II SA/Lu 575/07

WyrokWSA w Lublinie2007-10-30

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Joanna Cylc-Malec, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia w postaci budowy internatu i budynku mieszkalnego, może zostać zwrócona poprzednim właścicielom, jeśli obecnie pełni funkcje rekreacyjne i stanowi strefę bezpieczeństwa dla szkoły?
Ratio decidendi
Nieruchomość nabyta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości podlega przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczącym zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Kluczowe dla zwrotu jest ustalenie, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w umowie nabycia. Funkcje rekreacyjne czy strefa bezpieczeństwa nie mogą być uznane za realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa internatu i budynku mieszkalnego, jeśli cel ten nie został zrealizowany w przewidzianym terminie.
Stan faktyczny
Spadkobiercy T. i Z. K. wystąpili o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie umowy z 1972 r. na cele budowy internatu i budynku mieszkalnego. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość jest wykorzystywana jako teren zieleni i strefa bezpieczeństwa dla szkoły. Skarżący zarzucili, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a obecne wykorzystanie nieruchomości jest niezgodne z pierwotnym przeznaczeniem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi M. K., P. K., M. K., J. K., W. K., T. K. i M. K na decyzję Wojewody z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwrotu przedmiotowej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" nr "[...]" II. zasądza na rzecz M. K. od Wojewody kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 30 września 2005 r. M. K., P. K., M. K., J. K., W. K, T. K. i M. K. spadkobiercy T. i Z. małż. K. zwrócili się do Starosty B. o zwrot nieruchomości oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów nr 53/6, ark 57 o powierzchni 0,0746 ha, położonej w B. będącej własnością Powiatu B., przekazanej obecnie w trwały zarząd Regionalnemu Centrum Edukacji Zawodowej w B., wywłaszczonej na podstawie umowy z dnia 13 października 1972 r. Rep. A Nr [...]/72, zawartej na postawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007 r. Wojewoda wyznaczył Prezydenta Miasta jako organ właściwy do prowadzenia przedmiotowej sprawy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta po wcześniejszym przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, działając na podstawie art. 136 ust 3, art. 137 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówił zwrotu wyżej opisanej nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Jako uzasadnienie tej decyzji organ administracji wskazał, iż T. i Z. K. zbyli na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości umową z dnia 13 października 1972 r. nieruchomość oznaczoną jako działka nr 2544 o powierzchni 1332 m² położoną w B. przy ul. Kościuszki. Nieruchomość ta przeznaczona była pod budowę internatu i budynku mieszkalnego Technikum Elektrycznego w B.. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów wykonanej w latach 1979-1986 działka ta weszła w skład działki nr 53 ark. 57 o powierzchni 19312 m², która była w zarządzie Zespołu Szkół Mechaniczno-Elektycznych w B., i z którego to tytułu były wnoszone opłaty roczne. Działka ta uległa podziałowi na działki o nr 53/1 o pow. 1,6296 ha, 53/2 o pow. 0,0319 ha, 53/3 o pow. 0,1326 ha i nr 53/4 o pow. 0,1371 ha. Z dniem 1 stycznia 1999 r. działki te stały się z mocy prawa własnością Powiatu B., co potwierdziła ostateczna decyzja Wojewody L. z dnia 29 listopada 2001 r. Decyzją Burmistrza Miasta B. z dnia 2 lipca 2002 r. został zatwierdzony projekt podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr 53/1, 53/3 i 53/4 o łącznej powierzchni 18993 m² na działki: nr 53/9 o pow. 299 m², 53/10 o pow. 15997 m², nr 53/7 o pow. 221 m², nr 53/8 o pow. 1105 m², nr 53/5 o pow. 625 m² i nr 53/6 o pow. 746 m². Wywłaszczona działka nr 2544 wchodzi w skład działek nr 53/5 i nr 53/6, a żądanie zwrotu dotyczy działki nr 53/6 o pow. 746 m². Decyzją z dnia 28 grudnia 2005 r. Zarząd Powiatu B. przekazał działkę nr 53/6 w trwały zarząd Regionalnemu Centrum Edukacji Zawodowej w B.. W wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, iż działka ta ogrodzona jest trwałym ogrodzeniem. Wokół ogrodzenia rośnie żywopłot, a na działce dwa drzewa i krzew. Na gruncie zaś, działka ta stanowi jedną całość wraz z działką nr 53/10, na której usytuowany jest budynek szkoły wraz z pozostałymi budowlami. Ponadto Dyrektor Regionalnego Centrum Edukacji Zawodowej wyjaśnił, iż działka ta stanowi integralną część terenu szkoły, jest jedynym miejscem zielonym wokół szkoły oraz jest wykorzystywana do celów rozśrodkowania uczniów i pracowników szkoły na wypadek ewentualnego zagrożenia pożarowego lub wybuchowego. W związku z tym organ uznał, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, a