II SA/Wa 1785/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku specjalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w P., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 80 ust. 5 i art. 104 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), wstrzymał J. W. wypłatę dodatku specjalnego, przyznanego decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że J. W. od dnia 12 stycznia 2006 r. nie wykonuje obowiązków na zajmowanym stanowisku, dlatego też należało wstrzymać wypłatę dodatku specjalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. podniósł, że wstrzymanie wypłaty dodatku specjalnego narusza przepisy prawa materialnego, gdyż obowiązków swych nie wykonuje z uwagi na zwolnienie od zajęć służbowych z powodu choroby. Wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W., mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. Uzasadniając decyzję, organ wskazał, że zgodnie z art. 80 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ, który przyznał dodatek do uposażenia, w przypadku niewykonywania zadań uzasadniających wypłacanie dodatku, może zawiesić, obniżyć albo wstrzymać jego wypłacanie, w formie decyzji. W świetle cyt. przepisu zasadność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], wstrzymującej J. W. wypłatę dodatku specjalnego z tytułu szczególnych właściwości lub warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie budzi wątpliwości. Art. 89 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że w okresie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby albo pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji żołnierz zawodowy otrzymuje, z zastrzeżeniem art. 90 ust. 1, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. Ustawodawca przewidział tym samym możliwość bądź potrzebę zmiany wysokości uposażenia żołnierza zawodowego, na które, zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, składa się uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia, w sytuacjach określonych w art. 89. Wstrzymanie wypłaty dodatku specjalnego z tytułu szczególnych właściwości pełnienia zawodowej służby wojskowej jest zmianą mającą wpływ na wysokość uposażenia, co ustawodawca dopuszcza, także w okresie zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. W. podniósł, że wstrzymanie wypłaty dodatku specjalnego narusza jego interes prawny i zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 80 ust. 5 w związku z art. 89 ustawy pragmatycznej oraz zwrócił uwagę na błędy w uzasadnieniu decyzji co do wysokości przyznanego dodatku specjalnego. Wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumenty faktyczne i prawne, będące podstawą zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jednak w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia następstwa prawnego Ministra Obrony Narodowej w sprawach żołnierzy zawodowych byłych jednostek Wojskowych Służb Informacyjnych. Zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711 z późn. zm.), z dniem 30 września 2006 r. zostały zniesione Wojskowe Służby Informacyjne, które były usytuowane w strukturze Sił Zbrojnych RP. Na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 109 póżn. zm.) zostały utworzone nowe, pod względem organizacyjnym i kadrowym, służby specjalne - Służba Kontrwywiadu Wojskowego i Służba Wywiadu Wojskowego. Szef SKW i Szef SWW są centralnymi organami administracji rządowej. Według przepisów przytoczonej ustawy kompetencje SKW i SWW znacznie różnią się od kompetencji WSI. Zasadniczym elementem reformy wojskowych służb specjalnych było stworzenie nowego zaplecza kadrowego tych służb. Kadrę nowych służb ewentualnie mogą tworzyć żołnierze oraz pracownicy WSI, ale dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania przed Komisją Weryfikacyjną. Z powołanych regulacji nie wynika, że Szefowie SKW i SWW przejmują prawa i obowiązki dowódców dawnych jednostek WSI. Właściwość organów wojskowych w sprawach z zakresu należności pieniężnych żołnierzy zawodowych została określona w art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), zgodnie z którym kompetencje w tym zakresie zostały przekazane dowódcom jednostek wojskowych zajmującym stanowiska służbowe dowódcy batalionu (dywizjonu, eskadry, dowódcy okrętu II rangi lub inne stanowiska dowódców jednostek wojskowych, jeżeli stanowiska te zostały zaszeregowane