszeniu zasady dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie ze względu na zarzuty w niej podniesione.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy § 62 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(Dz.U. 2002.75.690 ze zm.)
Istotą przepisu art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane( w brzmieniu na dzień decyzji organu II instancji) jest wprowadzenia gwarancji prawnych, które zapewnią osobom niepełnosprawnym, a zwłaszcza poruszającym się na wózkach inwalidzkich, swobodny dostęp do budynków zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej oraz ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych. Tak postawiony przez ustawodawcę cel ma być osiągnięty przez takie projektowanie i budowanie tego typu obiektów, aby wolne były one od barier architektonicznych utrudniających lub uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym korzystanie z tego rodzaju obiektów. Ta zasada prawa budowlanego uszczegółowiana jest przez przepisy § 16 i § 62 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te regulują kwestie dojść, dojazdów oraz wejść do budynków zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej oraz ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych. Prawdą jest, iż przepis § 62 ust 2 rozporządzenia nie wymienia literalnie czteroskrzydłowej obrotowej barierki, a jedynie drzwi wahadłowe lub obrotowe, jednak celem przepisu jest zapewnienie swobodnego przejścia osobom niepełnosprawnym, które pozwalałoby im na samodzielne korzystanie z budynków zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej oraz ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych. Niewątpliwie urządzenie obrotowe, zainstalowane w ciągu komunikacyjnym prowadzącym do hali sklepowej, stanowi barierę fizyczną, która odgradza i reguluje dostęp do hali sprzedaży, spełniając analogiczną funkcję jak drzwi. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że urządzenie to jest tylko urządzeniem zamontowanym przy kasach wewnątrz pawilonu handlowego. Usytuowane bowiem na końcu ciągu komunikacyjnego prowadzącego od wejścia do pawilonu handlowego odgradza ciąg komunikacyjny od hali sprzedaży. Nie jest to więc jakiekolwiek urządzenie sklepowe, jeżeli bowiem uniemożliwia ono korzystanie z hali sprzedaży osobom niepełnosprawnym, to uniemożliwia ono w istocie jakiekolwiek korzystanie przez osoby niepełnosprawne z pawilonu handlowego. Uznać więc należy, iż w takim przypadku dochodzi do naruszenie celu, jaki wypełnić miały normy prawne tworzone przez przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu jak wyżej oraz § 62 ust. 2 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na innej podstawie prawnej niż organ pierwszej instancji. Przepisy § 16 i § 62 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie są, jak wyżej wskazano, uszczegółowieniem ogólnej normy zawartej w przepisie cyt. art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Powołanie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przepisów rozporządzenie nie jest więc wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o inną podstawę prawną, a jedynie wskazaniem przepisów szczegółowych, które konkretyzują normę wyrażoną w przepisie art. 5 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest jednak podgląd, ukształtowany w odniesieniu do przesłanek nieważność decyzji administracyjnej, ale mający szersze zastosowanie, że niepowołanie pełnej podstawy prawnej – w sytuacji gdy w istocie taka podstawa prawna istnieje – nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa i nie ma wpływu na wynik sprawy.
Nadto zaś przepis § 62 ust. 2 rozporządzenia został powołany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, choć bez szczegółowych rozważań, co do dopuszczalności zastosowania w wypadku przedmiotowego urządzenia obrotowego.
Zwrócić uwagę w tym miejscu należy, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji w sprawie nie miał zastosowania § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten określa wymagane rozmiary dojść i dojazdów do budynków , a zatem warunki dostępu do takich obiektów z zewnątrz. Tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy jest stan techniczny zamontowanej wewnątrz obiektu, przy wejściu do sali sprzedaży bariery obrotowej czteroskrzydłowej.
W ocenie Sądu w toku przedmiotowego postępowania dopuszczono się naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ wynik sprawy.
Wskazać w tym miejscu należy na istotne braki w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ pierwszej instancji, które jednak nie zostały uzupełnione w toku postępowania przed organem odwoławczym. Zarówno organ I jak i II instancji nie dokonały analizy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę, jak również decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Zbadanie tych rozstrzygnięć pozwoliłoby organom na ustalenie, czy przedmiotowa czteroskrzydłowa barierka obrotowa została zamontowana zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, czy istniała w chwili udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Ma to w sprawie istotne znaczenie, albowiem powołany przez organy obu instancji przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w innej decyzji o podobnym charakterze. Kwestionowanie w takiej sytuacji zgodności obiektu budowlanego z wymogami określonymi w przepisach techniczno-budowlanych oznaczałoby bowiem naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przepis ów, jako że umieszczony został w rozdziale ustawy Prawo budowlane "Utrzymanie obiektów budowlanych", służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 (obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ I instancji), będzie zatem z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, ODDK, Gdańsk 2004, s. 169-170).
W tym kontekście brak wyjaśnienia przez organy nadzoru budowlanego treści projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, zaniechanie ustalenia, czy sporne urządzenie było zamontowane w chwili udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest istotnym naruszeniem zasady wyrażonej w art. 7, 75 § 1, 77 § 1 k.p.a. nakazującej organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Dopiero te ustalenia pozwoliłyby organom nadzoru ocenić zasadność ingerencji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ II instancji, który w swej treści odpowiada przepisowi art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, stanowiącego podstawę wydania decyzji przez organ I instancji.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż w ocenie Sądu w sprawie nie zaistniały przesłanki, wymagane przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a.
Zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd wyznaczony jest przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, tj. ocenę z punktu widzenia legalności zaskarżonej decyzji. Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest zatem dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2006r., s. 249). Sąd nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji (por. wyrok NSA z 7.02.2001r., V SA 671/00, Lex nr 50129).
W niniejszej sprawie przeprowadzenie dowodów uzupełniających, celem wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności wykraczałoby poza dopuszczony wspomnianym przepisem zakres. Nadto podkreślenia wymaga, że dopuszczenie uzupełniającego dowodu jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania zawartych w art. 7, 77 § 1, 75 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.), orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania tak co do wykładni przepisów prawa jak i konieczności poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.
/-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło