II SA/Kr 293/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. [ ] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia .........2005r. znak: ..................wydanym na podstawie art. 132 w związku z art. 144 kpa, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016 z późn. zm.), uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia .......2005r., znak........oraz na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i § 4, i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, póz. 968 z późn. zm.) i w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. Nr 137, póz. 1543) nałożył na T.S. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, określonego w tytule wykonawczym z dnia ........1999r., ......., w wysokości: 2000,00 zł oraz obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68,00 zł. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia ........1998r., znak: ..........wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w T. i utrzymaną w mocy przez Wojewodę T. decyzją ostateczną z dnia ..........1998r., znak: ........nakazano T.S. wykonanie rozbiórki samowolnie wykonanego budynku drewnianego (gołębnika) na działce nr ...... w Z. Pomimo wystosowanego upomnienia z dnia ........1999r, zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku. W dniu ..........1999r został wystawiony tytuł wykonawczy, który został skierowany postanowieniem z dnia .........1999r., znak.............do egzekucji administracyjnej. Ponadto postanowieniem z dnia ..........1999r, nałożono na T.S. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 2.000 zł za niewykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. T.S. zaskarżył to postanowienie do ......... Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , który postanowieniem z dnia .......2000r. uchylił je w części obejmującej podstawę prawną orzekając w tym zakresie nową podstawę prawną a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy. T.S. zaskarżył to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił postanowienie MWINB w K. - wyrokiem z dnia .......... 2004r. W związku z powyższym ...........Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia ..........2005r. uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia ........1999r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Organ l instancji ponownie rozpatrzył sprawę egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym i nałożył na T.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości: 19.088,00 zł oraz obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68,00 zł. W wyniku złożonego przez T.S. zażalenia organ l instancji uznał zarzuty w nim zawarte za zasadne i stwierdził, że błędnie zastosowano przepis art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ przedmiotowy gołębnik nie jest budynkiem tylko tymczasowym obiektem budowlanym i w tym przypadku należy zastosować przepis art. 121 § 2 wyżej przytoczonej ustawy. Dlatego też w oparciu o art. 132 w związku z art. 144 kpa organ l instancji uchylił zaskarżone postanowienie i nałożył ponownie grzywnę w celu przymuszenia w wymiarze zgodnym z wyżej przytoczonymi przepisami tj. 2000,-zł. Zażalenie na powyższe postanowienie do .........Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł T.S. Żalący się podniósł, że organ l instancji uznał przedmiotowy gołębnik za tymczasowy obiekt budowlany i w związku z tym treść aktualnie egzekwowanego obowiązku jest niezgodna z treścią obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, który nakazuje rozebranie "budynku drewnianego". Zdaniem żalącego się stanowi to naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Żalący się wskazał również, że rozbiórka gołębnika spowodowałaby nieodwracalne szkody dla ptaków, a tym samym naruszenie przepisów o ochronie zwierząt oraz ochronie środowiska. ...............Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia ........2005r. znak.........., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 kpa i w związku z art. 18, art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 110, póz. 968 z późn. zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania trybu samokontroli decyzji określonego w art. 132 kpa. Ponadto wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucja dotyczy spełnienia przez T.S. obowiązku polegającego na wykonaniu rozbiórki budynku drewnianego na działce ...... w Z. Jak wynika z treści decyzji jest to budynek o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 4,00x 10,00m, posadowiony bezpośrednio na gruncie i ma charakter tymczasowy. Zatem nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna w wysokości 2.000 zł mieści się w wymiarze określonym przepisem art. 121 § 2 powołanej ustawy. W ocenie organu odwoławczego skarżone postanowienie spełnia wymogi określone w art. 122 § 1 i 2 powołanej ustawy. Odnośnie zarzutów zawartych w zażaleniu, dotyczących obowiązku określonego w decyzji ostatecznej i objętego tytułem wykonawczym, organ II instancji podkreślił, iż do kompetencji organu egzekucyjnego należy doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku nałożonego decyzją czyli w przedmiotowej sprawie rozbiórki budynku o konstrukcji drewnianej, posadowionego bezpośrednio na gruncie, na działce nr ....... w Z. Tak określony obowiązek nie został wykonany. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest jedynie zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zdaniem organu odwoławczego tytuł wykonawczy będący podstawą niniejszego postępowania egzekucyjnego zawiera wszystkie określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym elementy, a określenie obowiązku jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z decyzji PINB w T. z dnia........1998r., znak:.........., a utrzymanej w mocy decyzją Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia.........1998r. znak.......... Organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania WSA w Krakowie badał dopuszczalność egzekucji i w uzasadnieniu stwierdził, iż: "wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zgodne z prawem", a postanowienie zostało uchylone z powodu braku odpowiednich pouczeń. Zatem zasadność nałożenia grzywny na podstawie art. 121 § 2 nie była kwestionowana. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że zastosowany środek egzekucyjny jest zasadny, egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie dopuszczalna, oraz że zachowane zostały w pełni zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Skargę na powyższe postanowienie ........... Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył T.S. , wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu l instancji. W szczególności skarżący zarzucił naruszenie art. 27 § 1 pkt. 3 i art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na przystąpieniu przez organy egzekucyjne do egzekucji pomimo, że tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę .........Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem skargi jest postanowienie ...........Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie PINB w T. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia .......1999 r. znak .................Natomiast zarzuty skargi sprowadzają się do podważania zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu z przyczyn- jak twierdzi skarżący- wadliwości tytułu wykonawczego. Kontrola sądowa zaskarżonego aktu w niniejszej sprawie polega na badaniu legalności zastosowanego przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Sytuacje, w których można stosować grzywnę w celu przymuszenia normuje przepis art.119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej w skrócie upea). § 2 tego przepisu przewiduje możliwość nakładania grzywny "jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym". Chodzi tu ( m.in.) o sytuacje, w których grzywna celem przymuszenia może zmusić zobowiązanego do realizacji nakazanej rozbiórki obiektu budowlanego własnymi środkami ( por Z. Leoński w komentarzu do art. 119, R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003 r). Obowiązek nałożony na skarżącego wynikający z treści tytułu wykonawczego wydanego w dniu..........1999 r. jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym. Nadto egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Niewątpliwie obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego nie został przez skarżącego wykonany do dnia wydania zaskarżonego postanowienia. Organ miał więc prawo zastosować środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Prawidłowo została także określona wysokość grzywny. Jak bowiem wynika z treści art. 121 § 2, § 4 i § 5, co do zasady grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego nakładana na osoby fizyczne nie może przekraczać kwoty 5000 zł ( na dzień wydania zaskarżonego postanowienia ) i jest jednorazowa. Inne zasady natomiast obowiązują w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części - określone one zostały w art. 121 § 5 upea. Dla zastosowania jednej z dwóch możliwości nałożenia grzywny w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego niezbędne jest więc ustalenie przez organ egzekucyjny, czy rodzaj obiektu podlegającego rozbiórce pozwala na wymierzenie grzywny zgodnie z treścią art. 121 § 2 i § 4, czy też art. 121 § 5 ustawy. Skoro w niniejszej sprawie obiekt podlegający rozbiórce jest posadowionym bezpośrednio na gruncie drewnianym budynkiem, gołębnikiem, nie posiadającym fundamentów, to nie można w tym przypadku określenia "budynek" rozumieć dosłownie, w sensie, w jakim określa to przepis art. 3 pkt. 2) ustawy Prawo budowlane. Taka kwalifikacja przedmiotu rozbiórki dla potrzeb wymierzenia grzywny celem przymuszenia doprowadziłaby do wymierzenia jej w wysokości jak w przypadku budynku trwale związanego z gruntem i posiadającego fundamenty, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Taka kwalifikacja została zresztą przez organ egzekucyjny uprzednio dokonana i w jej wyniku została skarżącemu wymierzona grzywna w wysokości 19088,- złotych, co skarżący słusznie zakwestionował. Zaskarżone postanowienie nie narusza więc przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, na których zostało oparte i jest prawidłowe. Zdaniem sądu zarzuty skargi dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego mogły być podnoszone w innym postępowaniu, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest ocena legalności zastosowanego środka egzekucyjnego. Tak w analogicznej sprawie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny Wyrokiem z dnia 8.07.1999r.l SA 303/99 (lex nr 48578) i stanowisko to należy podzielić. Zważyć także należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznawał już sprawę ze skargi T.S. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z powyższego tytułu wykonawczego. (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 8.09.2004 r. sygn. akt II SA/Kr 1935/00). Postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2000 zł zostało wyrokiem tym uchylone, lecz wyłącznie z przyczyn formalnych-nie zawierało bowiem wszystkich elementów, o których mowa w przepisie art. 122 § 2 upea. W pozostałym zakresie sąd uznał, że wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zgodne z prawem, skoro skarżący obowiązku rozebrania gołębnika nie wykonał, zaś organ egzekucyjny dokonał czynności, o jakiej mowa w art. 15 § 1 upea. Stan ten nie uległ zmianie na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Na marginesie jedynie zauważyć należy, że zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 27 i art. 29 upea nie znajdują uzasadnienia, co zostało należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Argumentację tam przytoczoną sąd podziela w całości. Wobec zakresu zaskarżenia w niniejszej sprawie nie mogą mieć także znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia zarzuty skargi dotyczące niemożności wykonania nałożonego obowiązku z przyczyn, które podnosi skarżący -tj. ochrony zwierząt, ochrony środowiska, czy trudności faktyczne w wykonaniu nakazu rozbiórki. Jak wynika z powyższego, sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła do ustalenia, że nie narusza ono prawa. Przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Dlatego też na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji.