V SA/Wa 1650/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Zabłocka, Asesor WSA Danuta Dopierała, Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.), , Protokolant Izabela Kucharczyk-Szczerba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].10.2006 r. Nr [...]. W dniu [...] 03.2005 r. skarżący A. K. zwrócił się do O/ZUS w [...] z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Decyzją z dnia [...] 07.2005 r. Nr [...] Zakład odmówił umorzenia należności. W dniu [...].08.2005 r. skarżący wniósł do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Decyzją z dnia [...]10.2005 r. Prezes ZUS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję w dniu [...]11.2005 r. Pan K. wniósł skargę. Wyrokiem z dnia 2.02.2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia Oddziałowi ZUS w [...]. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ rentowy w dniu [...]10.2006 r. wydał decyzję znak: [...], którą odmówił zainteresowanemu umorzenia należności składkowych. A. K. w dniu [...]11.2006 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] 03.2007 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]11.2006 r. Na powyższą decyzję w dniu [...]04.2007 r. Pan K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił: błędne ustalenia organu co do wysokości miesięcznych dochodów oraz możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia. Wskazał na bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną, która jego zdaniem uzasadnia umorzenie zaległych składek ZUS. W odpowiedzi na skargę - żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. I. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. II. W powyższym kontekście wskazać trzeba, że wydanym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt. III SA/Wa 3317/05 uchylono jedynie zaskarżoną decyzję. Oznacza to, iż w obrocie prawnym pozostała decyzja Organu I instancji, od której wniesiono odwołanie, a które to Organ II instancji winien był rozpatrzeć. Tymczasem - po wydaniu wyroku przez Sąd - zaniechano tego obowiązku wydając ponownie decyzję I instancyjną (co skutkuje istnienie w sprawie dwóch takich rozstrzygnięć) a na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymano w mocy ostatnią. Oznacza to konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego aktów administracyjnych wydanych po dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i nakazania Organowi II instancji ponownej merytorycznej oceny wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odnoszącego się do pierwotnej decyzji odmawiającej umorzenia należności. III. Mając zatem powyższe na względzie - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji uznając, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały ewidentny (negatywny) wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy odnoszenie się do treści pozostałych zarzutów podniesionych w skardze należy uznać za przedwczesne.