I SA/Wa 1576/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Maria Tarnowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. J., A. B. i B. J. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. H. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez J. J., A. B. i B. J. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. J. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 5 w związku z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 ze zm.) decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] orzekł o odmowie potwierdzenia posiadania przez J. J., A. B. i B. J. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. J. nieruchomości we wsi M., powiat N., województwo nowogródzkie, poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przyczyną odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty był fakt, że skoro na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia [...] marca 1972 r. nr [...] zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami sprzedano na własność małżeństwu L. i J. J. dom mieszkalny położony w S., przy ul. [...] i na pokrycie należności z tego tytułu zaliczono na podstawie § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na pokrycie opłat z tytułu użytkowania wieczystego terenu i ceny sprzedaży położonych na nim budynków (Dz. U. Nr 13 poz. 118) wartość mienia pozostawionego poza granicami, zgodnie z operatem szacunkowym wynoszącą [...] zł., to należy uznać, że małżeństwo L. i J. J. otrzymali już rekompensatę za mienie pozostawione poza granicami państwa polskiego, a zatem należało orzec jak w zaskarżonej decyzji. Organ wojewódzki zwrócił uwagę na fakt, że pomimo iż wartość pozostawionego majątku nieruchomego przewyższała wartość otrzymanej w ramach ekwiwalentu nieruchomości, to jednak w świetle przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji niemożliwe było zrekompensowanie wynikłej różnicy, ponieważ w świetle art. 2 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. prawo do zaliczenia nie przysługiwało osobie, która na podstawie odrębnych przepisów nabyła własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa w ramach świadczeń przewidzianych w umowach republikańskich z 1944 i 1945 r. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury wniosła J. J. Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Minister Infrastruktury przekazał Ministrowi Skarbu Państwa według właściwości odwołanie J. J. od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2004 r. w związku z wejściem w życie w dniu 7 października 2005 r. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418). Minister Skarbu Państwa rozpoznał odwołanie w trybie powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., ponieważ stosownie do treści art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie prowadzi się na podstawie przepisów tej ustawy, i decyzją z dnia [...] sierpnia uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister stwierdził, że kwestia sposobu i wysokości zaliczania nabytych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uregulowana jest odmiennie aniżeli w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 ze zm.). W świetle art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie. Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 8 ust. 1 pkt. 2 tej ustawy, w przypadku o którym mowa w art. 6 ust. 3, decyzja organu wojewódzkiego zawiera również wskazanie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości nabytego prawa własności nieruchomości albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali. Dokonana na mocy powyższego przepisu zmiana w zakresie sposobu i wysokości zaliczania nabytych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów nieruchomości Skarbu Państwa albo prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w ramach realizacji prawa do rekompensaty przesądza istniejące uprzednio w tym zakresie wątpliwości interpretacyjne. Stąd też, biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie powinien przede wszystkim ustalić, jakie dokładnie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej pozostawiła J. J. oraz jej poprzednicy prawni oraz ustalić, jakie dotychczas nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego w ramach realizacji prawa do rekompensaty na mocy poprzednio obowiązujących przepisów nabyła wnioskodawczyni oraz jej poprzednicy prawni. Następnie organ I instancji powinien ocenić, czy w trakcie postępowania w sprawie zgromadził już wystarczające dowody i oświadczenia w zakresie o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. pozwalające na wydanie przez organ I instancji postanowienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z postanowieniami art. w 6 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. organ wojewódzki powinien dokonać waloryzacji wartości nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego nabytego przez wnioskodawczynię oraz jej poprzedników prawnych w ramach realizacji prawa do rekompensaty na mocy poprzednio obowiązujących przepisów. Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. J. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy błędnie przyjęły, że mąż skarżącej otrzymał w ramach rekompensaty w lipcu 1946 r. gospodarstwo we wsi B. Mąż skarżącej użytkował to gospodarstwo tylko na zasadzie dzierżawy, nie skorzystał zatem z rekompensaty i zaliczenia pozostawionego mienia. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym i procesowym. Sąd w całości podziela argumentację Ministra Skarbu Państwa, iż w związku ze zmianą stanu prawnego i wyeliminowaniem z polskiego systemu prawnego z dniem 7 października 2005 r. negatywnej przesłanki uniemożliwiającej uzyskanie prawa do rekompensaty z uwagi na skorzystanie uprzednio z prawa do zaliczenia wartości mienia pozostawionego poza granicami RP, konieczne jest w przedmiotowej sprawie przeprowadzenie ponownie postępowania wyjaśniającego. Należy zatem stwierdzić, że Minister Skarbu Państwa prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania prawa do rekompensaty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ustalenia, jakie dokładnie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej pozostawiła skarżąca oraz jej poprzednicy prawni jak również ustaenia, jakie dotychczas nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego w ramach realizacji prawa do rekompensaty na mocy poprzednio obowiązujących przepisów nabyła wnioskodawczyni oraz jej poprzednicy prawni. Powołany zakres postępowania wyjaśniającego, które należy przeprowadzić przekracza uprawnienia organu odwoławczego, który jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia dodatkowego postępowania (art. 136 Kpa). Dlatego też Minister Skarbu Państwa prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.