VI SA/Wa 689/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-07
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Halina Emilia Święcicka, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpowiedzialność przedsiębiorcy za przejazd pojazdem nienormatywnym ma charakter obiektywny, niezależny od winy, i czy organ ma obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia winy?Ratio decidendi
Odpowiedzialność przedsiębiorcy za przejazd pojazdem nienormatywnym ma charakter obiektywny, co oznacza, że nie jest uzależniona od winy. Wystarczające jest stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi, a organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia winy przedsiębiorcy lub kierowcy. Okoliczności związane z organizacją załadunku lub niemożnością rozładowania nadwyżki nie wyłączają tej odpowiedzialności.Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd należący do B. B. przekroczył dopuszczalne naciski na osie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy. Skarżąca B. B. kwestionowała decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym odmowę przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej i brak zbadania okoliczności sprawy. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę
Dnia 18 października 2006 r. na drodze krajowej nr 11 w miejscowości Byczyna poddano kontroli pojazd składający się z pojazdu silnikowego MAN o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy o numerze rejestracyjnym [...], stanowiący własność B. B. W wyniku ważenia przeprowadzonego na wadze stacjonarnej stwierdzono nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu wynosił 10,66 tony, zaś nacisk na potrójną oś nienapędową pojazdu wynosił 24,01 tony. Z kontroli pojazdu sporządzono protokół nr [...], który kierowca pojazdu, K. S., podpisał bez zgłaszania uwag.
B. B. w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. (data wpływu do organu) wyjaśniła, że opisany wyżej pojazd przewoził miał węglowy z kopalni. Kierowca nie miał możliwości skontrolowania ilości załadowanego miału przed procesem ważenia, zaś z uwagi na specyficzne zorganizowanie miejsca ważenia ładowanych pojazdów, nie miał także możliwości rozładowania nadwyżki. Wnioskowała o przeprowadzenie dowodu w postaci wizji lokalnej w kopalni, gdzie dokonano załadunku.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w O. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], nałożył na B. B. karę pieniężną w kwocie 2.520 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 ton:
– dla pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego o 0,66 tony – 720 zł
– dla potrójnej osi naczepy o 0,01 tony – 1.800 zł;
Organ powołał się przy tym na art. 56 pkt 2 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874, ze zm.), dalej cytowanej jako ustawa o drogach publicznych, oraz ustalenia protokołu kontroli nr [...] z dnia 18 października 2006 r. Jako podstawę obliczenia kary organ wskazał art. 56 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088, ze zm.) oraz art. 40 c ust. 1, art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz lp. 7 pkt 6 lit. b) i lp. 7 pkt 7 lit. c) załącznika nr 2 do tej ustawy.
W odwołaniu od tej decyzji B. B. domagała się uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego uwzględniającego wszelkie okoliczności sprawy z zachowaniem procedury postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych: art. 75 § 1 w związku z art. 6, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 123, art. 124 § 1 i art. 142 k.p.a. Ponadto podniosła, że decyzję wydano bez choćby pobieżnego zbadania sprawy czy uwzględnienia podnoszonych przez nią okoliczności.
W uzasadnieniu wskazała, że odmowa dopuszczenia dowodu z wizji lokalnej miejsca załadunku stanowi naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. Natomiast okoliczność, że organ nie wydał postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia takiego dowodu stanowi o naruszeniu art. 123 i 124 § 1 k.p.a. Ponadto powtórzyła argumenty zawarte w piśmie z dnia 7 listopada 2006 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Powołał się przy tym na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 ust. 1 i 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515, dalej jako prawo o ruchu drogowym) oraz art. 13g ust. 1 oraz art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy o drogach publicznych oraz lp. 7 pkt 6 lit. b), lp. 7 pkt 7 lit. c) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 179, poz. 1486).
W uzasadnieniu organ argumentował, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1861, dalej jako rozporządzenie z 19 października 2005 r.), na drodze krajowej nr 11 w Byczynie, to jest w miejscowości, gdzie dokonano kontroli, dopuszczony jest ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 10 ton.
Powołując się na treść art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 prawa o ruchu drogowym organ wskazał, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego nacisk osi z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Przejazd natomiast takiego pojazdu nienormatywnego bez stosownego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w takim zezwoleniu podlega – w myśl art. 13 g ust. 1 i art. 40 c ustawy o drogach publicznych - karze pieniężnej, którą ma prawo wymierzyć w drodze decyzji administracyjnej inspektor Inspekcji Transportu Drogowego.
Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków – pojedynczej osi napędowej o 0,66 tony, oraz potrójnej osi nienapędowej o 0,1 tony. Wysokości kar za te przekroczenia określone zostały odpowiednio w lp. 7 pkt 7 lit. c) i lp. 7 pkt 6 lit b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynoszą – również odpowiednio - 720 i 1.800 zł.
Ponadto organ podniósł, że to na przedsiębiorcy ciąży odpowiedzialność za przestrzeganie wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, zaś odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym nie jest oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny. Podkreślił, że pomiarów stwierdzających nienormatywność kontrolowanego pojazdu dokonano za pomocą wag posiadających legalizację Urzędu Miar. Wskazał również, że z uwagi na specyfikę czynności kontrolnych, organ I instancji nie miał obowiązku podejmowania dodatkowych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, ponieważ przy braku jakichkolwiek wyłączeń spod ograniczeń nacisków na osie pojazdów jest on klarowny bezpośrednio po dokonaniu ważenia.
Organ II instancji wskazał również, że kary w transporcie drogowym określone zostały w sposób sztywny, a decyzja je nakładająca ma charakter związany.
Opisaną wyżej decyzję B. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi celem ponownego rozstrzygnięcia.
Ponownie zarzuciła naruszenie art. 75 § 1 w związku z art. 6, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 123, art. 124 § 1 oraz art. 142 k.p.a. W uzasadnieniu powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu a dotyczące nieprzeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu oraz braku możliwości skorygowania ilości załadowanego materiału.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, argumentując, że zgłoszony przez stronę postępowania wniosek dowodowy zmierzał do wykazania okoliczności, która nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Kontrola została przeprowadzona na drodze krajowej nr 11 w Byczynie. Na drodze tej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r., dopuszczalny nacisk osi wynosi 10 ton.
Organ administracji publicznej stwierdził wystąpienie przesłanki z art. 40c ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalne naciski osi, lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2, który odwołuje się do załącznika nr 2 tej ustawy, określającego wysokości kar. W rozpoznawanej sprawie kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drodze, na której jest dopuszczony ruch pojazdów o nacisku osi do 10 ton została ustalona na podstawie lp. 7 pkt 7 lit. c) – dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o nacisku od 10,5 tony do 11,0 tony oraz na podstawie lp. 7 pkt 6 lit b) – dla potrójnej osi naczepy, w której odległości pomiędzy osiami są większe niż 1,3 m i nie większe niż 1,4 m, o sumie nacisków osi od 24,0 do 25,5 tony.
Skarżąca nie kwestionowała ustaleń dokonanych podczas kontroli przeprowadzonej dnia 18 października 2006 r., a znajdujących odzwierciedlenie w protokole nr [...]. To właśnie te ustalenia stanowiły podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji, które prawidłowo dokonały subsumcji stanu faktycznego do norm prawnych.
W tym miejscu należy podkreślić, że karą pieniężną sankcjonowany jest sam fakt przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym – w rozpatrywanej sprawie pojazdem, którego nacisk na osie przekraczał wartości dopuszczalne na drodze, którą się poruszał. Obowiązkiem przedsiębiorcy wykonującego transport jest zapewnienie spełniania przez pojazd określonych norm, w tym dopuszczalnych nacisków osi. Na przedsiębiorcy tym ciąży także odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym. Odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności obiektywnej w tym znaczeniu, że nie jest uzależniona od istnienia winy po jego stronie. Dla nałożenia kary w drodze decyzji administracyjnej wystarczającym było stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych nacisków. Dlatego też organ nie miał obowiązku prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność istnienia lub nieistnienia winy po stronie przedsiębiorcy czy też prowadzącego pojazd kierowcy.
W toku całego postępowania strona nie wskazywała na istnienie po jej stronie okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym. Z całą pewnością okolicznością taką nie jest fakt takiego zorganizowania miejsca załadunku, że w miejscu ważenia pojazdu wraz z ładunkiem nie ma miejsca na pozbycie się części ładunku tak, by zapewnić spełnianie przez pojazd norm.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wydając skarżone decyzje, organy nie dopuściły się zarzucanych im w odwołaniu i skardze naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności nie doszło do naruszenia art. 75 § 1 i art. 6 k.p.a., jak również art. 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Decyzje zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy, jak również wystarczające omówienie i rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło