IV SA/Wa 1789/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-08

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Alina Balicka, Marta Laskowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania o wymeldowanie, uznając, że strona była reprezentowana przez kuratora i nie można przyjąć braku udziału w postępowaniu bez własnej winy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nieprawidłowo odmówił wznowienia postępowania. Skoro strona podnosiła, że jej adres był znany, a mimo to nie poinformowano jej o postępowaniu, organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy rzeczywiście strona była pozbawiona udziału w postępowaniu bez własnej winy. Brak takiego działania narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i może mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. A. P. wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu o wymeldowanie bez własnej winy, ponieważ jej rodzina znała jej adres, a ona sama dowiedziała się o decyzji o wymeldowaniu dopiero po latach. Organ odmówił wznowienia, uznając, że jej interesy reprezentował kurator. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ nie zbadał prawidłowo przesłanki wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził również zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie wznowienia postępowania o wymeldowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postępowanie administracyjne o wymeldowanie A. P. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w P. zostało wszczęte w dniu 12 marca 1999r. na wniosek M. K.. Wnioskodawca zmarł w toku postępowania administracyjnego w dniu 5 listopada 1999r. Dalej postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem jego spadkobierców: G. K., R. P. i K. K., którzy poparli wniosek. W toku postępowania o wymeldowanie A. P. z lokalu nr (...) przy ul. (...) w P. jej interesy reprezentował wyznaczony przez Sąd Rejonowy (...) kurator – A. O.. Decyzją z dnia (...) grudnia 1999r. Burmistrz Miasta i Gminy P. orzekł o wymeldowaniu A. P. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w P.. W dniu 18 października 2004r. A. P. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia (...) grudnia 1999r., w którym podniosła, iż jej wyjazd do Wielkiej Brytanii miał charakter wyjazdu czasowego związanego z nauką języka angielskiego. Jej zdaniem rodzina znała jej adres w Wielkiej Brytanii oraz wiedziała, iż zamierza powrócić do miejsca swojego stałego pobytu. Jednocześnie w dniu 26 października 2004r. A. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie jej wymeldowania z lokalu nr (...)przy ul. (...) w P.. Wojewoda Mazowiecki rozpatrując odwołanie z dnia 18 października 2004r. stanął na stanowisku, iż skoro interesy A. P. w postępowaniu o wymeldowanie reprezentował kurator, który odebrał decyzję organu I instancji w dniu 24 stycznia 2000r., to odwołanie A. P. należy uznać za złożone po terminie i w dniu (...) listopada 2004r. wydał postanowienie o przekroczeniu terminu do złożenia odwołania. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został przekazany do rozpatrzenia organowi I instancji, zgodnie z właściwością. Burmistrz Miasta i Gminy P. w dniu (...) grudnia 2004r. wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) grudnia 1999r. Organ 1 wskazał, iż w dacie wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania A. P. z lokalu nr (...) przy ul. (...) w P. jej miejsce pobytu nie było znane. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia (...) maja 2005r. uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia (...) grudnia 2004r. orzekającą o odmowie wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania A. P. z lokalu nr (...) przy ul. (...)w P. z przyczyn proceduralnych. A. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) maja 2005r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W toku postępowania skarga została cofnięta i postępowanie sądowe umorzono. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2005r. Burmistrz Miasta i Gminy P. wznowił postępowanie o wymeldowanie A. P. z lokalu nr (...) przy ul. (...) w P. i w dniu (...) czerwca 2006r. wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji z dnia (...) grudnia 1999r. w przedmiocie wymeldowania A. P. z przedmiotowego lokalu. Od decyzji tej odwołanie złożyła A. P.. Wojewoda Mazowiecki rozpatrując to odwołanie decyzją z dnia (...) sierpnia 2006r. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia (...) czerwca 2006r. Na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2006r. A. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006r., wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 1987/06, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, iż organ odwoławczy winien poprowadzić postępowanie co do przyczyny wznowienia, na którą powołuje się wnioskodawczyni postępowania wznowieniowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia (...)czerwca 2007r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji i dowodach osobistych / Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993, ze zm. / utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno z dnia (...) czerwca 2006r. orzekającą o odmowie uchylenia decyzji z dnia (...) grudnia 1999r. w przedmiocie wymeldowania A. P. z pobytu stałego z lokalu nr (...)przy ul. (...) w P.. Organ wskazał, że A. P. wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie swojego wymeldowania podniosła, iż nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, gdyż o decyzji z dnia (...) grudnia 1999r. orzekającej jej wymeldowanie dowiedziała się w październiku 2004r. Ponadto oświadczyła, iż nie jest prawdą, iż rodzina nie znała miejsca jej pobytu. Organ na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ odwoławczy wywiódł, iż decyzja z dnia (...) grudnia 1999r., orzekająca o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego została wydana w oparciu o stan faktyczny z dnia orzekania, a w tym czasie interesy skarżącej w postępowaniu reprezentował wyznaczony przez Sąd kurator, w związku z tym nie można przyjąć, iż strona nie brała udziału w postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) czerwca 2007r. złożyła A. P.. Skarżąca podnosi, że twierdzenia organu zawarte w decyzji są dowolne, nie zgadza się z uznanymi przez organ przesłankami jej nieobecności w kraju. Ponadto podnosi, że decyzja kwestionuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wskazał, że na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr (...) z 13 października 2006r. nowymi właścicielami lokalu nr (...)przy ul. (...) w P. stali się K. Z. i G. Z., którzy w dniu 28 maja 2007r. zapoznali się z aktami sprawy nie wnosząc uwag. Na rozprawie sądowej w dniu 8 listopada 2007r. skarżąca oświadczyła do protokołu, że w czasie postępowania administracyjnego, które toczyło się w trybie zwykłym rodzina znała jej adres. Okazała dowody wpłat z 5 kwietnia 2004r., 19 kwietnia 2004r., 29 kwietnia 2003r. oraz 6 dowodów wpłat z 2001 i 2002 roku. Podniosła, iż 24 grudnia 1999r. skradziono jej torbę wraz z dokumentami, w tym między innymi z dowodami wpłat. Okazała zaświadczenie z policji wraz z tłumaczeniem z języka angielskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów, a mianowicie w trybie wznowieniowym. Skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy . z dnia (...) grudnia 1999r., jako przesłankę wznowieniową wskazała art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie skarżącej rodzina znała jej adres zamieszkania w L., nie poinformowała jej o toczącym się postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie, a organowi nie wskazała jej miejsca pobytu. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową polegającą na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy któraś z wad postępowania enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Jedną z przyczyn wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Nie jest przy tym wymagane, aby winę w tym zakresie ponosili inni uczestnicy postępowania lub organ administracyjny. Brak winy strony podlega udowodnieniu. W postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul.(...) w P. zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia (...) grudnia 1999r. skarżąca osobiście nie brała udziału. Organ uznając, że skarżąca nie przebywa pod adresem swojego stałego zameldowania, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić, wystąpił w trybie art. 34 § 1 kpa do Sądu Rejonowego (...) o ustanowienie dla skarżącej przedstawiciela. Sąd Rejonowy (...) Wydział V Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 14 maja 1999r. wydanym w sprawie sygn. akt VRNs (...) wyznaczył dla nieznanej z miejsca pobytu skarżącej kuratora celem reprezentowania nieobecnej w postępowaniu administracyjnym. Tak więc interesy skarżącej w postępowaniu o jej wymeldowanie reprezentował kurator. W zaskarżonej decyzji organ stanął na stanowisku, iż skoro w postępowaniu o wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego, interesy strony reprezentował wyznaczony przez sąd kurator, w związku z tym nie można przyjąć, iż strona nie brała udziału w postępowaniu. Takie stanowisko jest zasadne tylko w sytuacji, kiedy istniały przesłanki do ustanowienia dla skarżącej kuratora. Natomiast w sytuacji, kiedy nie istniały podstawy do ustanowienia dla strony kuratora celem reprezentowania jej jako nieobecnej w postępowaniu administracyjnym, należy uznać, że strona bez własnej winy została pozbawiona udziału w postępowaniu. Nie ma tutaj znaczenia fakt, że za stronę działał wyznaczony kurator, skoro strona została pozbawiona podstawowego prawa do obrony swoich interesów. Skarżąca składając wniosek o wznowienie postępowania powołała się właśnie na taką sytuację procesową. Podniosła, że wnioskodawca, a następnie jego następcy prawni znali jej miejsce pobytu i nie wskazali go organowi i jednocześnie sami nie poinformowali skarżącej o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie jej wymeldowania. W toku postępowania wznowieniowego organ przesłuchał na te okoliczności jedynie stronę wnioskującą o wymeldowanie. Natomiast skarżąca została wezwana pismem z dnia 14 kwietnia 2006r. jedynie do dostarczenia dowodów wpłat pieniędzy na utrzymanie mieszkania i opłacania czynszu. Odstąpienie organu od przesłuchania skarżącej w charakterze strony na okoliczność podniesionej przez nią przesłanki wznowieniowej powoduje, że organ nie przeprowadzając konfrontacji zeznań stron, nie podjął wszystkich dostępnych środków dowodowych pozwalających ustalić, czy wskazana przez skarżącą przesłanka wznowieniowa nie zaistniała i nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Organ prowadząc postępowanie obowiązany jest zagwarantować jednakowe prawa wszystkim stronom. Odstąpienie od tego obowiązku może uzasadniać jedynie sytuacja, że strona wezwana na przesłuchanie z własnej woli nie stawi się celem przeprowadzenia dowodu. W tej sytuacji Sąd uznał, że w sprawie nie zostały przedsięwzięte wszystkie środki dowodowe mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego związanego z zaistnieniem przesłanki wznowieniowej, czym naruszono przepisy art. 7, 77, 80 kpa, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. / orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło