I FZ 283/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-09-16

Skład orzekający: Jan Zając

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka znajdująca się w likwidacji, posiadająca majątek w postaci nieruchomości i osiągająca dochód, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, jeśli koszty postępowania są minimalne?
Ratio decidendi
Zażalenie nie może zostać uwzględnione, ponieważ koszty postępowania są minimalne (100 zł opłaty kancelaryjnej), a spółka, mimo trudnej sytuacji materialnej i likwidacji, posiada majątek w postaci nieruchomości, który był wynajmowany i generował dochody. Osiągnięcie dochodu w poprzednim roku oraz możliwość wyegzekwowania należności od dłużników wskazują, że wygospodarowanie kwoty 100 zł nie przekracza możliwości wnioskodawcy, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. w likwidacji złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał spółce prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Spółka odwołała się od tego postanowienia, wskazując na swoją beznadziejną sytuację finansową i brak wpływów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 16 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S.A. w P. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 997/07 przyznające skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalające wniosek w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi A. S.A. w P. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 marca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej podatek od towarów i usług za miesiące od stycznia od grudnia 2000 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 997/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał A. S.A. w P. w likwidacji prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sąd I instancji ustalił, że mimo szeregu okoliczności wskazujących na trudną sytuację majątkową wnioskodawcy, na którą składa się m.in. fakt, iż spółka znajduje się w stanie likwidacji od grudnia 2004 r., nie posiada rachunków bankowych, nie sporządza bilansu ze względu na zawieszenie działalności i od kilku miesięcy nie otrzymuje czynszu z tytułu najmu dwóch lokali użytkowych, nie da się wykluczyć, że sytuacja finansowa skarżącej ulegnie poprawie. Zdaniem Sądu posiadane przez spółkę dwa lokale użytkowe są potencjalnym źródłem przychodu i mogą zostać ponownie wynajęte, a ponadto możliwe będzie uregulowanie zaległych należności przez dłużników skarżącej spółki. Co więcej, z deklaracji podatkowych przedłożonych przez wnioskodawcę wynika, że spółka w 2007 r. osiągnęła dochód w wysokości 6 756,46 zł. W ocenie Sądu sytuacja finansowa spółki wypełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w częściowym zakresie poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca nie jest w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na chociażby częściowe partycypowanie w kosztach niniejszego postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie wskazano, że skarżąca znajduje się w sytuacji beznadziejnej, patowej, gdyż nie jest w stanie spieniężyć pozostałych środków trwałych, tj. dwóch sklepów. Załamał się także wynajem tych sklepów i aktualnie (w kwietniu i maju 2008 r.) faktycznie nie ma wpływu żadnych środków finansowych, w związku z czym w pełni uzasadnione jest przyznanie spółce prawa pomocy w pełnym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może zostać uwzględnione. W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że na obecnym etapie postępowania rzeczywiste koszty postępowania, do których poniesienia skarżąca byłaby zobowiązana, są minimalne. Na koszty te składa się bowiem jedynie kwota 100 zł należna tytułem opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku oddalającego skargę spółki, doręczonego skarżącej wraz z uzasadnieniem w dniu 19 stycznia 2008 r. W ocenie tutejszego Sądu uiszczenie kwoty 100 zł nie przekracza możliwości finansowych spółki, która, mimo iż nie prowadzi działalności gospodarczej i niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, posiada jednak majątek w postaci nieruchomości, które dotychczas były wynajmowane i z tego tytułu spółka uzyskiwała dochody. Trzeba pamiętać, że instytucja prawa pomocy jest swoistą formą dotowania przez Skarb Państwa podmiotów, które ze względu na naprawdę nadzwyczaj trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść wymaganych prawem kosztów postępowania i brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą im dochodzenie swych praw przed sądem. Taka sytuacja nie ma miejsca w omawianej sprawie. Jak ustalił Sąd I instancji, a okoliczności te nie zostały w zażaleniu w żaden sposób skutecznie podważone, spółka posiada nieruchomości, osiągnęła w roku 2007 r. dochód, a ponadto ma możliwość wyegzekwowania należności od swych dłużników. Należy zatem przyjąć, że wygospodarowanie kwoty 100 zł nie przekracza możliwości wnioskodawcy i tym samym nie jest uzasadnione przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło