I SA/Po 1344/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-11-13
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Katarzyna Wolna-Kubicka, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie spadku po zmarłym bracie w dniu 8 czerwca 2006 r. podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, uwzględniając przepisy przejściowe ustawy nowelizującej z dnia 16 listopada 2006 r. i zwolnienie przewidziane w art. 4a tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 16 listopada 2006 r., przepis art. 4 ust. 4 tej ustawy, obejmujący zwolnienie z art. 4a, ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r. W związku z tym, skarżący, posiadający obywatelstwo polskie, mógł korzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, mimo że nabycie nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r., ale po 12 maja 2006 r.Stan faktyczny
Skarżący L. Ł. zwrócił się o pisemną interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania spadku po bracie, który zmarł 8 czerwca 2006 r. Podatnik powołał się na przepisy przejściowe ustawy nowelizującej z dnia 16 listopada 2006 r., sugerując, że nabycie spadku po 12 maja 2006 r. jest zwolnione z podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał to stanowisko za nieprawidłowe, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że orzeczenie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r. sprawy ze skargi L. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że orzeczenie wymienione w pkt I nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/ K.Wolna-Kubicka
ISA/PO 1344/07
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...] L. L. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji o sposobie zastosowania przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 o podatku od spadków i darowizn ( Dz.U z 2004r Nr 142 poz 1514). Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynikało, że na nabył on własność rzeczy i praw majątkowych tytułem spadku po zmarłym w dniu 8 czerwca 2006r bracie. Wnioskodawca złożył w sądzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku ale postanowienie w tej sprawie jeszcze nie zostało wydane.
Zdaniem podatnika w art. 4a ustawy z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz.U. Nr 222 poz. 1629) uregulowano obowiązujące od dnia 1 stycznia 2007r zwolnienia od podatku nabycia własności rzeczy i praw majątkowych przez osoby należące do I grupy podatkowej tj. m.inn rodzeństwo. Na mocy przepisu przejściowego ustawy nowelizującej tj. art. 3 ust 2, przepis art. 4 ust 4 w całości w brzmieniu nadanym tą nowelą, stosuje się od 12 maja 2006r, a z uwagi na fakt, że art. 4 ust. 4 wymienia także zwolnienie określone w art. 4a , to zdaniem wnioskodawcy, przepisy art.4a stosuje się także od 12 maja 2006r i nabycie w drodze spodku rzeczy lub praw majątkowych po 12 maja 2006r, przy spełnieniu warunków określonych w art. 4 ust4 i art.4a jest zwolnione od podatku.
Pytanie zadane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego brzmiało: czy nabycie spadku po zmarłym w dniu 8 czerwca 2006r bracie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Postanowieniem z dnia [...] o Nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za nieprawidłowe stanowisko podatnika wyrażone we wniosku.
W odniesieniu do kwestii będącej przedmiotem zapytania dotyczącej stosowania znowelizowanego przepisu art. 4 ust 4 z dnia 28 lipca 1983 o podatku od spadków i darowizn ( Dz.U z 2004r Nr 142 poz 1514) stwierdził, iż zgodnie z przepisem przejściowym określonym w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz.U. Nr 222 poz. 1629) co do zasady przy nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych które nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy , stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem jej wejścia w życie. W związku z czym zmiany dotyczące zwolnienia od podatku od spadków i darowizn osób najbliższych, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2007r i mają zastosowanie do tych przypadków w których nabycie rzeczy lub praw majątkowych nastąpiło po 1 stycznia 2007. Przepisy przejściowe określone w art. 3 ust.2 ustawy zmieniającej , odnoszą się do stosowania przepisów art.4 ust 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn i jedynie rozszerzyły z mocą wsteczną zakres podmiotowy nabywców uprawnionych do korzystania ze zwolnienia i ulg podatkowych. Takie rozwiązanie zdaniem organu pozwoli na skorzystanie ze zwolnień i ulg podatkowych ( wyłącznie w zakresie w jakim one obowiązywały do 31 12 2006) tym obywatelom państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego w tym Islandii, Norwegii i Lichtensteinu, którzy nabyli majątek w okresie od 13 maja 2006 do 31.12.2006, a nie objęły ich przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.04.2006r w sprawie zaniechania poboru podatku od spadku i darowizn od niektórych podatników. ( Dz.U Nr 73 poz 506) które wygasło z dniem 31.12.2006r
L. L złożył zażalenie na to postanowienie wnosząc o jego zmianę i wydanie decyzji potwierdzającej jego stanowisko. Zdaniem strony przepis art. 4 ust 4 w brzmieniu nadanym nowelą ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy i praw majątkowych , które nastąpiło po dniu 12 maja 2006r, w związku z art. 3 ust 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...] na podst. art. 14b § 5 w zw. z art. 233 § 1 pkt1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 ordynacja podatkowa ( tekst jednolity Dz.U z 2005r Nr 8 poz. 60 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i nie uwzględnił zażalenia.
L. L. wniósł na tę decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz o zwrot kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organom podatkowym błędną interpretację treści przepisu art. 3 ust. 2 z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).
Trafny jest zarzut błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 2 z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz.U. Nr 222 poz. 1629) oraz art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn ( Dz.U z 2004r Nr 142 poz 1514), dokonanej przez organy podatkowe.
W przedstawionym przez skarżącego stanie faktycznym sporne między
stronami jest, czy zmiany w ustawie o podatku od spadku i darowizn wprowadzone ustawą z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2007r, dotyczące zwolnienia od podatku od spadku osób zaliczonych do pierwszej grupy podatkowej mają zastosowanie do nabycia własności rzeczy i praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust 1. ustawy z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz.U. Nr 222 poz. 1629) do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepis art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r.
Art. 4 ust. 4. znowelizowanej ustawy stanowi zaś: zwolnienia określone w ust. 1 i w art. 4a stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa.
W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, ma zastosowanie przepis art. 4a, z którego wynika, ze po spełnieniu wymienionych w tym przepisie warunków zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.
Wbrew twierdzeniu organów podatkowych przepis przejściowy - art. 3 ust 2. ustawy z dnia 16 listopada 2006r o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazujący moment obowiązywania zwolnienia od podatku określonego w ust. 1 i w art. 4a, dotyczy wszystkich nabywców własności rzeczy lub praw majątkowych, którzy posiadali obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub mieli miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa. Tak wskazuje bowiem wykładnia językowa przepisu art. 4 ust 4 znowelizowanej ustawy o podatku od spadków i darowizn, który obejmuje zwolnienia określone w ust. 1 art. 4 i w art. 4a.
Wbrew twierdzeniu organów podatkowych ze zwolnienia wymienionego w art. 4a, którego dotyczy niniejsza sprawa, może więc korzystać skarżący, jako osoba mająca obywatelstwo polskie, mimo, że nabycie przez niego własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007r, jednakże po dniu 12 maja 2006 r.
Z tych zatem powodów, wobec naruszenia przez organ podatkowy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1) lit. a) p.p.s.a.
O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 p.p.s.a. w zw. z art.205 § 1 p.p.s.a., które obejmują wpis od skargi w wysokości 200,- zł.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku należało orzec na podstawie art.152 p.p.s.a.
/-/K. Pawlicki /-/K. Wolna-Kubicka /-/G. Gorzan
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło