II OZ 1082/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 108/07 w pkt 1 przyznające skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 50 zł, w pkt 2 odmawiające przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 12 czerwca 2007 r. w pkt 1 przyznał skarżącej D. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 50 złotych, w pkt 2 odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z oświadczeń złożonych przez D. W. wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką, a ich miesięczny dochód osiągany z tytułu emerytury skarżącej oraz emerytury jej męża kształtuje się na poziomie [...] zł. D. W. jest również współwłaścicielką działek nr [...] i [...] w N. D. o łącznej powierzchni [...] m-. Wydatki na konieczne utrzymanie ponoszone przez skarżącą z tytułu comiesięcznych opłat za energię elektryczną kształtują się na poziomie [...] zł. W ocenie Sądu sytuacja materialna strony skarżącej przedstawiona we wniosku stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 50 zł. Zdaniem Sądu miesięczny dochód skarżącej pozwala na częściową partycypację w kosztach sądowych. Strona ma bowiem obowiązek czynienia oszczędności na poczet kosztów ewentualnych postępowań sądowych. Ustosunkowując się natomiast do wniosku strony skarżącej o ustanowienie adwokata Sąd wskazał, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym pełnomocnika z urzędu ma charakter zupełnie wyjątkowy, uwarunkowany trudną sytuacją materialną strony oraz skomplikowanym charakterem sprawy jak również nieporadnością w należytym reprezentowaniu swoich interesów przed sądem. W ocenie Sądu wskazane okoliczności nie zachodzą jednak w niniejszej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. W. wnoszą o jego uchylenie i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca podniosła szereg argumentów dotyczących zasadności wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania na podstawie okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane w sytuacji, kiedy strona wykaże, że samodzielne ponoszenie przez nią kosztów sądowych oraz wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu jest niemożliwe i odmowa przyznania tego prawa spowodowałaby naruszenie prawa do rozpoznania sprawy przez sąd. Z akt sprawy wynika, że skarżąca posiada stały dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł, jej mąż, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym również z emerytury osiąga dochód w kwocie [...] zł.. D. W. jest także współwłaścicielką działek nr [...] i [...] w N. D.. Ze złożonych przez nią oświadczeń wynika, że jej comiesięczny dochód, po odliczeniu wydatków, wynosi około [...] zł. Okoliczności te uzasadniają ocenę, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis od skargi w części przekraczającej kwotę 50 zł i ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślenia wymaga jednak, że kryterium przyznania prawa pomocy, w tym również w zakresie ustanowienia adwokata jest kryterium o charakterze materialnym. W związku z powyższym przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, winna być brana pod uwagę rzeczywista sytuacja materialna, majątkowa i rodzinna strony, istniejąca w momencie składania takiego wniosku do Sądu. Przepis art. 246 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem innych warunków przyznania prawa pomocy poza wykazaniem, że strona nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, że strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonywujący, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślenia wymaga, że podnoszone przez skarżącą w zażaleniu argumenty dotyczące zasadności wniesionej skargi nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.