I OZ 806/07

Dnia 6 listopada 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w osobie: Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Obrony Narodowej - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 września 2007 roku sygn. akt II SA/Sz 1267/06 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę Ministra Obrony Narodowej - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków zmian granic i powierzchni użytku gruntowego p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie I OZ 806/07 U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z [...] w przedmiocie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków zmian granic i powierzchni użytku gruntowego. W dniu 14 czerwca 2007 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz jego doręczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że wniosek ten złożony został po upływie terminu określonego w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W dniu 3 lipca 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W motywach wniosku argumentował, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Z przedstawionego przez pełnomocnika przebiegu zdarzeń wynika, że w dniu 13 czerwca 2007 r. (ostatni dzień biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) polecił pracownikowi kancelarii przygotowanie wysyłki korespondencji, w tym wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednakże, z uwagi na złe samopoczucie pracownika, pełnomocnik zwolnił go od wykonywania pracy w celu udania się do lekarza. Jednocześnie poprosił pracownika o wysłanie korespondencji, wśród której znajdował się przedmiotowy wniosek. Z wyjaśnień złożonych przez pracownika kancelarii wynika, że nie wysłał on listu z uwagi na swój zły stan zdrowia. Uczynił to natomiast następnego dnia. Wobec powyższego skarżący uważa, że nie ponosi winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie faktycznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w toku postępowania skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał przy tym, że uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec samej strony skarżącej. Z tych też względów, jak stwierdził Sąd, oceniając przesłanki braku winy trzeba ocenić zaistniałe okoliczności dotyczące pełnomocnika. Jak stwierdził Sąd, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona (jej pełnomocnik) nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia było następstwem zaniedbania pełnomocnika skarżącego, który zadanie nadania przesyłki, zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, powierzył choremu pracownikowi kancelarii. Jak stwierdził Sąd, uchybienie terminowi nie było następstwem obiektywnej przeszkody dotyczącej samego pełnomocnika, lecz skutkiem jego wadliwego wyboru co do osoby, której zlecił wykonanie opisanej czynności. Sąd podkreślił przy tym, że choroba pracownika nie była zdarzeniem nagłym. W tej sytuacji Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu do złożenia wniosku nastąpiło bez jego winy. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że z okoliczności sprawy, w szczególności z oświadczenia pracownika kancelarii, nie mogło wynikać, że nie wykona on powierzonych mu czynności. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika skarżącego, bezpodstawnym jest zarzucanie mu dokonania wadliwego wyboru osoby, której zlecił wykonanie czynności i tym samym uznanie, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku nie było następstwem obiektywnej przeszkody dotyczącej pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może uchronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy "Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu". Wnosząc o przywrócenie terminu, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 powoływanej ustawy). Brak winy strona musi uprawdopodobnić przez wskazanie faktów wyłączających jej winę. W rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie podniósł Sąd I instancji, że jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie), przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić także wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminu nie jest wykazany w sytuacji, w której skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zlecił pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Zasadnie wskazał także Sąd I instancji, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku nie było następstwem obiektywnej przeszkody dotyczącej samego pełnomocnika, lecz skutkiem jego wadliwego wyboru co do osoby, której powierzył wykonanie opisanej czynności. Niewątpliwym faktem jest, iż pracownik kancelarii, któremu pełnomocnik powierzył wykonanie czynności był chory. W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, choroba pracownika kancelarii, której to osobie pełnomocnik skarżącego przekazał do wysłania wniosek o uzasadnienie wyroku, nie może stanowić potwierdzenia braku winy strony w uchybieniu terminu. W świetle powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie nie zostało oparte na usprawiedliwionej podstawie. Prawidłowo bowiem w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji przyjął, że we wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.