do stopnia etatowego co najmniej majora). W oparciu o powyższą właściwość, sprawy należności pieniężnych żołnierzy zawodowych rozpoznawane były przez dowódców jednostek wojskowych podległych Szefowi Wojskowych Służb Informacyjnych (lub Szefa tych służb), natomiast odwołania od decyzji wydanych przez dowódców jednostek wojskowych podległych Szefowi Wojskowych Służb Informacyjnych rozpatrywane były przez Szefa tych służb, a odwołania od decyzji wydanych w pierwszej instancji przez Szefa Wojskowych Służb Informacyjnych rozpoznawał Minister Obrony Narodowej, co wynikało z treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych (Dz. U. Nr 139, poz. 1326 z późn. zm.). Biorąc pod uwagę fakt, że Wojskowe Służby Informacyjne podlegały bezpośrednio Ministrowi Obrony Narodowej (do dnia 30 września 2006 r.), przyjąć zatem należy, że organem właściwym do kontynuowania wszczętych przez dowódców jednostek wojskowych byłych Wojskowych Służb Informacyjnych spraw administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych jest Minister Obrony Narodowej. Kontynuując rozważania natury merytorycznej, trzeba zwrócić uwagę na art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w świetle którego żołnierze zawodowi otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. Ustęp 3 tego przepisu stanowi, że dodatki do uposażenia zasadniczego mogą być ustalone w stawkach miesięcznych, dziennych albo za wykonanie określonych czynności; dodatki ustalone w stawkach miesięcznych są dodatkami o charakterze stałym. Według § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 z późn. zm.) do szczególnych właściwości lub warunków pełnienia służby, uprawniających żołnierza zawodowego do otrzymywania dodatku specjalnego, zalicza się wykonywanie czynności operacyjno - rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz operacyjno - rozpoznawczych lub dochodzeniowo - śledczych w Żandarmerii Wojskowej. W myśl art. 80 ust. 4 i 5 ustawy pragmatycznej dodatki te przyznaje, w formie decyzji, organ, o którym mowa w art. 104 i organ ten, w przypadku niewykonywania zadań uzasadniających wypłacanie dodatku, może zawiesić, obniżyć albo wstrzymać jego wypłacanie. Art. 89 ww. ustawy stanowi, że w okresie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby albo pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji żołnierz zawodowy otrzymuje, z zastrzeżeniem art. 90 ust. 1, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. W sprawie bezspornym jest, że w dniu wydania decyzji wstrzymującej wypłatę dodatku specjalnego J. W. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Fakt ten jednak nie uprawniał Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. do wydania takiego rozstrzygnięcia. Jak bowiem wynika z cyt. art. 89 ustawy pragmatycznej, w okresie zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby żołnierz zawodowy otrzymuje, z zastrzeżeniem art. 90 ust. 1 (nie dotyczy sytuacji skarżącego), uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zatem żołnierz zawodowy przebywający na zwolnieniu lekarskim zachowuje prawo nie tylko do uposażenia zasadniczego, ale także do wszelkich dodatków o charakterze stałym, a więc - jak w niniejszej sprawie - także do dodatku specjalnego. Organy orzekające w sprawie błędnie przyjęły, że zwolnienie od zajęć służbowych z powodu choroby jest okolicznością mającą wpływ na prawo do dodatku specjalnego. Tego rodzaju wykładnia jest nieuprawniona i nie daje podstaw do wstrzymania wypłaty dodatku specjalnego. Zmiany, o których stanowi powyższy przepis, nie mogą być kwalifikowane w kategoriach zdarzeń takich, jak: urlop, zwolnienie od zajęć służbowych z powodu choroby, pozostawanie w rezerwie kadrowej lub dyspozycji. Dlatego też, Sąd uznał skargę za uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji, Minister Obrony Narodowej winien wydać decyzję z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. Wobec zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd wyjaśnia, że w niniejszym postępowaniu nie wystąpiły jakiekolwiek koszty. Sprawa korzysta bowiem z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie ustanowił profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawił też do chwili zamknięcia rozprawy zestawienia wydatków związanych ze sprawą, o czym prawidłowo został pouczony w zawiadomieniu o terminie rozprawy.