działka jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania szkoły. Od decyzji tej odwołali się wszyscy wnioskodawcy. W ich ocenie cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, gdyż do dnia dzisiejszego nie wybudowano internatu. Wskazali, iż twierdzenia o wykorzystaniu terenu jako zieleń oraz strefa bezpieczeństwa na wypadek wybuchu pożaru mijają się z rzeczywistością, gdyż oprócz tej działki szkoła posiada wystarczającą przestrzeń na te cele, a poza tym nieruchomość nie została wywłaszczona na te cele. Ponadto o zbędności działki świadczy jej wydzielenie celem późniejszej sprzedaży oraz prowadzone postępowanie w sprawie ustalenia dla przedmiotowej działki warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podniósł, że z § 1 umowy sprzedaży tej działki z dnia 13 października 1972 r. zawartej na podstawie przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wynika, iż nieruchomość ta zgodnie z wykazem zmian gruntowych oznaczona jest jako działka nr 2544 o pow. 1332 m², a na planie sporządzonym przez Państwowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w B. wpisanym do ewidencji składnicy geodezyjnej w dniu 10 lutego 1972 r. została podzielona na dwie działki nr 2544/1 i 2544/2. Wobec wykupienia tej działki podział ten nigdy jednak nie wszedł w życie. Dlatego też w ewidencji gruntów podział przygotowany dla celów wywłaszczenia nie został ujawniony. Organ odwoławczy podniósł również, iż celem nabycia działki nr 2544 była budowa internatu i budynku mieszkalnego Technikum Elektrycznego w B.. Szczegółowe zagospodarowanie wywłaszczonej nieruchomości wynikało z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia 30 grudnia 1971 r. w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego inwestycji. Zgodnie z planem zagospodarowania terenu na części wywłaszczonej nieruchomości miał być zlokalizowany budynek mieszkalny, a pozostała część była przeznaczona na teren zieleni. Wskazano, iż z ustaleń organu I instancji wynika, że teren zieleni miał być urządzony na obszarze, który odpowiada obecnie działce nr 53/6. Działka ta stanowi jedną całość, na której zlokalizowany jest budynek szkoły i pozostałe budowle. Jest trwale ogrodzona, a wokół ogrodzenia rośnie żywopłot, a na działce trawa, dwa drzewa i krzew. W związku z tym organ przyjął, iż działka ta została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w § 1 umowy sprzedaży i w dalszym ciągu jest niezbędna dla potrzeb szkoły. Służy ona nie tylko celom rekreacji, ale też celom rozśrodkowania w przypadku zagrożenia pożarowego lub wybuchowego. W kontekście zarzutów ubiegania się przez osoby trzecie o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr 53/6, organ podkreślił, iż nie ma to żadnego znaczenia, podobnie jak podział całej działki szkolnej na działki mniejsze, albowiem decyzja o podziale nie przenosi prawa własności, a działka nr 53/6 stanowi własność Powiatu B. i pozostaje w trwałym zarządzie szkoły. Skargi na powyższą decyzję Wojewody Lubelskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli M. K., P. K., M. K., J. K., W. K., T. K. i M. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Ponawiając w części argumentację prezentowaną w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta wskazali, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem przepisu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszeniem przepisów art. 7, 8 i 77 k.p.a. Skarżący zakwestionowali ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wskazywali, iż do chwili obecnej nie został wybudowany internat, co świadczy o braku realizacji celu wywłaszczenia. Zdaniem skarżących cel ten określony został w umowie nie zaś w planie realizacyjnym. Ponadto fakt ogrodzenia działki nie może stanowić podstawy odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości niezgodna jest z przepisem art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ustalenia faktyczne i ich ocena są dowolne, naruszają zasadę prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Ponadto wskazali, że organy nie uwzględniły ich wniosków dowodowych którymi chcieli wykazać dążenie organu poprzez wydzielenie działki do jej sprzedaży. O zbędności działki świadczy również przekazanie jej w trwały zarząd dopiero po złożeniu przez nich wniosku o jej zwrot, co miało zapobiec jej zwrotowi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane dotychczas w sprawie. W ocenie organu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z poglądem powszechnie przyjętym w orzecznictwie sądowym, do nieruchomości nabytych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) regulujące zwrot wywłaszczonych nieruchomości. To założenie prawidłowo zostało przyjęte przez organy administracji. Skoro tak, rzeczą organów administracji publicznej jest ocena, czy dana wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w umowie, czy też nie. W myśl przepisu art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 ustawy. