III SA/Gl 1113/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant staż. ref. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2007r. przy udziale - sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Wyrokiem z 14 marca 2007 r. , sygn. akt I FSK 535/06 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1086/05 - którym uchylono postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przedmiocie podatku od towarów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił następującą wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie: Sąd pierwszej instancji oceniał badanie kwestii winy lub jej braku po stronie zarządu Spółki, a nie w postępowaniu pełnomocnika E.C, która miała pełnomocnictwo do wszystkich czynności prawnych przed organami podatkowymi, a więc także przed Dyrektorem Izby Skarbowej w K. Była ona zatem w pełni i samodzielnie uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji podatkowych, które osobiście odebrała [...]. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji nie powinien się skupiać wyłącznie na ocenie ustaleń organów podatkowych w zakresie relacji między zarządem Spółki a jej główną księgową, lecz także na ocenie ustaleń, czy upoważnienie z [...] faktycznie uprawniało pełnomocnika do złożenia w terminie 14 dni do [...] odwołania od decyzji podatkowych do organu odwoławczego. Następnie NSA stwierdził, że podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż brak winy w uchybieniu terminu, oznacza brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w imieniu spółki. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. W odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Uznanie braku winy jednostki organizacyjnej do wniesienia środka odwoławczego w ustawowym terminie wymaga wykazania braku winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. W żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne tej jednostki oraz zaniedbania jej pracowników. Na końcu NSA stwierdził, że wobec nie odniesienia się przez Sąd do wszystkich podniesionych w postanowieniu organu podatkowego argumentów nie było możliwe przeprowadzenie pełnej kontroli co do trafności zastosowania w sprawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z przedstawionej powyżej wykładni prawa dokonanej przez NSA w tej sprawie przekazanej WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania wynika, iż podstawowy zarzut skargi kasacyjnej zasługiwał na uwzględnienie. W związku z tym NSA uznał, że zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy mają ustalenia dotyczące braku winy po stronie osoby prawidłowo legitymowanej do wniesienia odwołania. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w art. 223 stanowi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skarżącej spółce doręczono decyzję organu I instancji [...] do rąk E.C., głównej księgowej będącej upoważnioną do reprezentowania spółki przed organami podatkowymi na mocy upoważnienia udzielonego jej [...] przez prezesa zarządu spółki. Odwołanie wniesiono dopiero [...] Skoro zatem wskazany w art. 223 ustawy Ordynacja podatkowa czternastodniowy termin upłynął [...], to oznacza, że strona uchybiła mu o ponad pięć miesięcy. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa: "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Z § 2 tego artykułu wynika jednak dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu - "Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin." Oceniając wniosek strony pod tym kątem organ podatkowy prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Podkreślić należy, że przepis art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wymaga jedynie uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu procesowego nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw (tak Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, Warszawa 1989, t. I, s 275). Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Należy zatem stwierdzić, iż organ podatkowy prawidłowo ustalił, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, nie uprawdopodobniła bowiem okoliczności wskazanych w art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Został spełniony jedynie drugi warunek wynikający z art. 162 § 2 tej ustawy, mianowicie wraz z wniesieniem wniosku dokonano czynności, dla której był określony termin. Wraz z wnioskiem, jak to już nadmieniono, złożono odwołanie. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w tej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekającego organu tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę spółki "A" w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.