II OSK 831/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 54/07 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 54/07 po rozpoznaniu skargi M. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] października 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nakładającą na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia projektu zamiennego budynku gospodarczego uwzględniający samowolną zmianę sposobu użytkowania wraz z orzeczeniem o stanie technicznym wykonanych elementów - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że w postępowaniu organu pierwszej instancji ustalono, iż L. i Z. małż. O. - właściciele przedmiotowego budynku, wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę na cele gospodarcze, bez wymaganego pozwolenia budynek przystosowali do użytkowania jako mieszkalny, zaś okoliczność ta w sprawie nie jest sporna, przy czym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przyjęto, że nastąpiło to w po 2000 roku, zaś piwnicę, która nie była uwzględniona w projekcie budowlanym budynku gospodarczego, wykonano w 1987 roku. W tych warunkach ma zastosowanie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji przez M. P. sprzeciwiającego się legalizacji samowoli budowlanej oraz kwestionującego okres dostosowywania obiektu do celów mieszkalnych, sprawę rozpoznał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Inspektor stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż samowola budowlana została popełniona w latach 2000 - 2002 a więc jako podstawę orzekania w sprawie powinno się stosować art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M. P. podnosząc, że był pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu ze względu na niedopuszczenie go przez sąsiada do oględzin jak też kwestionując okres wykonania robót adaptacyjnych. Wskazał też, że wyraził zgodę na budowę przedmiotowego budynku w przekonaniu o jego tymczasowym charakterze. W sprawie tego budynku została już wydana decyzja zatwierdzająca projekt zamienny i nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytaczając definicję zmiany sposobu użytkowania /art. 71 Prawa budowlanego/ stwierdził, że w sprawie jest niesporne, iż nastąpiła przeróbka pomieszczeń gospodarczych z przeznaczeniem na pobyt ludzi a więc ma zastosowanie art. 71 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016/ w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r. jak to słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji. Nie stosuje się art. 50 z tego względu, że doszło już do samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Spełniony został też wymóg art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, bowiem po ujawnieniu faktu samowoli została dokonana obowiązkowa kontrola obiektu. Zwłaszcza ze względu na wykonanie piwnicy, a nie tylko prac adaptacyjnych obiektu do celów mieszkalnych, Sąd uznał, że konieczne było nałożenie na właścicieli określonych w zaskarżonej decyzji obowiązków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. P., reprezentowany przez radcę prawnego, działającego z urzędu, zarzucając: 1/ naruszenie w szczególności art. 6 w zw. z art. 61 ( 2 pkt 1 i ( 3 ppsa, art, 106 ( 3 i 5 w zw. z art. 127 - 304 kpc i art. 308 kpc, art. 113 ( 1, art. 133 ( 1 i 3, art. 134 ( 1, art. 135, art. 141 ( 4 i art. 183 ( 2 pkt 5 ppsa oraz ( 36 ist. 1 i ( 37 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych /Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1270 ze zm./ poprzez nie przeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i prawnych, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie, a w szczególności art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50 i art. 51 oraz art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. jak też nie wzięcie pod uwagę art.48, art. 49 i art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 tej ustawy oraz naruszenie art. 2, art. 7, art. 32, art. 45 ust. 1 i art. 171 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że Sąd oparł rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym /akta sprawy były niekompletne/ i nie uwzględnił dowodów wnioskowanych przez stronę, co mogło mieć istotny wpływ na ustalenie daty budowy a w konsekwencji przepisu prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie /por. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1080/2004 LEX nr 190644/ wskazujący, że zastosowana w sprawie regulacja odnosi się do robót budowlanych będących w toku, zaś po ich zakończeniu ten tryb jest bezprzedmiotowy i należy stosować art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Ze sposobu sformułowania skargi kasacyjnej oraz podniesionych w niej zarzutów można wnosić, iż wnoszący skargę kasacyjną jest zainteresowany tym, aby inwestorzy, którzy co w istocie nie jest w sprawie sporne, samowolnie zmienili sposób użytkowania przedmiotowego budynku z gospodarczego na mieszkalny, nie uzyskali orzeczenia administracyjnego legalizującego samowolę budowlaną. Odnieść można przy tym wrażenie, że wnoszący skargę kasacyjną nie dostrzega, że kwestionuje decyzję administracyjną nakładającą na inwestorów obowiązek dokonania czynności /przedłożenia projektu budowlanego/, którego wykonanie dopiero pozwoli organowi administracji na ocenę czy możliwa będzie legalizacja przedmiotowej samowoli. Ponadto pomimo, iż faktem jest brak szeregu materiałów /dokumentów/ co zasadnym czyni zarzut wydania orzeczenia administracyjnego bez posiadania przez organ kompletu dokumentów, to jednak takie kwestie kluczowe dla rozstrzygnięcia jak brak pozwolenia na użytkowanie obiektu jako mieszkalny, czy też jego dostosowywanie do celów mieszkalnych przez inwestorów w okresie obowiązywania obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane wynika nawet z oświadczeń składanych w sprawie przez wnoszącego skargę kasacyjną. Również sporna piwnica, co do której skarżący twierdzi, że brak jest wystarczających danych do orzekania, nawet według twierdzeń zawartych w pismach skarżącego, została zrealizowana w czasie trwania robót dostosowawczych obiektu do celów mieszkalnych, zaś miejsce jej usytuowania - pod częścią mieszkalną obiektu wskazuje, że jest funkcjonalnie związana z nowym jego charakterem, co powoduje, że słusznie postanowiono obejmując ją zaskarżonym orzeczeniem. W związku z podniesieniem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że w orzecznictwie pojawił się pogląd, iż samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu podlega regulacji art. 66 ustawy - Praw budowlane należy stwierdzić, iż jest on odosobniony zaś orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego tego poglądu nie podziela. Przepis art. 66 umiejscowiony w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych przewiduje materialnoprawne rozwiązania służące usuwaniu nieprawidłowości stwierdzonych w utrzymaniu obiektów budowlanych. Nie stosuje się więc tego przepisu do takich stanów faktycznych, które polegają na samowolnej zmianie sposobu użytkowania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, do których zastosowanie mają przepisy art. 71 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego, jak to słusznie uznał Sąd pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.