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 ustawy). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot (art. 137 ust. 2 ustawy). Powyższe wskazuje, że przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, bądź jej części, jest uznanie, że stała się ona zbędna dla realizacji określonego w decyzji wywłaszczającej celu – czyli maksymalnie w ciągu 10 lat cel ten nie został zrealizowany. Upływ tego terminu i stwierdzenie braku realizacji celu obliguje zatem właściwy organ administracji do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W kontekście powyższego należy podkreślić, iż uznanie nieruchomości zbytej na postawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. za nieruchomość wywłaszczoną, w sytuacji kiedy nie ma decyzji o jej wywłaszczeniu, wymagać będzie stosowania odmiennej, niż w przypadku "zwykłych" nieruchomości wywłaszczonych, metody ustalania celu jej wywłaszczenia (nabycia przez Skarb Państwa). Źródłem takiego ustalenia nie będzie mogła być oczywiści decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, co implikuje treść art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz umowa sprzedaży, o której mowa w art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. Uprawnień właściciela nieruchomości wywłaszczonej, a także jego następców prawnych, do żądania zwrotu nieruchomości wywłaszczonej nie ogranicza również przekazanie nieruchomości w użytkowanie lub trwały zarząd innej jednostce organizacyjnej Skarbu Państwa lub instytucji użytku publicznego. Zgoda aktualnego dysponenta nieruchomości nie ma znaczenia przy badaniu przesłanek dopuszczalności jej zwrotu. Postępowanie o zwrot nieruchomości może być prowadzone bez konieczności uprzedniego wygaszenia zarządu, a nawet bez potrzeby wszczęcia postępowania o wygaszenie zarządu. Jednakże w niniejszej sprawie istotą jest ustalenie czy, cel wywłaszczenia w myśl powołanych wyżej przepisów został zrealizowany. W ocenie Sądu organ nie dokonał szczegółowej, a zarazem obiektywnej analizy materiału dowodowego sprawy, co miało wpływ na ustalony i przyjęty stan faktyczny. W sprawie bezsporne jest, iż przedmiotowa działka nr 53/06 stanowiła część dawnej działki nr 2544 będącej własnością Z. i T. małż K.. Umową sprzedaży z dnia 13 października 1972 r. prawo własności tej nieruchomości przeszło na Skarb Państwa. W § 2 umowy sprzedaży działki odnotowano na wstępie oświadczenie Z. i Ta. K., że w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości sprzedają na rzecz Skarbu Państwa opisaną tam nieruchomość. Z innej części tego aktu notarialnego wynika, że zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. - Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 30 grudnia 1971 r. działka ta przewidziana jest pod budowę internatu i budynku mieszkalnego Technikum Elektrycznego w B.. Treść aktu notarialnego wskazuje więc, że przedmiotowy grunt został nabyty na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ww. ustawy w celu wybudowania na nim budynku mieszkalnego i internatu, przy czym zapisy zawartej umowy w sposób bezsporny wskazują cel nabycia nieruchomości. W sytuacji gdy umowa w sposób jednoznaczny i wystarczający precyzuje cel nabycia nieruchomości, to w postępowaniu w sprawie zwrotu tej nieruchomości, ustalanie tego celu na podstawie innych dowodów jest niedopuszczalne. Bezpodstawne są również wnioski wyprowadzone z takich dowodów. Jak wskazał organ powołując się na plan zagospodarowania terenu, na części wywłaszczonej nieruchomości miał być zlokalizowany budynek mieszkalny, a pozostała cześć terenu przeznaczona była na tereny zieleni. Takie twierdzenie sprzeczne jest z materiałem dowodowym. Jeśli tak w istocie miałoby być niepotrzebne byłyby zapisy zarówno w umowie, jak i w decyzji z dnia 30 grudnia 1971 r. odnośnie budowy internatu. Plan zagospodarowania terenu oraz jego zapisy nie mogą świadczyć na jaki cel została wywłaszczona nieruchomość, gdyż cel ten wynika bezspornie z zawartej umowy sprzedaży, jak również decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny przedsięwzięcia. Skoro cel nabycia nieruchomości stanowi przesłankę rozstrzygnięcia w postępowaniu o jej zwrot, to powinny nastąpić w tym zakresie nie budzące wątpliwości ustalenia. Takie ustalenia nie poprzedziły wydania zaskarżonej decyzji, co jest równoznaczne z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. Powoływanie się na zapisy szczegółowego planu zagospodarowania terenu, jak to uczyniono w zaskarżonej decyzji, pozbawione jest podstaw prawnych. Przy ocenie zbędności części nieruchomości na cel wywłaszczenia należy brać pod uwagę te same przesłanki, które decydowały o niezbędności całej nieruchomości na cel wywłaszczenia. O niezbędności działki nie może stanowić to, iż w chwili obecnej przylega ona bezpośrednio do działki, na której zlokalizowany jest budynek szkoły, stanowiąc jedną ogrodzoną całość. Ogrodzenie wskazuje jedynie na ustalenie i oznaczenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami, nie świadczy w żaden sposób o wykonaniu celu wywłaszczenia. Podobnie celem wywłaszczenia nieruchomości nie było urządzenie miejsca rekreacji uczniów i rozśrodkowania ich w sytuacji zagrożenia pożarowego lub wybuchowego. Wskazanych przez organ funkcji jakie spełnia obecnie teren w żaden sposób nie da się wyprowadzić z zapisów umowy przenoszącej własność nieruchomości. Ponadto, jak wynika z akt sprawy wnioskowany do zwrotu teren nie jest jedynym miejscem doraźnej ewakuacji z budynku szkoły, co zostało przez organ niezauważone i czego organ nie wyjaśnił. W sytuacji gdy nieruchomość została zagospodarowana inaczej aniżeli to przewidywał cel wywłaszczenia, lub w ogóle nie została zagospodarowana zwrot nieruchomości nie może być utrudniany poprzez wskazywanie funkcji terenu niezwiązanych z wywłaszczeniem. Ponadto, należy wskazać, iż art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami winien być traktowany jako ustalający zasadę powinności zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, o ile stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zatem z chwilą złożenia przez stronę wniosku o zwrot nieruchomości obowiązkiem organu administracyjnego jest przeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego postępowania, pozwalającego na ustalenie, czy w danej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca zwrot nieruchomości. Zbędność na cele określane w umowie ocenia się przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości. Przyczyny niewykorzystania gruntu zgodnie z celem wywłaszczenia nie mają wpływu na możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przypisywanie wywłaszczonej nieruchomości innego statusu niż wynikający z umowy byłoby niezasadnym i niezgodnym z poczuciem sprawiedliwości społecznej blokowaniem możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, szczególnie w sytuacji ewidentnej jej zbędności. Przywołać tu należy ratio legis instytucji wywłaszczenia. Konstytucja RP w art. 21 ust. 2 stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Ingerencja organów państwa skutkująca pozbawieniem danego podmiotu prawa własności musi być uzasadnione potrzebą wykorzystania tego prawa na określony cel publiczny, przy czym bez tego prawa zrealizowanie tego celu byłoby bądź niemożliwe, bądź gospodarczo nieuzasadnione. Cel publiczny natomiast, uzasadniający pozbawienie prawa własności, ma w sposób rzeczywisty, realny, być zrealizowany. Tylko wtedy można stwierdzić, że to pozbawienie prawa własności było uzasadnione. Późniejsza zmiana celu lub określenie go przy użyciu zwrotów o charakterze ogólnym, np. rekreacja uczniów, przez co możliwe byłoby dowolne jego rozumienie, nie jest dopuszczalne. O tym, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona i to cel rozumiany bardzo ściśle. Niewykonanie na nieruchomości, mimo upływu wielu lat od jej nabycia, inwestycji zgodnie z celem wywłaszczenia, może oznaczać zbędność nieruchomości i wówczas nawet przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego nadal na taki sam cel nie uzasadnia odmowy jej zwrotu. W związku z powyższym bezcelowe jest przywoływanie treści zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i wskazywanie, iż teren ten przeznaczony jest pod usługi pozacentralne tj. obiekty terenowo większe, ważne dla atrakcyjności i siły przyciągania miasta. Powyższe rozważania czynią zbędnym konieczność odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi w szczególności dotyczących dokonanych podziałów nieruchomości oraz ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki, bowiem sprawa administracyjna – po uprawomocnieniu się wyroku – będzie ponownie rozpatrywana w pełnym zakresie przez organy administracji. Podsumowując, wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w umowie sprzedaży nakazuje organowi administracji uznać tę nieruchomość za zbędną, co w konsekwencji oznacza możliwość jej zwrotu. W aktualnym stanie prawnym o zbędności nieruchomości przesądza art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie zaś wyłącznie ocena dokonana przez organ, oparta na ustaleniach wynikających w zasadzie z subiektywnej oceny stanu faktycznego, w jakim znajdowała się nieruchomość w dniu złożenia wniosku o jej zwrot. W przekonaniu Sądu, w świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone decyzje nie mogły się ostać. Zostały one, bowiem wydane z naruszeniem przepisów postępowania w szczególności art. 7, 8 , 77 i 80 k.p.a mających istotnych wpływ na wynik spraw, które należy wyeliminować przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i dokonywaniu w niej ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia z uwzględnieniem wyżej przywołanych argumentów, ocen i wypływających z nich wniosków. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść przepisu art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło