IV SA/Gl 156/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2007 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w domu pomocy społecznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zastępca Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, działający z upoważnienia Starosty w Ż., na podstawie art. 64 pkt 2 i art. 112 ust. 5, art. 155 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku D. J., odmówił zwolnienia jej z ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Ż. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. D. J., po uiszczeniu opłaty za pobyt w DPS oraz z tytułu zakupu leków pełnopłatnych i miesięcznej, przeciętnej dopłaty do leków powyżej limitu, a także w wyniku poniesienia kosztów zakupu leków, dysponuje kwotą [...] zł., z której jest w stanie systematycznie regulować zadłużenie wobec DPS oraz ponosić inne osobiste wydatki. Wniosek nie zawiera dowodów potwierdzających poniesienie dodatkowych kosztów związanych z leczeniem szpitalnym, czy ambulatoryjnym, przekraczającym jej możliwości finansowe. W związku z tym nie ma podstaw do zwolnienia wyżej wymienionej z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Pismem z dnia [...] r. D. J. zwróciła się do Starosty Powiatowego w Ż. z prośbą o usprawiedliwienie, iż odwołanie od powyższej decyzji, doręczonej [...] r., zostanie przez nią wniesione po [...] r. Następnie w odwołaniu z dnia [...] r. D. J. zarzuciła, że przy wydaniu decyzji nie został uwzględniony wywiad środowiskowy z dnia [...] r. oraz dowody dołączone przez nią do wniosku o zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.) art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203 z 2003 r. poz. 1966 z późn. zm.), art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie stwierdzono wystąpienia szczególnych okoliczności, stanowiących warunek całkowitego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. D. J. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, że od [...] r. składa wnioski o zwolnienie z odpłatności za pobyt w DPS i dotychczas żaden z nich nie został pozytywnie rozpatrzony. Zaprzeczyła, jakoby po zapłaceniu rachunków za leki pełnopłatne pozostawała jej kwota [...] zł. Wskazała, że ZUS wypłaca jej po [...] zł. miesięczne, a tymczasem koszty zakupu leków, witamin i odżywek wynoszą [...] zł. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie - według art. 134 § 1 P.p.s.a. - Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja organu pierwszej instancji, została doręczona skarżącej [...] r., a zatem termin wniesienia odwołania upłynął [...] r. Tymczasem odwołanie zostało złożone w biurze podawczym Starostwa Powiatowego w Ż. w dniu [...] r. i nie został równocześnie złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić jednocześnie należało, że akta zawierają pismo skarżącej z dnia [...] r., w którym zwróciła się do Starosty Powiatowego w Ż. z prośbą o usprawiedliwienie, iż odwołanie od decyzji, doręczonej [...] r., zostanie przez nią wniesione po [...] r. Powyższe pismo strony nie mogło być zatem uznane za wniosek o przywrócenie terminu, a to z tej przyczyny, że zostało wniesione w terminie otwartym do złożenia odwołania, a więc wyprzedzało upływ terminu. Wobec tego stwierdzić należało, że rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym, w przedmiocie decyzji, od której D. J. nie wniosła w terminie odwołania, stanowi o wadliwości decyzji organu drugiej instancji. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a., zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Natomiast w razie upływu terminu do wniesienia odwołania, od decyzji nie służy odwołanie, a wobec tego decyzja jest ostateczna. W związku z tym - jak stanowi art. 134 K.p.a. - organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W podsumowaniu wskazać zatem należało, że rozpoznanie przez organ drugiej instancji, odwołania od ostatecznej decyzji, stanowiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Z uwagi na rodzaj rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, nie poddano analizie zarzutów skargi. Jednocześnie bezprzedmiotowe było orzeczenie w zakresie art. 152 P.p.s.a., gdyż zaskarżona decyzja nie miała przymiotu wykonalności, jako utrzymująca w mocy decyzję o odmowie zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.