I SA/Wa 1372/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-09

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Rudnicka, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami) mają zastosowanie do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych?
Ratio decidendi
Przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa na podstawie ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 tej ustawy. Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych nie jest wymieniona w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co oznacza, że przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości nie mają zastosowania do nieruchomości przejętych na jej podstawie. W związku z tym postępowanie o zwrot takiej nieruchomości jest bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
M. T. wystąpiła o zwrot nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Prezydent W. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości nie mają zastosowania. Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, w tym niezgodność art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami z konstytucyjną zasadą równości i ochrony własności oraz błędne zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 1372/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. w rejonie ul. [...] pochodzącej z księgi hipotecznej [...] o powierzchni [...] m 2 stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] jako bezprzedmiotowe. Stan faktyczny sprawy ustalony w toku postępowania administracyjnego przedstawia się następująco: Dyrektor Zarządu Lasów Państwowych przy Ministerstwie Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 1958 r. orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa działki gruntu o powierzchni [...] m 2 oznaczonej nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...] stanowiącej współwłasność W. i M. O. Wyżej wskazane orzeczenie z dnia [...] listopada 1958 r. zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). M. T. wnioskiem z dnia 16 maja 2006 r. oraz A. P. wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2006 r. wystąpiły o zwrot nieruchomości położonej w W. w rejonie ul. [...] pochodzącej z księgi hipotecznej [...]. Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. III Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 1998 r., sygn. akt [...] spadek po W. O. nabyła żona M. L. O., córka A. T. I. P. i córka M. K. W. T. po 1/3 części spadku każda z nich. Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. III Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 1990 r., sygn. akt [...] spadek po M. O. nabyły córki M. K. T. i A. P. w 1/2 części każda z nich. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż przepisy rozdziału 6 działu III ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) nie mają zastosowania do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (...). Prezydent W. uznał więc, że wobec powyższego brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości i umorzył postępowanie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. T., kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewoda Mazowiecki podniósł w swojej decyzji, że zwrot nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 136 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603) dotyczy nieruchomości wywłaszczonych decyzjami administracyjnymi, a także tych o których mowa w art. 216 powołanej wyżej ustawy. Do nieruchomości przejętych i nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustaw wymienionych w art. 216 stosuje się bowiem odpowiednio przepisy działu III rozdział 6, czyli art. 136 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość została przejęta na własność Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. W związku z tym, iż art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie obejmuje przepisów w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r., Wojewoda stwierdził, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007 r., jest zasadna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2007 r. złożyła M. T. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono, że narusza prawo poprzez: - przyjęcie, iż art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw, by zakresem jego działania objąć także nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego; - poprzez oparcie decyzji między innymi na treści art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis, pomijając ustawę z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, jest niezgodny z konstytucyjną zasadą równości i ochrony własności; - poprzez podtrzymanie decyzji organu I instancji zamiast jej uchylenia i przekazania sprawy organowi właściwemu do ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu objętej wnioskiem nieruchomości. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez ocenę czy zaskarżone akty lub inne czynności organów administracji publicznej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dyrektor Zarządu Lasów Państwowych przy Ministerstwie Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego decyzją z dnia [...] listopada 1958 r. , znak [...], na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w W. w rejonie ul. [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...]. Zgodnie z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego. Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie: 1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172); 2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31); 3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.). Przepisy rozdziału III działu 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w wyżej cytowanym artykule to przepisy dot. zwrotu wywłaszczonych nieruchomości – czyli art. 136 – 142 ustawy. Organy I i II instancji w przedmiotowej sprawie zasadnie wskazały, że przepisy regulujące zwrot wywłaszczonej nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa na podstawie ustaw wymienionych enumeratywnie w przepisie z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Przepis art. 216 ustawy nie wymienia nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa z mocy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, a w tej sytuacji nie ma zastosowania do przedmiotowej nieruchomości art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie natomiast z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2000 r., sygn. I SA 537/99 art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest normą o charakterze szczególnym, nie podlega więc interpretacji rozszerzającej i nie można według uznania zastosować go w sprawie przejęcia nieruchomości, które nastąpiło na podstawie nie wymienionej w nim ustawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ administracji zasadnie umorzył postępowanie administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania – z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Bezprzedmiotowe będzie więc, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie w sprawie, która nie jest uregulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło