III SAB/Lu 12/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.P – Syndyk Masy Upadłości M.P i S.G. prowadzących działalność w formie spółki cywilnej pod nazwą "P." w L. na bezczynność Gminy w przedmiocie złożenia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] września 2007 r. E.P. – Syndyk Masy Upadłości M.P. i S.G. prowadzących działalność w formie spółki cywilnej pod nazwą "P." w L.. wniosła skargę na bezczynność Gminy w zakresie administracji publicznej dotyczącą niewykonania nałożonego na Gminę wyrokiem z [...] grudnia 2006 r. przez Sąd Rejonowy (sygn. akt [...]) obowiązku złożenia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Gminy do dokonania czynności określonych powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga E.P. – Syndyk Masy Upadłości M.P. i S.G. prowadzących działalność w formie spółki cywilnej pod nazwą "P." w L. do sądu administracyjnego na bezczynność Gminy w sprawie złożenia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego - jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego - jest w świetle przepisów obowiązującego prawa niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprawą sądowoadministracyjną czyli sprawą podlegającą właściwości sądu administracyjnego jest sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inna sprawa, do której przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Kognicja sądu administracyjnego w zakresie bezczynności organów administracji publicznej wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Chodzi tu o bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zatem merytoryczne rozpatrzenie skargi na bezczynność organu administracji publicznej przez sąd administracyjny jest możliwe wyłącznie w sprawach należących do właściwości sądów administracyjnych, gdy skarga dotyczy bezczynności organu w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Strona skarżąca zaskarżyła pismem z dnia [...] września 2007 r. bezczynność Gminy w przedmiocie złożenia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Do 31 grudnia 2001 r. w sprawach najmu samodzielnych lokali mieszkalnych przeznaczonych w całości przez wynajmującego do wynajmowania, w tym w sprawach najmu lokali socjalnych obowiązywała ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U z 1998 r. nr 120, poz. 787); w świetle jej art. 1 oraz art. 56 ust. 1 najem nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale lub na podstawie innego tytułu prawnego przed wprowadzeniem w danej miejscowości publicznej gospodarki lokalami albo szczególnego trybu najmu jest, w rozumieniu ustawy, najmem umownym zawartym na czas nieoznaczony. Ustawa ta wprowadziła zasadę regulowania najmu lokali mieszkalnych tylko umowami cywilnoprawnymi zawieranymi między stronami. Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.) reguluje prawa do zamieszkiwania w określonym mieszkaniu tylko na podstawie stosunku cywilnoprawnego, a nie w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego sprawy wynajmowania lokali przez gminę są sprawami cywilnoprawnymi, należącymi do właściwości sądów powszechnych (art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Również w sytuacji orzeczenia przez sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego (art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego) – przepisy nie przewidują administracyjnej i sądowadministracyjnej kontroli działalności gminy w zapewnianiu lokalu socjalnego. Zgodnie z art. 18 ust. 5 tej ustawy jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze od gminy na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego. Powyższe stanowisko potwierdza pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku wyrażone w wyroku z 4 marca 1997 r. (sygn. akt II SA/Gd 900/96, LEX nr 44253), w myśl którego lokale socjalne nie są przydzielane poprzez wydanie decyzji administracyjnej, lecz na podstawie umowy; organy administracyjne nie mogą przeto orzekać w sprawie umów o lokale socjalne, a sąd administracyjny również nie jest władny ocenić zasadności czy zgodności z prawem w zakresie zawierania takich umów. Również z wyroku Sądu Najwyższego z 28 marca 1996 r. (sygn. akt III CZP 18/96, opubl. OSNC 1996/5/74) wynika, że jeżeli w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu mieszkalnego, sąd (...) orzekł o uprawnieniu najemcy do otrzymania lokalu socjalnego, a gmina nie zapewnia takiego lokalu, najemca może wystąpić z roszczeniem o zobowiązanie gminy do zawarcia umowy najmu wskazanego lokalu socjalnego; skoro bowiem i w tym wypadku zawiera się umowę najmu, to nie wchodzi w grę postępowanie administracyjne. Jak podniesiono na wstępie, z art. 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne są właściwe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej (oraz w innych, wynikających z ustaw szczególnych), natomiast, jak wykazano powyżej, sprawa złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, zatem w świetle p.p.s.a i ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i aktu prawa miejscowego – nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, że bezczynność Gminy w przedmiocie złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego może być przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji postanowienia.