VII SA/Wa 1395/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-05
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący się właściciel sąsiedniej nieruchomości nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji został ograniczony do działki inwestora?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 K.p.a., poprzez zaniechanie prawidłowego zbadania, czy odwołujący się właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ nie zweryfikował prawidłowości wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji, co mogło mieć wpływ na błędne uznanie braku interesu prawnego odwołującego się. W konsekwencji, umorzenie postępowania odwoławczego było przedwczesne i naruszało prawo.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o pozwoleniu na budowę dla zakładu produkcyjno-usługowego, ograniczając obszar oddziaływania inwestycji do działki inwestora. Właściciel sąsiedniej nieruchomości, J. S., wniósł odwołanie, kwestionując prawidłowość ustaleń dotyczących środowiskowych uwarunkowań i obszaru oddziaływania. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając J. S. za niebędącego stroną. J. S. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi J. S. – [...] w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r., działając na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. Sp. z o.o. w S. pozwolenia budowlanego na budowę zakładu produkcyjno- usługowego o charakterze produkcji i sprzedaży betonu na działce o nr [...] w W.. Obszar oddziaływania obiektu w ocenie organu ogranicza się do działki nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż poprzedzająca podjęcie powyższej decyzji, decyzja Wójta Gminy Ł. z dnia [...] lipca 2006r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest ostateczna. Brak jest zatem przeszkód do udzielenia pozwolenia na budowę
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S., właściciel sąsiedniej nieruchomości. Podniósł, iż postępowanie w sprawie wymagań ochrony środowiska nie zostało zakończone, ponieważ nie zostały uzgodnione przez Starostę uwarunkowania środowiskowe zgody na inwestycje, które winny były poprzedzać wydanie decyzji przez Wójta w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie organu odwołujący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazał, ze budowa zakładu produkcyjno – usługowego narusza jego interes prawny. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ustalono obszar oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego i stwierdzono, ze rozwiązania projektowe zawarte w dokumentacji budowlanej poparte w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko gwarantują ograniczenie oddziaływania inwestycji do granic nieruchomości, do której inwestor ma tytuł prawny, a eksploatacja inwestycji nie naruszy prawa osób trzecich.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S.. Zarzucił decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w wyniku zaniechania przez Wojewodę [...] przeprowadzenia postępowania odwoławczego, z ograniczeniem się jedynie do treści odwołania, sprzeczność ustaleń Wojewody ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz obrazę art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Przepis ten stanowi, iż po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy wydaje decyzję w której umarza postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, iż umorzenie postępowania odwoławczego następuje m.in. w przypadku bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego spowodowanej tym, iż odwołanie wniosła osoba nie będąca stroną postępowania. Badanie przez organ interesu prawnego osoby wnoszącej środek zaskarżenia następuje zatem w postępowaniu odwoławczym, po czym organ stwierdziwszy jego brak podejmuje decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
W niniejszej sprawie, związanej przedmiotowo z zatwierdzeniem projektu budowlanego oraz pozwoleniem na budowę przymiot strony winien być badany w kontekście art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie natomiast do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego za obszar oddziaływania obiektu – uważa się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Decyzja I instancji ograniczyła obszar oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia do terenu działki na której ma być posadowiona inwestycja. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż rozwiązania projektowe zawarte w dokumentacji budowlanej, opracowanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, poparte w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko, gwarantują ograniczenie oddziaływania inwestycji do granic nieruchomości, do której inwestor ma tytuł prawny określony planem zagospodarowania terenu, a eksploatacja inwestycji nie naruszy prawa osób trzecich.
Z powyższego wynika, iż obszar oddziaływania obiektu został wyznaczony przez organ architektoniczno – budowlany w oparciu o Raport oddziaływania na środowisko wydany w postępowaniu poprzedzającym decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] lipca 2006r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W samej bowiem decyzji Wójta Gminy Ł. takie twierdzenia nie zostały zamieszczone.
W oparciu o powyższe, po wniesieniu odwołania przez J. S., właściciela sąsiedniej nieruchomości, organ I instancji umorzył postępowanie odwoławcze uznając, iż skarżący, jako właściciel nieruchomości znajdującej się poza wytyczonym obszarem oddziaływania inwestycji nie ma przymiotu strony, bowiem nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którym można byłoby wiązać jego uprawnienia w tym zakresie.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu zapadło z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a. , co mogło mieć wpływ na naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji nakłada bowiem na organ odwoławczy obowiązki związane ze stosowaniem art. 138 K.p.a. Jest oczywistym, iż w pierwszej kolejności organ winien sprawdzić, czy odwołanie pochodzi od uprawnionego podmiotu. Ponieważ przymiot strony w niniejszym postępowaniu wiąże się z dyspozycją art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20, organ administracji powinien był w pierwszej kolejności zbadać decyzję organu I instancji pod względem prawidłowości ustaleń związanych z wytyczonym obszarem oddziaływania inwestycji. Takich ustaleń, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego organ nie poczynił. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu I instancji, powtarzając nawet sformułowania zawarte w jej treści. Z uzasadnienia tego nie wynika, aby organ odwoławczy zbadał tę kwestię w zakresie szerszym niż zrobił to organ I instancji. Tymczasem zakres oddziaływania inwestycji, jak przyjął to organ I instancji , zakreślony w postępowaniu mającym na celu ochronę środowiska nie musi się pokrywać z obszarem oddziaływania inwestycji wynikającym z ustawy Prawo budowlane jak również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 79, poz. 690 z późn.zm.). Obszar oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, związany jest w szczególności z posadowieniem obiektów, wzajemnych oddziaływań obiektów, związanych chociażby z zacienieniem, odległością od tych elementów zabudowy, które wymagają szczególnego posadowienia, jak szamba, miejsca składowania odpadów, czy też parkingi, i związanym z tym ograniczeniem zagospodarowania terenów sąsiednich. Brak takich ustaleń oznacza, iż obszar oddziaływania inwestycji został określony w sposób dowolny z przekroczeniem granic określonych w art. 80 K.p.a. co może mieć niewątpliwy wpływ na prawidłowość zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Sąd nie mógł zweryfikować twierdzeń organu co do prawidłowości zakreślonego obszaru oddziaływania, i związanego z tym stanowiska, iż nie zostały naruszone interesy osób trzecich, ponieważ w złożonej dokumentacji – projekcie zagospodarowania terenu nie od wszystkich elementów zagospodarowania terenu zostały podane odległości od granic i obiektów działki sąsiedniej. W aktach sprawy brak jest raportu oddziaływania na środowisko. Znajdują się jedynie dwie strony z całego dokumentu. Skoro organ wydając orzeczenia odwołuje się do jego treści, mimo braku zapisów o takiej treści w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jego obowiązkiem jest posiadać całość dokumentacji, jak również łącznie ze skargą przedstawić ją Sądowi.
Końcowo Sąd chciałby wskazać, iż wprawdzie decyzja Wójta Gminy Ł. o środowiskowych uwarunkowaniach jest ostateczna i wiąże zarówno organy orzekające w sprawie, jak również Sąd, jednakże zapadła ona bez wszystkich wymaganych prawem uzgodnień. Należałoby rozważyć zatem, czy nie zachodzi przypadek określony w art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów wskazanych wyżej w takim stopniu, iż powoduje to konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło